1-
یار دوازدهم؛ مشخص نیست نخستین‌بار چه کسی و چه زمانی این لقب را برای هواداران فوتبال انتخاب کرد اما ذهن ورزشی جامعه ما در عصر فعلی، نخستین‌بار در مسابقات مقدماتی جام‌جهانی 2006 بود که با این واژه مانوس شد. آن روزها تلویزیون وظیفه داشت تماشاگران فوتبال را تهییج کند تا در دل تعطیلات نوروز به ورزشگاه آزادی بروند و شاگردان برانکو را تشویق کنند. سیما آنقدر تیزر رفت و برنامه گذاشت که یک ساعت مانده بود به آغاز بازی، ورزشگاه یکصد هزار نفری بیش از 120 هزار نفر را در دل خود جا داد. با وجود پیروزی ایران برابر ژاپن متاسفانه تنی چند از تماشاگران ایرانی به دلیل آنچه ازدحام جمعیت مقابل در خروجی خوانده شد، جان خود را از دست دادند. مقصر چه کسی بود هنوز هم چندان شفاف نیست. مراد از اشاره به موضوع به آن دلیل بود که نقش رسانه‌ها بویژه سیما، در تهییج یار دوازدهم یادآوری شود اما مطلب مورد بحث نه آن حادثه است و نه کالبدشکافی این موضوع که چه کسی موجب آن واقعه شد.
2-
بدون تردید نمی‌توان از اهمیت فوتبال حرف زد و به مهم بودن نقش هوادار اشاره نکرد. فوتبال به مثابه هر کالای دیگر خارجی خیلی سال قبل وارد ایران شد و بالطبع باید فرهنگ برخورد با آن هم همراه پدیده مزبور به ایران می‌آمد اما متاسفانه هرگز چنین نشد و فوتبال از جنس ایرانی، فرهنگی در روی سکوها پیدا کرد که تکه پاره‌شده‌ای بود از فرهنگ مردم عام در جامعه. ناشکیبایی مهم‌ترین خصیصه‌ای است که روی سکوها یافت می‌شود. تماشاگران ایرانی قبل از شروع بازی بیشترین انرژی را صرف تشویق تیم مورد علاقه خود می‌کنند و درست در لحظاتی که بازی آغاز شده و بازیکنان محتاج تشویقند تا جان بگیرند بعضا با انتقاداتی مواجه می‌شوند که به خودی خود برای نابود کردن هر مجموعه‌ای کافی است. شاید مکانیزم بلیت‌فروشی گیشه‌ای موجب ورود هواداران در ساعات ابتدایی روز و طبیعتا خسته شدن آنها هنگام بازی باشد اما می‌توان به بازی‌های متعددی اشاره داشت که هواداران ساعات زیادی در ورزشگاه معطل نشده‌اند اما با این وجود از دقیقه 70 به بعد به گونه‌ای شعار داده‌اند که گویی بازی تمام شده و تیم محبوب‌شان6 گل دریافت کرده است.
3-
9 سال قبل در یکی از روزهای پاییزی تیم ملی ایران محتاج یک پیروزی2 بر صفر برابر ایرلند جنوبی بود تا با كشاندن بازي به وقت اضافه يا ضربات پنالتي، به جام جهانی 2002 صعود کند. ورزشگاه آزادی لبریز از تماشاگر بود و همه امید داشتند که شاگردان چیرو به این خواسته جامه عمل بپوشانند اما در شبی که ملی‌پوشان ایران بیشتر از هر زمان دیگری تشنه تزریق روحیه بودند از دقیقه 70 به بعد تقریبا نسخه بلاژویچ برای همیشه در این فوتبال پیچیده شد. سوت‌های ممتد و ترک ورزشگاه از سوی همان‌هایی که یار دوازدهم خوانده می‌شدند، شرنگی بود که در رگ تیم ملی جان دواند. تازه ثانیه‌ای پس از گل دقیقه 90 یحیی بود که فهمیدیم اگر صبوری به خرج می‌دادیم شاید باز هم مسیر معجزه به بلاد این فوتبال کم‌صبر می‌افتاد. سال‌ها بعد یکی از همان بازیکنان ملی پوش در صحبت‌های خودمانی در تحریریه یک روزنامه ورزشی گفت؛ برخورد هواداران طوری بود که آرزو می‌کردیم همان 20 دقیقه پایانی داور سوت پایان را بزند تا از زیر آن همه نگاه سنگین و سوت ممتد راحت شویم. جام‌جهانی دیگر پیشکش.از این دست برخوردها در فوتبال ما فراوان است که می‌توان همه آنها را در یک کتاب قطور گردآوری کرد. البته بی‌صبری، ویروسی نیست که تنها روی سکوها باشد، نوع مدیریت مدیران که همه چیز را زود بازده می‌خواهند هم نشانه دیگری است از اپیدمی شدن این معضل.
