میترا غفاری:
جهانگیر الماسی، بازیگر پرکار دهه 60 و کم‌کار این روزها در حال حاضر بیشتر مشغول کارهای پژوهشی است. این عضو فرهنگستان هنر نسبت به اتفاقاتی که این روزها برای علیرضا افتخاری افتاده و دردسرهایی که برای این خواننده ایجاد شده ناراحت است و البته نگران تفرقه میان اهالی هنر و می‌گوید هنرمند هرچند از مناسبات سیاسی بی‌اطلاع است اما می‌تواند در تعامل با سیاستمداران کشور به ارتقای عرصه فرهنگ و هنر کمک کند.
آقای الماسی! پس از اتفاقاتی که برای علیرضا افتخاری به خاطر در آغوش کشیدن رئیس‌جمهور به‌وجود آمد، شما از او حمایت کردید. به نظر شما دلیل این نوع برخورد با این هنرمند چیست؟
به نظر می‌رسد نباید به این رفتارهای غرض‌ورزانه وقعی نهاد. دلیل این عنادورزی با هنرمندانی مثل آقای افتخاری این است که چرا این موقعیت به خود آنها داده نشده است. روی این اصل به چنین ملاقاتی معترض هستند. در صورتی که شخصیتی مثل آقای افتخاری روشن است که برای کامیابی فردی این کار را نکرده است. من به جرات می‌گویم که ایشان دارای نگاه صنفی، مردمی و عمومی هستند و این اصل مهمی برای رسیدن به درجه هنری است. اما یک مساله در این میان وجود دارد و آن این است که اهل فرهنگ اصولا آدم‌های سیاسی نیستند. اهالی فرهنگ و هنر همواره با دل خود با مسائل برخورد می‌کنند.
درباره آقای افتخاری چطور؟
بی‌تردید ایشان جذب شعار عدالت‌جویانه و عدالت‌طلبانه رئیس‌جمهور محترم شده‌اند. چون همان‌طور که اشاره کردم این هنرمند از طبقه متوسط جامعه برخاسته و آلام اجتماعی را با گوشت و پوست خود حس کرده است. پس واضح است که برانگیخته شدن چنین واکنش‌هایی نسبت به این ملاقات، جنبه بخل و عداوت دارد. در حالی که اگر همین گروه کمی فکر کنند متوجه می‌شوند که هنرمند می‌تواند از طریق ارتباط گرفتن با یک سیاستمدار، قدم‌های موثری در مسیر فرهنگ و هنر بردارد. من همیشه بر این باور بوده‌ام که هنرمندان، نماینده غیررسمی مردم هستند که می‌توانند از این رهگذر با کمک سیاستمداران به مرتفع کردن مشکلات مردم بپردازند. تجربه هم ثابت کرده که چنین تعاملی نتیجه شگرفی داشته است.
مثلا چطور؟
خاطرم هست زمانی که در خانه سینما فعالیت داشتم با همکاری جمعی از دوستان مانند خانم فرشته طائرپور، علیرضا رئیسیان، علیرضا سجادپور، سیروس الوند، تورج منصوری، زنده‌یاد سیف‌الله داد و دیگر همکاران گام‌های مثبتی در راستای تهیه مسکن برای اهلی سینما برداشتیم. این گام‌ها هم نتیجه تعاملاتی بود که خانه سینما با اهالی سیاست برقرار کرده بود. هرچند خود من یکی از پیشگامان این مساله بودم اما یکی از کسانی که از مساله مسکن استفاده نکرد، من بودم و این را هم اضافه کنم که هنوز هم بیمه نیستم. اگرچه دیگر دوستان مانند آقایان ضرغامی، صوفی و از همه مهم‌تر زنده‌یاد مهدی سلیمی برای بیمه کردن هنرمندان نقش بسزایی ایفا کردند. به هر تقدیر، می‌خواهم بگویم هنرمند اساسا قشری است که با مردم پیوند خورده و ارتباط مستقیم دارد. شما توجه کنید در حال حاضر نام عزت‌الله انتظامی در تاریخ نمایش ایران ثبت شده است. تعلقات سیاسی برای او جذابیتی ندارد چون او متعلق به تمام ایران است و در تمام دوره‌ها نیز کار کرده است. در عین حال معتقدم هنرمندان دارای نگاه و درک سیاسی هستند. به عنوان مثال تحصیلات من در رشته سیاسی بوده اما تمام عمرم را در خدمت فرهنگ و هنر گذرانده‌ام. هرچند، هرگز سعی نکرده‌ام از این مسیر، مبلغ افکار خود باشم بلکه سعی کرده‌ام به نوعی حافظ حاکمیت ملی و استقلال ملی کشورم باشم.
