۲۰/آبان/۱۴۰۵
|
۰۹:۵۱
بررسی مواضع ترکیه در بحران غزه

لائيسيته رنگ باخته است

اميد عبدالهي

 

روزنامه صهیونیستی «هاآرتص» در گزارشی که به بررسی روابط آتی ترکیه و اسرائیل پرداخته بود، نوشت که دیگر ماه عسل بین ترکیه و اسرائیل به پایان رسیده است و اردوغان و اولمرت هم دیگر روابط گذشته را با هم ندارند.

اینها همه در حالی است که دولت ترکیه به‌عنوان یکی از هم‌پیمانان رژیم صهیونیستی شناخته می‌شود به گونه‌ای که سران این رژیم حتی انتظار داشتند که نیروهایی از سوی ترکیه برای کمک به اسرائیل در نبرد با حماس به سرزمین‌های اشغالی گسیل شوند و البته این خواسته لائیک‌های ترکیه هم بود که دولت ترکیه بشدت با آن مخالفت کرد. درباره نزدیکی روابط ترکیه و اسرائیل تا پیش از این همین بس که چندی پیش پیمان‌نامه‌ای با نام پیمان امنیتی - نظامی ترکیه و اسرائیل بین آن دو بسته شد. در چنین شرایطی رژیم اسرائیل و دولت ترکیه در زمینه استفاده از قلمرو هوایی ترکیه توسط هواپیماهای اسرائیلی، برگزاری مانورهای مشترک با حضور آمریکا و نیز تجهیز و نوسازی ارتش ترکیه با تکنولوژی اسرائیلی به توافق‌هایی دست یافتند. حتی در هجوم پیشین اسرائیل به لبنان و جنگ‌ 33 روزه و شکست این رژیم از حزب‌الله هم ترکیه مواضعی در راستای حمایت از این رژیم اتخاذ کرده بود به گونه‌ای که اعتراضات شدید همسایگان و سیدحسن نصرالله را هم در پی داشت، اما باید دید چرا مواضع ترکیه این‌بار با چرخش قابل ملاحظه‌ای شکل مخالفت با اسرائیل را به خود گرفته است. در این راستا علاوه بر اقدامات غیرانسانی اسرائیل که هر انسان آزاده‌ای را در سراسر جهان به واکنش وا می‌دارد و همچنین نادیده گرفتن خواسته‌های جهانی و بی‌اعتنایی به سازمان‌های بین‌المللی و هتاکی به آنها باید موارد زیر را برشمرد:

اول اینکه تا چهار روز پیش از حمله رژیم صهیونیستی به غزه، مقامات ترکیه در حال رایزنی با صهیونیست‌ها درباره پیمان‌نامه صلح با سوریه بودند و دولت ترکیه می‌خواست به گونه‌ای نقش خود را در منطقه پررنگ‌تر سازد و نقش میانجی در مسائل خاورمیانه را بر عهده بگیرد اما رژیم صهیونیستی بدون توجه به این مذاکرات در یک اقدام غیر مترقبه حملات خود را به غزه آغاز کرد و همین مساله زمینه‌‌های دلخوری مقامات ترکیه را فراهم ساخت. اردوغان که در برابر حملات رژیم صهیونیستی به نوار غزه واکنشی غیرمنتظره از خود نشان داده، با یادآوری این نکته که اولمرت چهار روز پیش از حمله به غزه با اردوغان درباره صلح با سوریه گفت‌وگو کرده، پس از عملیات غزه وکشتار مردم بی‌دفاع فلسطین- در حالی که با عصبانیت سخن می‌گفت- اظهار داشت که به شرف ترکیه و خود وی توهین شده است. رسانه‌های ترکیه‌ای هم در واکنش به این اقدام اسرائیل اعلام کردند، اکنون جنگ‌طلب بودن اسرائیل و عدم پایبندی این رژیم به پیمان‌هایش بر همگان ثابت شده است. در واقع باید گفت که اقدام وحشیانه اسرائیل پس از مذاکراتش با ترکیه و قول مساعد این رژیم در زمینه برقراری صلح با سوریه و ایجاد آرامش در منطقه بیش از پیش این نکته را به اثبات رساند که رژیم صهیونیستی هیچ ارزش و اعتباری برای دیگر کشورها و برای پیمان‌نامه‌هایش قائل نیست و به راحتی دیگران را به سخره می‌گیرد و البته این مساله برای دولت ترکیه و شخص اردوغان بسیار گران آمده است. ضمن اینکه رژیم صهیونیستی با این اقدام خود چشم‌انداز پیمان‌نامه‌هایی را که ترکیه با این رژیم داشته است بسیار تاریک و ناامیدکننده کرده است.

از سوی دیگر به نظر می‌رسد ترکیه اندکی در سیاست‌های منطقه‌ای و جهانی خود تغییراتی را به وجود آورده و موضع‌گیری‌های اخیر این کشور قرابت بیشتری را با مواضع سیاسی جمهوری اسلامی ایران داشته است و تا حدودی هم از مواضع خاورمیانه‌ای آمریکا (با وجود اینکه ترکیه یکی از متحدان دیرینه آمریکا در سازمان ناتو محسوب می‌شود) فاصله گرفته است. دولت ترکیه ماه نوامبر توافقنامه‌ای را برای سرمایه‌گذاری 12 میلیارد دلاری در صنعت انرژی ایران امضا کرد و این توافقنامه بیانگر این نکته است که ترکیه تلاش می‌کند تا برخلاف جهت سیاست‌های آمریکا نسبت به ایران آن هم در وسعتی بزرگ گام بردارد.

براساس بخشی از توافقنامه اعلام شده، ترکیه با افزایش توانایی تولید ایران در نهایت به واردات سالانه 13 میلیارد مترمکعب گاز طبیعی از ایران دست خواهد یافت. این میزان برای پوشش کل وارداتی که یونان، رومانی و بلغارستان در مجموع انجام می‌دهد کافی است. این قرارداد در واقع می‌تواند تامین‌کننده هدف اصلی اردوغان یعنی تبدیل شدن ترکیه به یک مرکز حیاتی انرژی برای اروپا باشد، بنابراین به نظر می‌رسد که ترکیه لازم می‌بیند در سیاست‌های منطقه‌ای خود تغییراتی را به وجود آورد و این سیاست‌ها برخلاف گذشته قرابت بیشتری را با سیاست‌های ایران پیدا کرده است و با توجه به ناامیدی ترکیه از رژیم‌صهیونیستی و افزایش نفوذ منطقه‌ای ایران به نظر می‌رسد که حمایت ترک‌ها از مواضع حماس و مردم فلسطین به نوعی در راستای نزدیکی روابط آنها با جمهوری اسلامی ایران و دور شدنشان از مواضع منطقه‌ای آمریکا قابل توجیه باشد.

ارسال نظر
captcha
پربیننده