پیشرفت علم و تکنولوژی بویژه در حوزه سایبر (مجازی) امکانات مفید بسیاری را به کاربران اینترنت و رایانه ارائه می‌دهد اما وجود سودجویان مشکلاتی را در این زمینه ایجاد کرده است که وجود قوانین روشن برای مجازات متخلفان را الزامی می‌کند.
استفاده از اینترنت هر روز در کشور افزایش می‌یابد. خلأ قانونی که موجب افزایش جرائم رایانه‌ای در کشور شده است باید از سوی قانونگذاران مدنظر قرار بگیرد تا هرچه زودتر به تصویب مقرراتی برای جلوگیری و پیشگیری از تخلفات بینجامد.
این نکته زمانی بیشتر مورد توجه قرار می‌گیرد که از سوی سخنگوی قوه قضائیه افزایش 24درصدی جرائم رایانه‌ای در سال‌های 85 تا 87 اعلام می‌شود و جانشین رئیس پلیس آگاهی ناجا از افزایش 6درصدی این جرائم نسبت به 8ماهه نخست سال گذشته خبر می‌دهد.
بنابه گفته علیرضا جمشیدی، سخنگوی قوه قضائیه، جرم رایانه‌ای جرمی است که اینترنت و رایانه موضوع یا هدف جرم در آن باشد.
وی با اشاره به ارائه لایحه جرائم رایانه‌ای که به مجلس تقدیم شده است، گفت: امیدواریم با توجه به افزایش این جرم در فرصت کوتاه‌تری این لایحه در مجلس به تصویب برسد تا قدرت مقابله با این جرائم در چارچوب قانون افزایش یابد. اصغر جهانگیر، رئیس حفاظت اطلاعات قوه قضائیه نیز درباره تخلفات اینترنتی می‌گوید: این مساله وظایف دستگاه قضایی را سخت‌تر از گذشته می‌کند همچنین گسترش پهنه وسیع دنیای مجازی از جمله پیامک و مسائلی از این قبیل موجب پیچیدگی در برخورد با این مشکل شده است. با این وجود سرقت و کلاهبرداری، اختلال در سیستم‌ها، تخریب در داده‌ها و جرائم برضد عفت عمومی از رایج‌ترین جرم‌های رایانه‌ای در ایران عنوان شده که به اعتقاد یک آسیب‌شناس اجتماعی، اطلاع‌رسانی بموقع، آگاه‌سازی و بیان واقعیات در کنار آموزش‌ها، موثرترین ابزار مقابله با این نوع جرائم است. مجید ابهری در گفت‌وگو با مهر اظهار داشت: 80درصد مجرمان رایانه‌ای مردان و در طیف 17 تا 30 سال هستند بنابراین باید بخش‌های نظارتی در نیروی انتظامی و قوه قضائیه با کنترل فعالیت‌های رایانه‌ای از وقوع چنین جرائمی جلوگیری کنند. این آسیب‌شناس اجتماعی می‌گوید: کلاهبرداری‌هایی نظیر برنده شدن در قرعه‌کشی‌های موهوم موجب شده هزاران نفر از مردم دچار زیان‌های مالی شوند و این در حالی است که در کشور فرصت‌طلبانی که آشنایی با کارکرد رایانه دارند با تخلفات اینگونه دست به کلاهبرداری نیز می‌زنند. افزایش جرائم رایانه‌ای در حالی است که لایحه‌ای که قوه قضائیه در این‌باره به مجلس ارسال کرده بیش از 2 سال است معطل مانده و تنها کلیات آن مشتمل بر 42 ماده به تصویب رسیده است.
