گاهی اطراف یک مساله ویژه را به طرز شگفتانگيزي موجی از اخبار و اظهارنظرها فرا میگیرد. هر کس از هر دری وارد میشود و با کمترین یا بیشترین اطلاعات کارشناسی شده درباره آن نظر میدهد. هر جا و مخاطب هر رسانه که باشیم، شاهد پیگیری این موضوع خواهیم بود و ناگهان آن مساله که تا چند وقت پیش برای ما یک امر بدیهی بوده، به چالش و درگیری عجیب و غریبی بدل میشود که شبانهروز فکرمان را به خود مشغول میکند. امروز، ترافیک تهران به چنین مسالهای بدل شده است.
اواخر مهرماه سال جاری بود که نخستین باران پاییزی، راهبندان هولناکی را در معابر اصلی پایتخت به راه انداخت و خیابانهای مرکزی شهر را به یک پارکینگ بزرگ بدل کرد. شهروندان تهرانی آن شب با دو، سه ساعت تاخیر و اعصابی خرد به خانهها و قرارهایشان رسیدند اما این ترافیک هم مثل بیشتر مشکلات تهران چیزی نبود که بیش از همان شب در خاطر رنجیده مردم بماند و خیلی زود همه چیز برای همه جریان عادی خود را در پیش گرفت. با این همه اندکی بعد ترافیک شهر تیتر بسیاری از روزنامهها و نقل بسیاری از مجالس شد. از سوی دیگر به نظر میرسد مسؤولان به جای رسیدگی به مسؤولیتها و وظایفشان، آستینها را بالا زده اند تا بزرگترین مشکل تهران را رمزگشایی کنند. وزیر و وکیل، کارشناس و مدیر همه دست در دست هم دادهاند تا به وضعیت ترافیک پایتخت رسیدگی کنند و در این رهگذر هر کس بنا به سلیقه خود اظهارنظری میکند، اما هیچ کس از مردم نمیپرسد که واقعا مشکل کجاست تا راهکار مناسب برای حل آن پیدا شود. با این همه سوال اینجاست که مگر ترافیک حال حاضر شهر چه تغییری نسبت به دیگر زمانها داشته که این چنین به یک نگرانی ملی بدل شده، آنگونه که سه شب پیاپی در گفتوگوی ویژه خبری شبکه دو، که یک برنامه ملی است و برای همه کشور پخش میشود، به بحث درباره آن میپردازند؟ از سوی دیگر ارائه طرح جامع حملونقل و ترافيك شهر تهران پس از 17 سال كشوقوس به شورای عالی ترافیک کشور مسالهای است که این روزها به نقل مجالس مدیریتی و شهری بدل شده و بعید به نظر نمیرسد که برخلاف نظر معاونت حمل و نقل و ترافیک شهرداری تهران، روند بررسی و تصویب آن با چالشهای جدی روبهرو شود. این در حالی است که قالیباف با قاطعیت از تصویب این طرح در آینده نزدیک خبر میدهد و مصرانه آن را پیگیری میکند.
طرح جامع حمل و نقل و ترافيك شهر تهران که به گفته معاون شهردار تهران در امر ترافیک و حمل و نقل، بیش از 30 هزار ساعت نفر کار پژوهشی برده و قرار است بسیاری از گرههای ترافیکی پایتخت را بگشاید و در حل معضل ترافیک به معجزهای از سوی مدیریت شهری بدل شود هنوز از سوی مسؤولان اطلاعرسانی نشده و مردمی که قرار است با این طرح از ترافیک کلافهکننده شهر نجات پیدا کنند، نمیدانند که این اتفاق چه طور و با مدیریت و اجرای چه نهادی رخ خواهد داد. در این میان به نظر میرسد که توجه تازه مسؤولان به ترافیک ارتباط تنگاتنگ و پنهانی با مدیریت طرح جامع ترافیک پایتخت داشته باشد. مدیریتی که قرار است پس از تصویب این طرح سکاندار شهر شود و اعتبارها و حریم قانونی وظایفش گسترش یابد!
در همین راستا استاندار تهران نیز چند روز پیش اعلام کرده بود که استانداري تهران اين آمادگي را دارد كه در صورت لزوم، اختيار زيرمجموعههاي مرتبط با موضوع ترافيك را افزايش دهد و به دستگاههاي اجرايي كه مدعي حل مشكل ترافيك هستند، ميدان دهد و به آنها كمك كند. این مساله میتواند بهترین انگیزه برای کسانی باشد که خواهان حق بیشتر در بحث مدیریت شهر هستند.
بر اساس آخرین گزارشهای مردمی چند روزی است که ترافیک تهران بیش از آن که حالت روانی خود را از دست بدهد و دچار قفل حرکتی بشود با معضل تازهای به نام هرج و مرج همراه شده است. نبود نظارت کافی نیروهای راهنمایی و رانندگی بر کندی عبور و مرور چهارراهها، از بین رفتن کنترل محدوده طرحهای ترافیکی، ناهماهنگی در ورود و خروج اتوبوسهای شرکت واحد و خطوط مترو و... مسائلی است که چهره ترافیک پایتخت را در روزهای گذشته تغییر داده که به نظر میرسد عمدی در این کار وجود دارد. از سوی دیگر نگاهی به راهکارهای مدیریت شهری برای حل ترافیک نشان از روش آزمون و خطا در اداره خیابانهای شهر و وضعیت عبور و مرور دارد. اگر در دورهای نهضت اتوبانسازی را چاره ترافیک پایتخت میدانستند و در دوره دیگر دست به دامن حمل و نقل ریلی روزمینی و زیرزمینی شدند و حتی اگر اکنون سخن از مدیریت واحد شهری در میان است و هر کس زمانی را برای مهار ترافیک پایتخت اعلام میکند باید به این مساله توجه شود که مشکل ما هیچ کدام از اینها نیست، اما شاید مشکل مدیران ما در سریال تکراری جاهطلبی مدیریت شهری همین مسائل باشد.