با گذشت حدود 2 سال از ارائه اولین بسته پیشنهادی کشورهای 1+5 برای ساخت رآکتور آب سبک در ایران آن هم در ازای تعلیق فعالیتهای بازفرآوری و غنیسازی اورانیوم که با هدف برونرفت از بنبست هستهای طرح شده بود، معاون بینالملل سازمان انرژی اتمی از دستیابی ایران به «دانش بومی» ساخت و طراحی رآکتورهای هستهای خبر داد. محمد سعیدی روز گذشته در حاشیه سمینار بینالمللی نیروگاههای هستهای، محیط زیست و توسعه پایدار، با یادآوری دست یافتن ایران به دانش تولید سوخت هستهای، اقدامات تهران برای ساخت رآکتورهای هستهای در 2 زمینه «رآکتورهای تحقیقاتی» و «رآکتورهای قدرت» را تشریح کرد که به گفته وی، رآکتور 40 مگاواتی اراک از جمله رآکتورهای تحقیقاتی است که در آینده جایگزین رآکتور 5 مگاواتی امیرآباد میشود و دیگری رآکتور 360 مگاواتی آبسبک در دست ساختی است که مراحل طراحی پایه این رآکتور در حال انجام است و در 2 یا 3 ماه آینده طراحی تفضیلی آن آغاز میشود. نکته مهمی که در اظهارات یکشنبه سعیدی درخور توجه بود، توانمندی ایران در ساخت و نیز طراحی رآکتورهای هستهای آنهم بر مبنای «دانش بومی» دانشمندان ایرانی بود. جالب اینکه کشورهای 1+5 در ژوئن 2006 و دقیقا 2 سال بعد از آن یعنی ژوئن 2008 در 2 بسته مشوقهای خود به تهران، با ارائه پیشنهاد ساخت رآکتور آب سبک، آن را به دریافت تضمینهای امنیتی و سیاسی مشروط و در عین حال اعطای چنین «هویجی» را اقدامی «فراتر» از تعهداتشان توصیف کردند.
البته گفتههای سعیدی در سخنان رئیس سازمان انرژی اتمی نیز مورد تایید دوباره قرار گرفت؛ آنجا که غلامرضا آقازاده با اشاره به تصمیم و عزم ایران برای ایجاد تنوع در نیروگاههای اتمی از توانمندی داخلی برای طراحی و احداث نیروگاههای هستهای سخن گفت؛ توانمندیای که بر آمده از دانش بومی ایرانی است. آقازاده در عین حال راهکار «ایجاد کنسرسیوم مشترک» برای ساخت نیروگاههای اتمی آب سبک در راستای توسعه نیروگاههای اتمی کشورهای منطقه را پیشنهاد و خاطر نشان کرد که در صورت توافق اصولی کشورهای منطقه خلیج فارس، جمهوری اسلامی آماده ارائه طرح جامع برای این ساز و کار پیشنهادی است. وی علوم و فنون هستهای را جزو فناوریهای پیشرفته و برتر در عصر کنونی برشمرد که به دنبال تلاش پیگیر پژوهشگران، این فناوری نقش مهمی در رشد صنعت، کشاورزی و پزشکی ایفا میکند، از این رو میتوان آن را از عناصر و محورهای اصلی توسعه پایدار و از عوامل مهم اقتدار یک کشور قلمداد کرد. در نتیجه به گفته آقازاده ایران مصمم است با توجه به تاثیر شگرف علوم و فنون هستهای در مولفههای علمی، اقتصادی و اجتماعی و به طور کلی توسعه پایدار، راه خود را در مسیر پرپیچ و خم استفاده صلحآمیز از این فناوری باز کند. آقازاده در بخش دیگری از سخنانش با اشاره به کاربردهای متعدد رآکتورهای هستهای در سراسر جهان از جمله در تولید برق، نیروی محرکه کشتیها و
زیردریایی ها، تولید رادیو ایزوتوپها و تحقیقات علمی، وجود 439 نیروگاه اتمی در جهان را که بیشترین تعداد آن متعلق به کشورهای پیشرفته نظیر آمریکا، روسیه، فرانسه و ژاپن است، نشان دهنده تمایل آنها به تولید برق هستهای به عنوان یکی از منابع اصلی تولید انرژی تلقی کرد. به گفته رئیس سازمان انرژی اتمی، ایران با توجه به ضرورتها و نیازهای خود به منابع انرژی متنوع و در عین حال با توجه به برخی ملاحظات نمیتواند به تامین انرژی از سوختهای فسیلی اکتفا کند در نتیجه یکی از اهداف اصلی خود را دستیابی به برق