
انعقاد عهدنامه ارزروم میان دولت ایران و عثمانی (1226 ش)
در زمان سلطنت محمدشاه قاجار، والی بغداد به تحریک بازرگانان بصره که از رونق گرفتن بندر خرمشهر زیان دیده بودند، این بندر را مورد تجاوز قرار داد و پس از کشته و زخمی کردن عدهای، اموال بازرگانان را به غارت برد. در پی آن، دولت ایران نمایندهای به عثمانی فرستاد تا با آنان به مذاکره پرداخته، جبران خسارات وارده را خواستار شود. در این اثنا، دولت عثمانی مدعی شد بندر خرمشهر جزو خاک عثمانی است و این حادثه را مسالهای داخلی میداند. در پی این ادعا، دولت ایران نیز تهدید کرد به تلافی حمله به خرمشهر، شهر بغداد را هدف حملات خود قرار خواهد داد اما دولت عثمانی که پس از جنگهای خود با روسیه، تمایلی به جنگ با ایران نداشت، نمایندهاش را به ایران فرستاد و بندر خرمشهر را تخلیه کرد. پس از آن، مذاکرات دو طرف آغاز شد در این اثنا بار دیگر کشتاری در کربلا روی داد و در آن ایرانیان مقیم کربلا قتلعام شدند. این حادثه، دولت ایران را بشدت عصبانی کرد اما با تلاشهای سیاسی، مذاکرات صلح آغاز شد و پس از گذشت دو سال، قرارداد ارزروم در 10 خرداد 1226ش برابر با 16 جمادیالثانی 1262ق بین ایران و عثمانی امضا شد. نماینده ایران در این کنفرانس، میرزا تقیخان فراهانی معروف به امیرکبیر بود که تلاش و تدبیر او، شگفتی و تحسین نمایندگان روس و انگلیس را برانگیخت. به موجب این پیمان دولت ایران از ادعای خود نسبت به سلیمانیه چشم پوشید، در عوض دولت عثمانی مالکیت ایران بر بندر خرمشهر و حق کشتیرانی در رودخانه شطالعرب را به رسمیت شناخت و مقرر شد دولت عثمانی از بدرفتاری با زائران و بازرگانان ایرانی پرهیز کند.
رسمیت یافتن دین مسیح(ع) در روم به فرمان امپراتوری روم (529م)
در غرب، دو طرف نزاع، آگوستین (354-430م) و پلاگیوس(360-420م) بودند. بحث آنان درباره مساله طبیعت انسان و راه نجات او بود؛ آیا انسان فقط از طریق قدرت الهی نجات مییابد یا در فرآیند نجات جایی برای اراده انسانی نیز وجود دارد؟ سخن پلاگیوس این بود که همه انسانها آزاد خلق شدهاند و میتوانند خوب یا بد را برگزینند اما به نظر آگوستین اعتقادات پلاگیوس با بسیاری از آموزههای اساسی مسیحی ناسازگار بود. او میگفت این اعتقادات با آموزههای فیض ازلی، گناه نخستین و منجی بودن مسیح در تعارض است. آگوستین میگفت انسان وارث گناه آدم است و خودش هرگز نمیتواند برای نجات خود اقدام کند اما مسیح با صلیب خود، این نجات را ممکن ساخت و هرکس فیض الهی شامل حال او شود، نجات مییابد. درباره منشأ اندیشههای آگوستین باید گفت او در واقع سخن پولس را در این باره بیان کرده و سخن تازهای نگفته است. سرانجام عقاید پلاگیوس در سال 431م در شورای اَفَسُس محکوم شد اما نزاع ادامه یافت. پس از آن، راهبی به نام یوحنای کاسیان (360-435م) تلاش کرد دو نظر را با هم بیامیزد. بر این اساس، برای مدتی اندیشهای نیمهپلاگیوسی حاکم شد اما سرانجام در شورای اورانژ در سال 529م تعالیم پلاگیوس و یوحنای کاسیان محکوم و تعالیم آگوستین با اندکی تعدیل پذیرفته شد. بنابراین در پایان قرن پنجم، نظام الهیاتی مسیحی به شکل نهایی خود رسید و در باب مسیحشناسی، اندیشههای پولس به طور کامل پذیرفته شد اما در باب انسان و نجات، اندیشههای او با اندکی تعدیل مورد قبول قرار گرفت.
انتشار نخستین شماره از روزنامه نسیم شمال(1325 ق)
سیداشرفالدین حسینیقزوینی از شاعران و روزنامهنویسان دوره نهضت مشروطه بود که روزنامه نسیم شمال را تاسیس و منتشر کرد. روزنامه نسیم شمال که پس از پیروزی مشروطهخواهان در تهران منتشر میشد، حاوی مقالات و اشعار فکاهی و طنز بود و این مطالب در نکوهش اعمال ظالمانه و بیعدالتیهای محمدعلی شاه قاجار و عوامل دستنشانده وی منتشر میگشت. نسیم شمال مقبولیتعام یافت و خود سید اشرفالدین حسینیقزوینی نیز به مناسبت روزنامهاش به نسیم شمال معروف شد.