گروه حوادث:
زلزله دامغان 4 استان سمنان، مازندران، گلستان و تهران را به لرزه درآورد و زنگ خطر بار دیگر نواخته نشد.
یک استاد زلزله‌شناسی احتمال وقوع زلزله در مناطق مرکزی کشور بویژه پایتخت را قوی دانست، این در حالی است که در زلزله دامغان هیچ فشاری به گسل‌های استان تهران وارد نشده است. زلزله‌ای به بزرگی 6 ریشتر ساعت 23:57 شامگاه جمعه دامغان در استان سمنان را بشدت تکان داد. این زلزله در شمال استان تهران، شهرهای مرکزی مازندران و استان گلستان نیز احساس شد. کانون این زلزله در عمق 7 کیلومتری زمین در دشت کویر سمنان در 76 کیلومتری دامغان و 278 کیلومتری تهران اعلام شده است.
منشأ زلزله دامغان
معاون پژوهشی پژوهشگاه زلزله‌شناسی و مهندسی زلزله، منشا زلزله دامغان را گسل «طرود» دانست و گفت: این گسل یکی از گسل‌های فعال ایران است که در 100 کیلومتری سمنان قرار دارد. مرکز این زلزله در 278 کیلومتری شرق تهران و 100 کیلومتری شرق سمنان بوده است.دکتر مهدی زارع جزئیات زلزله شب جمعه دامغان را بیان کرد و افزود: با توجه به مطالعات انجام شده زلزله دامغان احتمالا ناشی از حرکت گسل «طرود» در 100 کیلومتری دامغان است. این زمین لرزه و پس‌لرزه‌های آن شامگاه جمعه و اوایل بامداد شنبه، سمنان و بخش‌هایی از تهران و مازندران را لرزاند.
58 سال قبل
معاون پژوهشی پژوهشگاه زلزله‌شناسی و مهندسی زلزله گفت: در 23 بهمن سال 1331 در همین مرکز زلزله کنونی زلزله‌ای به بزرگی 4/6 ریشتر اتفاق افتاد که هزاران نفر کشته شدند. زارع تاکید کرد: زلزله‌هایی که در شهرهای ساری، قائمشهر، زیرآب، بابل، آمل تا محمود آباد مازندران و همچنین در تهران احساس شد مربوط به فعالیت گسل شمال شرقی سمنان موسوم به دشت کویر سمنان به سمت دامغان بوده است.
گسل‌های تهران بدون فشار
مدیر کل ستاد مدیریت بحران استان تهران گفت: این زلزله هیچ فشاری به گسل‌های تهران وارد نکرده است.
محمد رضا محمودی از کشته شدن 3 سمنانی در زلزله 6 ریشتری شب جمعه این استان خبر داد و افزود: در این حادثه 19 تن دیگر مجروح شدند. وی افزود: پس از اعلام وقوع زلزله در استان سمنان ساعت 3 بامداد روز «شنبه» اتاق مدیریت بحران استان تهران با حضور استاندار تهران تشکیل جلسه داد. محمودی اظهار داشت: پس از اعلام تشکیل اتاق مدیریت بحران، همه مسؤولان و مدیران دستگاه‌های دولتی استان تهران در محل جلسه حاضر شده و همه شریان‌های حیاتی استان اعم از آب، برق، گاز، مخابرات و راه‌ها را ارزیابی کردند. وی گفت: با وجود اینکه تیم‌های امدادی در تهران آماده ارائه خدمات امداد و نجات به زلزله زدگان سمنان بودند ولی مسؤولان استان اعلام کردند وضع عادی و قابل کنترل است و نیاز به کمک نداریم. مدیر کل مدیریت بحران استان تهران اعلام کرد: بر اساس گزارش مرکز ژئوفیزیک دانشگاه تهران این زلزله به گسل‌های تهران هیچگونه فشاری وارد نکرده است.
مازندران هم لرزید
زمین لرزه دامغان بخش‌هایی از مناطق مرکزی مازندران را نیز لرزاند. مدیرکل مدیریت بحران استان مازندران اظهار داشت: این زمین لرزه شهرهای ساری، قائمشهر، زیرآب، بابل، آمل تا محمود آباد مازندران را لرزانده است. رضا کیوان‌پور افزود: بر اساس گزارش مرکز لرزه‌نگاری مازندران احتمال پس لرزه‌های بعدی نیز وجود دارد. مدیرکل مدیریت بحران مازندران با اشاره به اینکه زمین لرزه‌ای به بزرگی 4 ریشتر یک ساعت قبل از این زمین‌لرزه مناطق ساحلی مازندران را مواج کرده بود تصریح کرد: کانون این زمین‌لرزه در کشور ترکمنستان بوده است.
