گروه سیاسی:
از آنجاییکه با شروع روند راهاندازی نیروگاه هستهای بوشهر تامین سوخت این راکتور و همین طور سایر راکتورهایی که قرار است در آینده نزدیک در ایران احداث شود، به یکی از دغدغههای مسؤولان کشورمان تبدیل شده، آنها طرح ایجاد کنسرسیوم مشترک سوخت هستهای با روسیه را به عنوان راه حل بلندمدت این موضوع به طرف روسی ارائه کردند؛ پیشنهادی که ظاهرا با پاسخ مثبت روسها روبهرو شده است. رئیس سازمان انرژی اتمی که با شبکه العالم گفتوگو میکرد، در پاسخ به پرسشی درباره واکنش روسها به این پیشنهاد، نخست به توافقنامه ایران با روسیه برای تضمین تامین سوخت بوشهر به مدت 10سال اشاره کرد و سپس گفت: «علاوه بر این وارد مذاکرات مقدماتی و اصولی با روسها به منظور تولید سوخت به طور مشترک شدیم زیرا ما امکاناتی در ایران داریم و روسها هم امکانات گستردهای دارند. از این رو درصدد هستیم سوخت را زیر نظر روسها و تحت لیسانس روسیه تولید کنیم و در همین ارتباط بخشی از سوخت میتواند در اراضی روسیه و بخشی از آن در ایران تولید شود». علیاکبر صالحی در ادامه از پاسخ مثبت روسها به پیشنهاد ایران خبر داد با این حال تاکید کرد: «هرگونه پاسخ جامع و کامل به مذاکرات آتی و مطالعه بیشتر نیازمند است و منتظریم تا به حمد خداوند نشانههای مثبتی که از طرف روسها وجود دارد منجر به امضای توافقنامه شود». نباید از نظر دور داشت که موافقت مسکو با پروژه ایجاد کنسرسیوم مشترک سوخت هستهای در واقع مهر تاییدی است بر انجام غنیسازی اورانیوم در خاک ایران؛ موضوعی که طی 8 سال پروندهسازی علیه برنامه هستهای ایران همواره بحث چالشبرانگیز میان تهران و غرب بوده است. پس از اشاره به سیگنال مثبت روسها به ایجاد کنسرسیوم مشترک میان ایران و روسیه، معاون رئیسجمهور با این پرسش مواجه شد که در صورت موافقت روسها، مساله غنیسازی در ایران چگونه خواهد بود که صالحی خاطرنشان کرد: «ایران به غنیسازی ادامه خواهد داد به این صورت که فرض کنیم ایران نیازمند 100 میله سوخت است ممکن است که روسیه 70 میله سوخت تولید کند و ما در ایران 30 میله سوخت در خاک خود تولید کنیم اما تحت نظارت روسیه که این امر مساله مهمی است». البته رئیس سازمان انرژی اتمی در بخش دیگری از مصاحبه خود با شبکه العالم به تداوم غنیسازی 20 درصد در ایران تاکید دوباره داشت. صالحی با بیان اینکه تاکنون 25 کیلوگرم اورانیوم با غنای 20 درصد تولید کردهایم، گفت: «ایران از حالا ظرف مدت یکسال به سوخت کامل راکتور تهران دست خواهد یافت. ایران به فعالیت غنیسازی خود در زمینه تولید سوخت برای راکتور تهران که کاربردی پزشکی و درمانی دارد همچنان ادامه میدهد». به نظر میرسد این سخنان صالحی با موضعگیری گروه وین درباره درخواست تهران برای تامین سوخت راکتور تهران بیارتباط نباشد چراکه با گذشت یکسال از تقاضای ایران برای تهیه این سوخت و همین طور پاسخ تهران به نامه گروه وین، 3 کشور داوطلب تامین سوخت اتمی یعنی آمریکا، روسیه و فرانسه تاکنون هیچ پاسخ رسمی را ارسال نکردهاند. با توجه به همین موضوع بود که معاون رئیس جمهور اظهار داشت: «تا این لحظه هیچ پاسخ رسمیاي دریافت نکردهایم. واکنشهایی در رسانهها مطرح میشود اما این واکنشها بیانگر موضع رسمی نیست. ما اعلام کردهایم آماده ورود به مذاکرات هستیم اما بدون پیش شرط و براساس بیانیه تهران. از اینرو منتظر خواهیم ماند اما این بدان معنا نیست که صرفا منتظر بمانیم و کاری صورت ندهیم بلکه همزمان به تولید عملیات سوخت در ایران ادامه میدهیم».