4- یک هفته قبل در شب بازی سپاهان و پاس همدان،هواداران زرد دوست نصف جهان، شعارهای تندی را علیه رضا عنایتی و بعضا امیر قلعه‌نویی سر دادند. نتیجه بازی یک بر یک بود و آنها هیچ امیدی به برتری تیمشان نداشتند اما درست برخلاف جو حاضر در سکوها، این شاگردان قلعه‌نویی بودند که گل برتری را به ثمر رساندند. چند روز پس از این حادثه سپاهان در تهران با 3 گل عقب افتاد و تنها خوشبختی‌اش این بود که تمام ورزشگاه آبی بودند؛ اگرنه با تکرار جو بازی قبل که در فولادشهر برگزار می‌شد، محال ممکن بود زردها هر 3 گل خورده را جبران کنند. اگرچه سپاهان در مجموع بازنده آن مصاف شد اما شاگردان قلعه‌نویی نشان دادند اگر از سوی هواداران‌شان حمایت شوند پتانسیل جبران هر نتیجه‌ای را دارند اما متاسفانه هواداران سپاهان جواب قهرمانی فصل قبل قلعه‌نویی را در این فصل با بی‌صبری‌شان می‌دهند.
5-
قدرت نهفته هر تیمی نسبت مستقیمی دارد با قوای یار دوازدهمش. از این روست که لیورپولی‌ها در بیشتر بازی‌های خانگی‌شان پیروز هستند. در آنفیلد دست از تشویق کشیدن و از دقیقه 70 به بعد محو بازی شدن معنایی ندارد. ورزشگاهی که ظرفیتش به 40 هزار نفر هم نمی‌رسد همواره سخت‌ترین مکان برای رقباست چون در آنفیلد مهم نیست لیورپول چند گل عقب باشد یا دقیقه چند بازی است؛ تماشاگران آنفیلد به مثابه یکی از بازیکنان لیورپول هستند که تا شنیدن سوت پایان بازی تنها برای یک هدف تلاش می‌کنند. نمونه دم‌دست‌تر این خصیصه شاید همین تماشاگران تراکتورسازی باشند که دوری 8 ساله از لیگ برتر به آنها آموخته چگونه از تیم اول شهر‌شان حمایت کنند. در تبریز بعد از هر گلی که تراکتور می‌خورد تنها شعار «عیبی یوخ» است که سر داده می‌شود.
6- دست از حمایت کورکورانه برداریم و دیگر روی جمله دستمالی شده «ما بهترین هواداران فوتبال دنیا را داریم»، مانور ندهیم. بی‌صبری و کم‌طاقتی روز به روز بیشتر روی سکوهای ما رواج پیدا می‌کند و مشخص نیست کی و کجا قرار است فرهنگ ایرانی که مبتنی بر تامل و شکیبایی است را به فوتبال وارداتی‌مان تزریق کنیم. آیا مدیرانی که خود نگران صندلی‌های لرزان‌شان هستند قادرند این مهم را به انجام برسانند؟ خوش‌خیالی محض است.