55 زمین لرزه در دامغان
موسسه ژئوفیزیک دانشگاه تهران در طول 24 ساعت گذشته 60 پس‌لرزه کوچک و بزرگ در دامغان در نزدیکی کانون زلزله شامگاه جمعه شب ثبت کرده است. بزرگ‌ترین این زمین لرزه‌ها 6 ریشتر در مقیاس امواج درونی زمین بوده که در استان‌های تهران، گلستان و مازندران نیز احساس شده است.کمترین آنها نیز 1/1 ریشتر به ثبت رسیده است و زلزله‌های ما بین این 2 مقیاس در ساعات مختلف تا نزدیک صبح ثبت شده که بزرگ‌ترین آنها 5 ریشتر قدرت داشته است.
آرامش در شهر
با وجود لرزش‌های مکرر دامغان بر اثر زلزله‌های کوچک‌تر، اوضاع این شهرستان آرام گزارش شده است. مجروحان حادثه نیز به بیمارستان برادران رضایی دامغان منتقل شده و تحت مداوا قرار دارند.بیشترین آسیب‌های زلزله جمعه شب در روستاهای دامغان گزارش شده است.
خطر در ایران مرکزی
استاد پیشکسوت زلزله‌شناسی ایران با اشاره به لرزه‌خیزی عرصه وسیعی از کشور بویژه مناطق ایران مرکزی و البرز مرکزی از جمله تهران بر احتمال بالای رخداد زلزله‌هایی حتی به بزرگی بالای 7 و ضرورت آمادگی مواجهه با چنین زمین‌لرزه‌هایی در مناطق مختلف کشور تاکید کرد. دکتر بهرام عکاشه درباره زلزله اخیر استان سمنان گفت: زلزله خیزی ایران را می‌توان به البرز مرکزی و ایران مرکزی تقسیم کرد که صفحه البرز مرکزی دارای 3 بخش مرکزی، شرقی و غربی است. البته زلزله‌خیزی ایران مرکزی کاملا متفاوت از رشته کوه‌های البرز است، به طوری که زلزله‌های یزد، قم و اصفهان متعلق به صفحه ایران مرکزی هستند. وی افزود: این زلزله در حدفاصل صفحه ایران مرکزی و شرق البرز مرکزی رخ داده است که در تاریخ هم زلزله‌های زیادی در مرز صفحه ایران مرکزی و البرزمرکزی به وقوع پیوسته است. البته با وجود اینکه قسمت تهران گسل‌های صفحه البرز مرکزی دارای راسته شرقی و غربی است، اما روند گسل‌های شرق البرز مرکزی، شمال شرق - جنوب غرب است که می‌توان گسل فیروز کوه را نام برد.
رئیس دانشکده علوم پایه دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال خاطرنشان کرد: احتمالا در این زلزله یکی از گسل‌های بین تهران و دامغان فعال شده است که این گسل‌ها دارای راستای شمال شرق و جنوب غرب هستند. به گفته وی، بزرگی زلزله اخیر کمتر از 6 درجه ریشتر است، در حالی که این منطقه استعداد زلزله‌هایی با بزرگی 5/6 ریشتر را هم دارد. عکاشه با تاکید بر اینکه وقوع این زلزله چیز غریبی نیست، اظهار کرد: تهران و جنوب تهران همچنین وضعیتی داشته و کاملا زلزله خیز هستند.
استاد بازنشسته دانشگاه تهران یکی از دلایل احساس این زمین لرزه در تهران را وقوع آن در ساعت‌های پایانی شب عنوان کرد و گفت: این زلزله در نیمه‌شب رخ داده که بیشتر مردم در خواب بودند، البته چنانچه این زلزله در روز اتفاق می‌افتاد مردم تهران آن را احساس نمی‌کردند.
وی با بیان اینکه چنین زلزله‌ای ممکن است تا 10 روز هم پس لرزه داشته باشد، تاکید کرد: نکته مهم این است که نمی‌دانیم این پس لرزه‌ها، لرزه‌های نهایی زلزله است یا یک اخطار برای زلزله‌ای بزرگ است که در حال حاضر علم توانایی پاسخگویی به آن را ندارد. به گفته عکاشه، تا ظهر روز شنبه حدود 15 پس لرزه به بزرگی بیش از 2 درجه در مقیاس امواج درونی زمین در منطقه دامغان رخ داده است. استاد پیشکسوت زلزله‌شناسی ایران تصریح کرد: وقوع این زلزله کاملا عادی است و با توجه به لرزه خیزی منطقه چنانچه به وقوع نپیوندد، جای تعجب دارد، البته کشور باید آمادگی مواجهه با زلزله‌های بیشتر بویژه زلزله‌هایی به بزرگی بالا که در چند سال گذشته رخ نداده است را داشته باشد و حتی بايد منتظر زلزله‌هایی به بزرگی 7 و 5/7 ریشتر در آینده نزدیک باشیم چرا که به طور متوسط باید هر 2 سال یکبار، زلزله 6 ریشتری در کشور و هر 10 سال یک زلزله 7 ریشتری را انتظار داشت.