شروع طراحی راکتوری مشابه راکتور تهران
رئیس سازمان انرژی اتمی در بخش دیگری از سخنان خود از احتمال ساخت راکتوری مشابه راکتور تهران سخن گفت و افزود: «در نظر داریم راکتور دیگری نظیر راکتور تهران بسازیم که البته طراحی آن از چند ماه پیش آغاز شده اما مکان آن هنوز مشخص نشده است. قصد داریم از این طریق رادیو دارو برای بیماران بویژه بیماران سرطانی تولید کنیم». صالحی بر حق ایران در غنیسازی اورانیوم تاکید مجدد کرد و گفت: «غنیسازی اورانیوم نه در سطح 20 درصد بلکه با هر درجهای برای امور صلحآمیز حق ماست و ما مطابق میثاقهای بینالمللی متعهد شدهایم که حقوق خود را در چارچوب فعالیت صلحآمیز در فناوری هستهای حفظ کنیم و این حق ماست». صالحی سپس اضافه کرد: «البته قبلا اعلام کردیم که قصد نداریم همه اورانیوم خود را به 20 درصد تبدیل کنیم زیرا ما احتیاجی به این مقدار نداریم فقط آن را برای راکتور تحقیقاتی تهران میخواهیم».
آزمایش نسلهای جدید سانتریفیوژ
معاون رئیس جمهور درباره اینکه مسؤولان آژانس بینالمللی انرژی اتمی چندی پیش مطرح کردند ایران راهاندازی دستگاههای نسل جدید سانتریفيوژ برای غنیسازی اورانیوم را آغاز کرده، گفت: «ما وارد تولید نسل جدیدی از سانتریفیوژها شدهایم که هماکنون در مرحله آزمایش و نه تولید است». وی با بیان اینکه ما این مساله را قبلا اعلام کردهایم و موضوع جدیدی نیست، اظهار داشت: «ما به حمد خداوند دستاوردهای بزرگی را در زمینه تولید نسلهای جدیدی از سانتریفیوژها محقق کردهایم اما فعلا همه آنها در مرحله آزمایش بهسر میبرند و ممکن است مرحله آزمایش، یک تا 3 سال طول بکشد تا اینکه به درجهای برسیم که بتوانیم تولید را به شکل صنعتی انجام دهیم». به گفته وی، تزریق گاز هگزافلورايد به دستگاههای نسل جدید هماکنون انجام میشود اما در سطح آزمایشی و نه برای تولید صنعتی. این سانتریفیوژها شامل نسل دوم و سوم است و به لحاظ علمی و تحقیقاتی نیز توانایی تولید نسلهای آینده فراهم خواهد شد.
ایجاد شرکت مشترک برای بهرهبرداری نیروگاه بوشهر
علی اکبر صالحی در بخش دیگری از این مصاحبه از پیشنهاد دیگر ایران به روسیه برای ایجاد شرکت مشترک به منظور راهاندازی نیروگاه بوشهر خبر داد و گفت: «با وجود اینکه ما تجربه و مهارت داریم اما ترجیح میدهیم شرکتی مشترک را ایجاد کنیم تا از تجارب و مهارتهای روسها استفاده کنیم و روسها به طور اصولی با تاسیس شرکت اول موافقت کردند». وی درباره مراحل بعد از آغاز عملیات انتقال میلههای سوخت به درون نیروگاه اتمی بوشهر و تعداد میلههای سوخت منتقل شده به درون نیروگاه تا این لحظه گفت: «تعداد میلههای سوخت موجود 163عدد است که اکنون در خارج از ساختمان اصلی نیروگاه اتمی بوشهر قرار دارد و عملیات انتقال آن در 21اوت آغاز شد و تاکنون بیش از60 میله سوخت به ساختمان اصلی نیروگاه منتقل شده است». صالحی گفت: «همانطور که شاهد بودیم انتقال سوخت امری بسیار کند است یعنی انتقال سوخت از خارج به ساختمان اصلی چندساعت طول میکشد. انتقال کامل سوخت حدود 20 تا 25 روز طول میکشد و با توجه به اینکه کار سوختگذاری چند روزی است که آغاز شده از این بعد 10 تا 15 روز دیگر طول میکشد تا کار انتقال تمامی 163 میله سوخت به داخل ساختمان اصلی نیروگاه اتمی بوشهر انجام شود و بعد از آن میلههای سوخت از محل انبار کنونی به قلب اصلی راکتور منتقل میشود». رئیس سازمان انرژی اتمی تصریح کرد: «انتقال هر یک ازمیلهها حدود یک ساعت طول میکشد یعنی اگر در طول 24ساعت کارشناسان در این زمینه کار کنند حداقل 8 روز نیاز است اما در عمل بیشتر از این زمان میبرد و ممکن است سه هفته برای انتقال سوخت از انبار کنونی به قلب راکتور نیاز باشد. البته نیروگاه اتمی بوشهر با انتقال سوخت به داخل آن وارد مرحله بدون بازگشت شده است».