در این لایحه مجازات‌های مختلفی برای جرائمی نظیر دسترسی بدون مجوز به سیستم‌های رایانه‌ای یا مخابراتی، شنود امواج الکترومغناطیسی بدون مجوز، دسترسی بدون مجوز به داده‌های رایانه‌ای سری و افشای آنها، صدمه زدن عمدی به داده‌های رایانه‌ای دیگران و اختلال در سیستم رایانه‌ای دیگران در نظر گرفته شده است. با نگاهی به جزئیات این لایحه خواهیم دید حبس تا سقف 15 سال به‌عنوان سنگین‌ترین مجازات در کنار جرائم نقدی برای اخلالگران در نظر گرفته شده است. مسؤولان قوه قضائیه این لایحه را دارای بازدارندگی لازم برای پیشگیری از وقوع جرم می‌دانند. بنابراین باید منتظر ماند تا مجلس شورای اسلامی هرچه سریع‌تر تصمیم نهایی را برای تصویب این لایحه بگیرد.
هکرها رنگ‌های مختلف دارند
صفا صهري: حفظ امنیت و حریم خصوصی در دنیای مجازی نه‌تنها برای شرکت‌ها و سازمان‌های بزرگ حائز اهمیت است بلکه صاحبان کامپیوترهای شخصی هم برای تامین آن تلاش می‌کنند. امروزه هکرها با اهداف مختلف امنیت دنياي مجازی را کاهش داده‌اند و افزایش روز‌به روز آنها مسؤولان را به فکر انداخته است. هکرها 2دسته‌اند؛ یک گروه آنها یعنی کلاه سفیدها دوستدار دنیای مجازی شمرده می‌شوند. هکرهای کلاه‌سفید یا همان هکرهای اخلاقی در واقع متخصصان امنیت مجازی هستند که اغلب از سوی کمپانی‌ها استخدام می‌شوند تا شبکه‌های کامپیوتری و خدمات اینترنتی را مورد آزمایش قرار دهند و از آسیب‌پذیری آنها بکاهند. کلاه‌سفیدها پس از شناسایی حفره‌های امنیتی از طریق تماس مستقیم یا قرار دادن پیام‌های بی‌ضرر روی شبکه به مدیران سیستم‌ها اطلاع‌رسانی می‌کنند. در مواردی از کلاه‌سفیدها برای تعقیب و شناسایی هکرهای کلاه‌سیاه هم استفاده می‌شود. اما هکرهای کلاه‌سیاه کسانی هستند که بدون اجازه به سیستم‌های اطلاعاتی نفوذ می‌کنند و با انگیزه‌های مختلف سیاسی، اجتماعی، کسب منافع یا صرفا برای تفریح کامپیوترها را هک می‌کنند. کلاه‌سیاه‌ها ویروس کامپیوتری، کرم اینترنتی و انواع اسپم‌ها را پخش می‌کنند. این هکرها در سال‌های اخیر به پایگاه‌های مشهوری مثل آمازون و «ای‌بی» نیز ضربه وارد کرده‌اند و در مواردی آنها از سرویس خارج شده‌اند. این گروه که حملات خود را از طریق کامپیوترهای به دام افتاده دیگران انجام می‌دهند، ضمن دستیابی به اطلاعات محرمانه به دزدی و اخاذی هم می‌پردازند. به‌عنوان مثال کلاه‌سیاه‌ها پس از حمله به یکی از بانک‌های مسکو در سال 1994، 10 میلیون دلار را به حساب خود منتقل کردند. یکی دیگر از این حملات که از سوی 2 هکر انگلیسی و آلمانی صورت گرفته به شبکه ماهواره‌ای 2 فروشگاه در لس‌آنجلس و میامی 200 هزار دلار خسارت وارد کرد و 2 هفته این شبکه‌ها را از کار انداخت. هکرهای کلاه خاکستری هم به گروهی اطلاق می‌شود که به دزدی و اخاذی یا هرگونه رفتارهای خلاف‌قانون دست نمی‌زنند اما به‌دنبال مشهور شدن هستند و پس از هک کردن سیستم‌ها، اطلاعات خاصی را مبنی بر موفقیت خودشان در این زمینه به صورت اینترنتی در اختیار همه کاربران قرار می‌دهند. اصطلاح هکرهای کلاه‌سفید و کلاه‌سیاه از فیلم‌های هالیوودی گرفته شده است که در آنها شخصیت مثبت و افراد شرور با این اصطلاح‌ها شناخته می‌شوند.