خسارت در خانه‌های روستایی
مدیرکل مدیریت بحران استان سمنان گفت: بیش از 70 درصد از خانه‌های روستاهای زلزله‌زده ناایمن هستند.
طاهری افزود: بر اثر وقوع زمین لرزه 6 ریشتری جمعه شب که در جنوب دامغان رخ داد، 15 روستای این استان دچار خسارت شد که در این حادثه 414 واحد خانه مسکونی حدود 10 تا صد درصد آسیب دیدند. وی ادامه داد: میزان دقیق خسارات در این رابطه هنوز برآورد نشده است و کارشناسان در حال بررسی این موضوع هستند. مدیرکل مدیریت بحران استان سمنان خاطرنشان کرد: متاسفانه بیش از 70 درصد از خانه‌های روستایی جنوب این استان دارای بافت قدیمی و ساخته شده از گل و خشت است و از مقاومت کافی در برابر حوادثی همچون زلزله برخوردار نیستند. به گفته وی واحدهای مسکونی که مقاوم‌سازی شده بودند، در زمین‌لرزه جمعه شب تنها دچار چند ترک در دیوارهای خود شدند. طاهری افزود: مجروحانی که در بیمارستان بستری شدند، دچار جراحات‌های سطحی بودند که اغلب آنها در حال ترخیص هستند و تنها 3 یا 4 تن از مجروحان به دلیل جراحت‌های جدی‌تر در بیمارستان باقی می‌مانند.
زلزله‌زده‌ها در چادرهای امدادی
رئیس سازمان مدیریت بحران کشور گفت:روستاییان 15 روستای آسیب دیده بر اثر زلزله جمعه شب در استان سمنان، از سوی ستاد مدیریت بحران در چادرهای امدادی در نظر گرفته شده اسکان موقت داده شدند. وی با تاکید بر اینکه هیچ مشکلی در روستاهای آسیب دیده وجود ندارد، گفت: آب و برق این مناطق قطع نشده و کمک‌های ضروری نیز برای این مناطق مورد نیاز نیست. رئیس سازمان مدیریت بحران کشور افزود: اکنون وضع این مناطق مطلوب است و مشکل خاصی در منطقه وجود ندارد و تیم‌های امداد و نجات ستاد مدیریت بحران استان سمنان در این مناطق حضوری فعال دارند.
2 کودک و یک زن کشته شده
در زلزله سمنان یک دختر 4ساله، یک کودک خردسال و یک زن کشته شدند و 20 مصدوم حادثه نیز سرپایی مداوا شدند و تعدادی هم به بیمارستان دامغان انتقال یافتند.
سلامت همه زلزله‌زده‌ها
رئیس جمعیت هلال احمر که همراه وزیر کشور و رئیس سازمان مدیریت بحران صبح دیروز از مجروحان زمین لرزه جمعه شب دامغان عیادت کرد، گفت: حال عمومی همه مجروحان زلزله دامغان مساعد است.«ابوالحسن فقیه» اظهار داشت: خوشبختانه نیروهای امدادی هلال احمر بلافاصله پس از زمین لرزه به خوبی وارد عمل شدند و عملیات نجات و آواربرداری را انجام دادند. وی افزود: بر اثر زمین لرزه 9/5 ریشتری شهر دامغان در استان سمنان، 3 تن جان خود را از دست دادند. رئیس جمعیت هلال احمر اضافه کرد: همچنین بر اثر این حادثه 19 نفر زخمی و به بیمارستان منتقل شدند که اکنون حال عمومی بیشتر آنها مساعد است. دکتر فقیه احتمال افزایش تلفات این زمین لرزه را بسیار بعید دانست و گفت: اکنون چادرهای اسکان اضطراری در منطقه حادثه‌دیده بر پا و مردم اسکان داده شده‌اند. وی بزرگ‌ترین پس لرزه را 5 ریشتر خواند و افزود: این پس لرزه ساعت 5 بامداد دیروز رخ داد و همین امر موجب افزایش خسارت‌های وارده بر ساختمان‌های شهر شده است. رئیس جمعیت هلال احمر تاکید کرد، مردم نگران نباشند و تا زمان بازسازی ساختمان‌های خسارت دیده، در چادرهای اسکان اضطراری، اسکان می‌یابند. وی گفت: نیروهای این جمعیت همچنان آماده باش هستند و عملیات اسکان و درمان سرپایی آسیب دیدگان را انجام می‌دهند. فقیه افزود: به زیر ساخت‌هایی مانند برق، تلفن، گاز و آب خسارت‌های زیادی وارد نشده است.
