پیچک‌

روایت‌های سنتی پر از داستان‌هایی است که در آن قهرمان داستان با فرد شریر درمی‌افتد و پس از گذار از مراحل مختلف و یاری گرفتن از امدادهای زمینی و آسمانی، بر این مرد شریر غلبه می‌کند اما در روایات زمان ما دیگر غلبه کردن قطعی قهرمان بر فرد شریر بی‌معنا شده است.

روایات مدرن به شخصیت‌های داستانی از زوایای مختلف می‌نگرد و امکان بد بودن یا خوب بودن مطلق را از قهرمانانش می‌گیرد. در حقیقت شخصیت اغلب داستان‌های روزگار ما دیگر سیاه و سفید نیست و در پایان داستان برنده یا بازنده‌ واقعی وجود ندارد. این درست همان چیزی است که ما در فیلم «پاپیتال» شاهد آن هستیم. مریم زادمهر (نگار فروزنده) وکیلی است که وکالت زنی دیگر را به عهده گرفته تا بتواند وی را از شر شوهر «روانی‌اش»، جلیل، (مسعود رایگان) نجات دهد.

جلیل از همان ابتدای فیلم شخصیت پیچیده‌اش را به نمایش می‌گذارد. او از یک سو همسر و فرزندش را دوست دارد و از سویی همسرش را به شدت کتک می‌زند. جلیل از خانم وکیل درخواست دارد که زنش را از او جدا نکند ولی وی به درخواست او اعتنایی ندارد و کار خودش را می‌کند. حتی از پزشکان درخواست دارد که حکم به عدم تعادل روانی جلیل بدهند. به هرحال وی در این پرونده موفق می‌شود و از آن به بعد است که سایه‌ سنگین تهدیدهای جلیل بر زندگی او سایه می‌اندازد…. از همان ابتدای فیلم و در صحنه‌ای که در پارکینگ اتفاق می‌افتد، فیلم با صنعت «براعت استهلال» (شگردی که نویسنده یا شاعر با آن سعی می‌کند در آغاز نوشته‌اش خلاصه‌ای کلی و هنرمندانه از اثرش ارائه کند) آغاز می‌شود؛ جلیل چندین مرتبه خانم وکیل را به جان بچه‌اش قسم می‌دهد که زندگی او را از هم نپاشد، معنای این قسمت از فیلم در جایی آشکار می‌شود که پای فرزند مریم به ماجرا باز می‌شود. این قسمت فیلم مخاطب را آماده می‌کند برای اتفاقات بعدی. موسیقی دلهره‌آور فیلم در هنگام پخش تیتراژ نیز نشانه‌ای برای یک فیلم حادثه‌ای است. این فیلم مضمونی اجتماعی دارد و از ویژگی‌های فیلم‌های اجتماعی در سینمای ما این است که می‌توان در آن معضلات زیادی را در جامعه بررسی کرد.

در این فیلم نیز مشکلات کنونی جامعه‌ ایرانی نمایش داده شده که مهم‌ترین آن درگیری بخش زیادی از مردم جامعه، به دلیل فشارهای زندگی، با بیمار‌های روانی است. نمونه‌ دیگر این معضلات قانون‌گریز بودن متولیان قانون است؛ وکیلی که از او انتظار می‌رود به قانون احترام بگذارد به‌راحتی آن‌را زیر پا می‌گذارد (جایی که از دکتر پزشکی‌قانونی درخواست می‌کند گواهی عدم تعادل برای جلیل صادر کند). طلاق معضل دیگری است که هنوز جامعه با آن کنار نیامده است و اینکه پس از طلاق، بچه باید در اختیار پدر قرار بگیرد یا مادر، موضوعی است که بسیار مورد بحث است. موضوع بددل بودن و شک بسیاری از همسران نسبت به هم، مشکل دیگری است که منجر به بسیاری از طلاق‌ها و در سطح بالاتر بسیاری از جنایت‌ها می‌شود و ما هر روزه گزارش‌هایی از این حوادث را در اخبار می‌خوانیم و می‌شنویم ولی به‌راحتی از کنار آن رد می‌شویم. دیگر اینکه فرد جنایتکار به راحتی از دست قانون فرار می‌کند. اینها همه نمونه‌هایی از مشکلاتی هستند که وجود دارند و باید بیشتر آنها را بررسی کرد. از نظر داستانی نویسنده سعی کرده تا حد امکان کار بی‌نقصی ارائه کند، از جمله اینکه وقتی جلیل از زندان آزاد می‌شود وارد خانه‌ای می‌شود که پر از زشتی و پلشتی است آنقدر که مجبور می‌شود زود در را ببندد که همه‌ این تصاویر دلالت‌های بامعنایی دارند. همچنین برای بیننده اصلا عجیب نیست که چطور جلیل به راحتی می‌تواند در آپارتمان مریم را باز کند زیرا وی یک ماه در زندان بوده و این کارها را احتمالا در آنجا یاد گرفته. در داستان فیلم ضعف‌هایی هم وجود دارد؛ مثلا معلوم نیست، بود و نبود دوست و خواستگار مریم (اردلان شجاع‌کاوه) چه تاثیری در فیلم دارد. در آخر نام فیلم؛ پاپیتال. پاپیتال نام دیگری است برای گیاهی که در فرهنگ ما به «عشقه» معروف است. عشقه یا پیچک، گیاهی است که به دور گیاهان دیگر می‌پیچد و آنها را خشک می‌کند.

گفته شده واژه‌ عشق از نام همین گیاه گرفته شده است. در این داستان هم در واقع نام فیلم به طور کنایه‌داری هم برای جلیل دلالت دارد و هم برای مریم زادمهر. برای جلیل دلالت دارد چون وی عاشق همسر و فرزندش است و این عشق در آخر او را از پا درمی‌آورد. و برای خانم وکیل هم معنا داراست زیرا این پرونده و ویژگی‌های اخلاقی‌اش او را به جایی می‌رساند که فرزندش را از دست می‌دهد.

قصه‌های مثنوی بازنویسی می‌شود

مهر:

جعفر ابراهیمی (شاهد) از بازنویسی سه داستان از روایت‌های مولوی در قالب داستانی معاصر خبر داد. این نویسنده ادبیات کودک و نوجوان گفت: 3 کتاب به نام‌های «طوطی و بقال»، «پرنده و پندهایش» و «شیر و خرگوش» را که بازنویسی به زبان امروزی داستان‌های مولوی هستند، آماده کرده‌ام.

فیلم برگزیده تهیه‌کنندگان آمریکا

مهر:

«میلیونر زاغه‌نشین» دنی بویل با دریافت جایزه بهترین فیلم‌سینمایی از بیستمین جوایز سالانه انجمن تهیه‌کنندگان آمریکا «PGA» یک قدم دیگر به اسکار نزدیک شد.