گروه سیاسی:
25 سپتامبر سال 2006 (5مهر 85) شبکه چهار رادیو بی.بی.سی خبر از ارسال نامه‌ای توسط دولت سیدمحمد خاتمی خطاب به مقامات کاخ سفید داد. آنگونه که این شبکه رادیویی اعلام کرد، دولت وقت ایران در این نامه برای حل همه اختلافات فی‌مابین اعلام آمادگی کرد. تلاش برای خلع سلاح حزب‌الله لبنان، شفاف‌سازی تمامی فعالیت‌های هسته‌ای، دست برداشتن از حمایت از گروه‌های فلسطینی و... از جمله مواردی بود که در نامه فوق دولت ایران به جورج دبلیو بوش پیشنهاد داده بود. اما گزارش رادیو بی.بی.سی از این ماجرا بدین شرح است: «آوريل ۲۰۰۳ ميلادی، در شرايطی که تانک‌های آمريکايی در خيابان‌های بغداد حرکت می‌کردند، اين نگرانی در تهران شدت می‌گرفت که شايد پس از عراق نوبت ايران باشد.»
يک ماه بعد، ايران در اقدامی بی سابقه و با واسطه سوييسی‌ها، نامه‌ای برای دولت آمريکا فرستاد که در آن آمادگی خود را برای حل همه اختلاف‌ها اعلام کرده بود.
پیشنهادهای محرمانه
در اين نامه، ايران نه تنها از دست برداشتن از حمايت گروه‌های فلسطينی سخن به ميان آورده بود، بلکه پيشنهاد داده بود برای خلع سلاح حزب‌الله تلاش کرده و تمام فعاليت‌های هسته‌ای خود را شفاف کند. در ازای اين همه، ايران از آمريکا می‌خواست از رفتار خصمانه خود نسبت به جمهوری اسلامی دست بکشد و در بيانيه‌ای تصريح کند که ايران جزو محور شرارت نيست. محمدحسين عادلی که در آن زمان معاون وزير امور خارجه ايران بود می‌گويد: «آن نامه برای آمريکايی‌ها فرستاده شد تا نشان دهد که ما آماده گفت‌وگو و حل معضلات هستيم. اين اقدام در راستای سياست‌های محمد خاتمی بود که می‌خواست همه راه‌های مسالمت آميز را بيازمايد».
پاسخ آمريکا
لری ويلکينسون، رئيس دفتر کالين پاول، وزير خارجه وقت آمريکا، می‌گويد: «تنها چيزی که من ديدم گزارشی بود از اينکه چنين نامه‌ای دريافت شده و پاسخی که از طريق مقام‌های سوييسی برای ايران فرستاده شد. پاسخی شبيه به اينکه چطور به خود اجازه می‌دهيد چنين پيشنهاد «گستاخانه‌ای» بدهيد.» افشای خبر نامه دولت سابق به مقامات کاخ سفید و آشکار شدن رفتار دولتمردان آمریکا با این نامه در رسانه‌های خبری انعکاس فراوانی داشت.
صاحبنظران سياسي معتقدند این موضوع یعنی ارسال نامه به دولت آمریکا بلافاصله پس از تصرف عراق و نیز پیشنهاد معامله بر سر برخی اصول بنیادین سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران، در آن برهه به‌شدت کشور را در موضع انفعال قرار داد. برخی تحلیلگران هم تأکید کردند که هزینه این موضوع برای کشور هم‌سنگ هزینه ماجراهای «ایران گیت» و «واتر گیت» برای ایالات متحده بود. افشای این ماجرا اما با تکذیب سخنگوی دولت سابق مواجه شد، به‌طوری که عبدالله رمضان‌زاده در گفت‌وگویی به کلی چنین نامه‌ای را تکذیب کرد.
نامه را خرازی تنظیم کرد
با این حال مقاله اخیر «دنیس راس»، مشاور ارشد جورج بوش پدر و پسر، فرستاده ویژه کلینتون در مسائل خاورمیانه و مشاور خارجه باراک اوباما که در شماره اخیر مجله نیوزویک به چاپ رسید، نه تنها نگارش و ارسال نامه دولت اصلاحات به جورج بوش را تایید کرد که از نویسنده این نامه نیز اسم برد. دنیس راس در ابتدای این مقاله به نفوذ قدرت منطقه‌ای ایران در دولت احمدی‌نژاد اشاره و در ادامه با بیان اینکه هنوز هم برای متوقف کردن ایران در برنامه هسته‌ای دیر نشده است، برای این ادعای خود اینگونه آدرس داد : تاریخ نشان داده ایران در مقاطعی در قبال فشار سیاسی بین‌المللی جواب دلخواه را داده است. برای مثال در سال 2003 پس از نابودی ارتش عراق توسط نیروهای آمریکایی، دولت وقت از طریق سفیر سوییس در ایران پیامی به واشنگتن ارسال کرد تا با این کار نگرانی‌های آمریکا را درباره برنامه‌های تسلیحاتی تهران و حمایت ایران از حزب‌الله و حماس تا حدی تخفیف دهد». او یادآور می‌شود: صادق خرازی، معاون وزیر امور خارجه دولت وقت که این پیام را تنظیم کرده بود، گفت بیم‌ها و هراس‌ها آنها را مجبور کرد دست به این کار بزنند.
مشاور دولت بوش پدر و پسر و بیل‌کلینتون در امور خاورمیانه می‌افزاید: «اما برعکس، سال پیش که سازمان‌های اطلاعاتی آمریکا گزارشی راجع به ایران منتشر کردند، محمود احمدی‌نژاد رئیس‌جمهور دولت جدید ایران در اظهاراتی جنجالی گفت رویارویی با آمریکا اثر بخش است و آمریکا از موضع خود عقب نشسته است». اما در سند ديگري كه به نقل از دنيس‌راس پيش از اين توسط منابع غربي منتشر شده بود آمده‌است: « اول آوريل 2003 مباحثه طولاني‌اي با صادق خرازي كه براي ديدنم آمده بود، داشتم و دوم مه نيز دوباره او را به مدت سه ساعت ديدم». آنچه در نامه دولت خاتمي به جورج بوش به صراحت آمده است، تلاش اين دولت براي اعطاي برخي امتيازات در جهت « نزديكي دو دولت » است . گويا قرار بوده در اين راستا ديدارهاي ديگري مانند ديدار كمال خرازي و زلماي خليل‌زاد انجام شود كه با پاسخ سرد مقامات كاخ سفيد ره به جايي نبرده است».