وزیر کشور در مناطق زلزله زده
وزیر کشور پس از بازدید از برخی مناطق زلزله‌زده دامغان، دستورات لازم را برای امداد رسانی هر چه سریع‌تر به حادثه‌دیدگان صادر کرد. مهندس مصطفی نجار پیش از ظهر دیروز شنبه در گفت‌وگویی در روستای «کوه زر» دامغان یکی از مراکز اصلی زلزله با اشاره به عیادت خود و مسؤولان مربوطه از مجروحان حادثه زلزله جمعه شب، اظهار داشت: با همیاری مردم و سرعت عمل نیروهای امدادی آمار تلفات بسیار پائین است. وی با بیان اینکه به مسؤولان مربوطه دستور داده شده است تا هر چه سریع‌تر ابعاد خسارات بررسی و گزارش شود، گفت: اعتبارات لازم برای جبران خسارات و بازسازی منطقه تهیه و در اختیار حادثه‌دیدگان قرار خواهد گرفت. نجار با اشاره به اقدامات دولت در مقاوم‌سازی مسکن روستایی، تصریح کرد: خانه‌هایی که مقاوم‌سازی شده‌اند هیچ خسارتی ندیده و تلفاتی به همراه نداشته است اما منازلی که مقاوم سازی نشده‌اند دچار خسارت شده‌اند که مقاوم سازی مسکن روستایی از اولویت‌های دولت است. وزیرکشور همراه با رئیس سازمان مدیریت بحران، رئیس سازمان هلال احمر، استاندار سمنان و جمعی از مسؤولان استانی صبح دیروز ابتدا از مجروحان حادثه زلزله جمعه شب دامغان عیادت و سپس از مناطق و روستاهای زلزله‌زده بازدید کردند.
خسارتی به تاسیسات وارد نشده است
رئیس سازمان مدیریت بحران کشور با اعلام آماده باش کامل گروه‌های امدادی در مناطق زلزله‌زده استان سمنان گفت: آواربرداری در روستاهای زلزله‌زده بزودی آغاز می‌شود. حسین باقری خاطرنشان کرد: متأسفانه به خانه‌های روستایی حدود 10 تا 60 درصد خسارت وارد شده ولي خوشبختانه تاسیسات هیچگونه خسارتی نداشته‌اند.
زلزله کوچک در خلخال
در حالی که همه نگاه‌ها روز گذشته به استان سمنان دوخته شده بود، زلزله‌ای به بزرگی 6/3 ریشتر (درمقیاس امواج درونی زمين) ساعت 28 دقیقه و 36 ثانیه بامداد ديروز توابع خلخال را لرزاند. طبق گزارش مرکز لرزه‌نگاری موسسه ژئوفیزیک دانشگاه تهران، این زمین‌لرزه در عمق 21 کیلومتری زمین و در مختصات 48 درجه و 34 دقیقه طول شرقی و 37 درجه و 47 دقیقه عرض شمالی و در 17 کیلومتری شمال مرکز شهرستان خلخال و حوالی ییلاقات دهستان لنبر روی داده است.
گروه بهداشتی در مناطق زلزله‌زده
یک گروه ارزیابی مسائل بهداشتی و درمانی ناشی از زلزله متشکل از کارشناسان سلامت محیط کار، مدیریت بیماری‌ها و سایر واحدهای ذی‌ربط ديروز شنبه از تهران عازم استان سمنان شد. از مرکز مدیریت حوادث و فوریت‌های پزشکی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، ساعت 3 بامداد ششم شهریورماه نماینده وزارت بهداشت با حضور در استانداری سمنان درخواست امداد از تهران برای امداد زلزله‌زدگان را اعلام کرد. براساس این گزارش، آخرین آمار آسیب‌دیدگان زلزله استان سمنان، 19 مصدوم و 3 فوتی، اعلام شده و آمده است: 13 مجروح در بخش جراحی بیمارستان رضایی دامغان، یک نفر در اورژانس، یک نفر در آی‌سی‌یو و یک نفر از آنان در بیمارستان سمنان بستری شده‌اند که متأسفانه یک مجروح نیز در اتاق عمل بیمارستان رضایی دامغان درگذشته است. به گزارش خبرنگار «وطن امروز»، ساعت 15 ظهر دیروز پایان جست‌وجوی زلزله‌زدگان دامغان از سوی رئیس جمعیت هلال احمر استان سمنان اعلام شد.وی با بیان اینکه مایحتاج عمومی مورد نیاز مردم و غذای آماده مورد نیاز نیز بین زلزله‌زدگان توزیع می‌شود، گفت: امکانات و امدادگران جمعیت هلال احمر شهرستان‌های دامغان، شاهرود و سمنان در محل حادثه مشغول خدمت‌رسانی هستند.