هستهای به عنوان یکی از منابع مهم تولید انرژی قرار داده است. در واقع آقازاده «محدود بودن منابع طبیعی انرژی» و تعلق آن به نسلهای آتی، ارزش افزوده استفاده از این منابع در صنایع تبدیلی نظیر پتروشیمی، تحتالشعاع قرار گرفتن ارز حاصل از صادرات نفت خام و گاز طبیعی به علت مصرف سوخت در داخل، تحمیل هزینههای فراوان به دولت از طریق پرداخت یارانههای پنهان بسیار بابت مصرف سوخت در داخل و نیز مسائل زیست محیطی را مجموع دلایل غیرمنطقی بودن اتکای سیستم عرضه انرژی کشور به سوختهای فسیلی برشمرد که استفاده کشور از تکنولوژیهای جدید از جمله تکنولوژی هستهای را در مقام مقایسه با سوختهای فسیلی، رقابتی میسازد. وی در ادامه با بیان اینکه در چشم انداز سال 1404 برآورد تقاضا و مصرف انرژی در کشور با توجه به گزینههای مختلف رشد و مصرف انرژی در کشور، بین 3 هزار میلیون تا 4 هزار و 500 میلیون بشکه نفت خام برآورد شده، تصریح کرد: با توجه به ضرورتهای پیش گفته، توسعه نیروگاههای اتمی و تولید برق هستهای در کشور یکی از اصلیترین و مهمترین راهکارهای جمهوری اسلامی برای دستیابی به انرژی مورد نیاز خود در طول دهههای آینده قرار گرفته و در همین راستا سازمان انرژی اتمی بر اساس مصوبات مجلس شورای اسلامی و الزامات قانونی و مطالبات انجام شده توسط گروههای مختلف مطالعاتی، موظف به تولید ٢٠ هزار مگاوات برق هستهای در کشور شده است. لذا سازمان انرژی اتمی ایران برنامه جامعی برای توسعه برق هستهای، توسعه منابع انسانی، تولید سوخت هستهای و ساخت و تجهیز مراکز تحقیقاتی و تولید تجهیزات مورد لزوم برای اجرا کردن ضرورتهای مذکور تدوین کرده که در صورت اجرایی شدن آن به میزان سالانه صدها میلیون بشکه نفت خام در مصارف نیروگاهی کشور صرفهجویی به عمل میآید که ارزش اقتصادی آن بسیار قابل توجه است. رئیس سازمان انرژی اتمی در بخش دیگری از سخنان خود با تکرار گفتههای سعیدی مبنی بر عزم ایران به ساخت نیروگاه اتمی 360 مگاواتی با استفاده از تکنولوژی داخلی جدا از نیروگاه هستهای بوشهر البته با اتکا به نیروی انسانی متخصص و منابع داخلی گفت: پیشنهاد میکنم به منظور توسعه نیروگاههای اتمی، کشورهای منطقه با ایجاد یک کنسرسیوم مشترک، ساخت و توسعه نیروگاههای اتمی آب سبک را دستور کار مشترک خود قرار دهند که در صورت توافق اصولی کشورهای منطقه خلیج فارس ایران در اولین فرصت طرح جامع آن را ارائه میکند.
مدير مرکز تحقيقات و مطالعات تروريسم در لندن پيشرفتهای علمي ايران و خودکفايي ايرانيها در تمامي زمينههاي فناوري را علت جاسوسي سازمانهای امنيتي غرب بويژه رژيم صهيونيستي در کشورمان عنوان کرد. ماهان عابدين در گفتوگو با شبكه خبري پرس.تي.وي گفت: پیشرفتهای علمی ایران و خودکفایی ایرانیها در کنار عوامل جغرافياي سياسي و خطمشي سياسي ايران باعث شده سازمانهای جاسوسي غرب بویژه موساد ايران را در اولويت جاسوسي خود قرار دهند. وی با اشاره به انهدام شبکه جاسوسی موساد، ایران را دارای قویترین سازمان اطلاعاتی دانست و تصریح کرد: هرگز نبايد نظام ضد جاسوسي ايران را دست کم گرفت؛ زيرا اين سازمان تاکنون توانسته شبکههای جاسوسي آمريکايي را از کار بيندازد و جاسوسان اسرائيلي را دستگير کند. بر اساس اعترافات علی اشتری، يکي از جاسوسان رژیم صهیونیستی در ایران، صهيونيستها با استفاده از پوشش تجاري و فروش ابزارهاي مجهز به ريزپردازهاي جاسوسي در اين کشور به جمعآوري اطلاعات درباره تاسیسات هستهای ایران ميپرداختهاند.