راهکاری که شما در ارتباط با ایستادگی در برابر چنین رفتارهایی ارائه می‌دهید، چیست؟
ببینید، من به یک مساله واقفم و آن این است که باید به گلدانه‌های نسل هنری ایران توجه بیشتری کرد. آنچه مسلم است این است که باید برای این نسل، گام‌های جدی برداشت تا بتوان از این مسیر، سکاندار شد. باید بدانیم که استعمار نو، امروز بالاترین بهره را از اغتشاش و درگیری می‌برد و ما نباید چنین اجازه‌ای به آنها دهیم. مردم هم باید متوجه چنین مساله‌ای شوند. در حال حاضر به عراق و افغانستان نگاه کنیم که با چه مشکلات و جنگ‌های داخلی روبه‌رو هستند. تمام این مسائل ناشی از تشتت آرا و باورهای مختلف و عدم یکپارچگی است. ما موظفیم به نسل نو برای رسیدن به توسعه فرهنگی و هنری، امنیت و گفت‌وگوی اجتماعی را آموزش دهیم زیرا انسان متمدن امروزی از طریق گفت‌وگو است که می‌تواند به نتایج مطلوب دست یابد. پس وجود چنین عنادورزی‌ها و تفرقه‌افکنی‌ها و درست کردن اسباب دردسر برای هنرمندانی مثل آقای افتخاری را به وسیله جناح‌بندی‌ها افزایش ندهیم. به هر تقدیر می‌خواهم بگویم، خواست‌ها و گفته‌های آقای رئیس‌جمهور همان چیزهایی است که رویا و آمال ما را در دهه 50 ساخته بود. ما از دیرباز به دنبال چنین آرمان‌هایی بودیم و امروز مطلع آنها را در سخنرانی‌های ایشان می‌یابیم. بنابراین، نه‌تنها من و آقای افتخاری که هر انسان آزاده دیگری این شعارها را ارزشمند قلمداد می‌کند.
اگر ممکن است درباره نحوه آشنایی تان با آقای علیرضا افتخاری هم بگویید.
من یک بار ایشان را در جزیره قشم ملاقات کردم. از همان برخورد نخست متوجه شدم که ایشان دارای شخصیتی قابل احترام و مردمی هستند. از متن جامعه شریف اصفهان برخاسته‌اند و از همه مهم‌تر اینکه متعلق به طبقه متوسط جامعه هستند و کاری شرافتمندانه نیز داشته‌اند. بعد از آشنایی بیشتر با ایشان به این نتیجه رسیدم که او برحسب تلاش و کوشش خود مورد احترام قرار گرفته است، ضمن اینکه ایشان در زمینه موسیقی از بدو وورد تا امروز دارای فعالیت‌های درخشانی بوده‌اند اما به‌رغم اشتهار و معروفیت، هرگز پایگاه اجتماعی خود را نزد مردم رها نکرده‌اند و اسیر منیت‌ها، فخرفروشی‌ها و موقعیت‌های کاذب نشده‌اند.
آیا در فیلم یا سریالی ایفای نقش کرده‌اید که ایشان خوانندگی تیتراژ آن را برعهده داشته باشند؟
متاسفانه تاکنون چنین فرصتی پیش نیامده است اما شاید در آینده نه‌چندان دور این امر میسر شود زیرا من در حال نگارش فیلمنامه‌ای هستم که درباره نوای ایرانی است و بی‌تردید از وجود ایشان نیز در ساخت این فیلم بهره خواهیم برد و به او مراجعه می‌کنیم.