روزی در پارکینگ یک فروشگاه زنجیره‌ای شاهد ماجرایی بودم که هرگز نمی‌توانم فراموش کنم. دو کودک که لابه‌لای خودروهای پارک شده مشغول بازی با چرخ دستی فروشگاه بودند، آن را به سپر اتومبیل گرانقیمتی کوبیدند. صاحب اتومبیل که از قضا داخل آن نشسته بود پیاده شد و به کودکان اعتراض کرد که چرا مراقب نیستند. ادامه این داستان می‌توانست (و طبیعی بود) اینگونه باشد که والدین کودکان از راه برسند، از صاحب خودرو عذرخواهی کنند و از او بپرسند اگر خسارتی به او وارد شده چگونه می‌توانند آن را جبران کنند. سپس شرمسار از بی‌توجهی خود به فرزندان‌شان یادآوری کنند که چرخ دستی فروشگاه مخصوص سواری گرفتن و بازی، آن هم لابه‌لای خودروها نیست و...
اما انتظار چنین پایانی بیش از اندازه خوش باورانه و رویایی است، خانواده بچه‌ها که زیاد هم بودند با سر و صدا و طلبکاری سر رسیدند و ناسزاگویان بر سر صاحب خودرو ریختند. در جواب کسی که پرسید چه اتفاقی افتاده، گفتم: هیچی! ماشینش را خراب کرده‌اند، حالا هم دارند خودش را کتک می‌زنند! شاید اگر وساطت عده‌ای نبود، راننده خودرو کتک مفصلی نوش جان می‌کرد و صدمات دیگری هم نصیب اتومبیل می‌شد. این ماجرا از آنجا دردناک است که یک واقعه نادر و استثنایی نیست، بلکه یکی از هزاران است که هر روز اتفاق می‌افتد، ماجراهایی که هر روز شاهدشان هستیم و چه بسا خود در بعضی از آنها دخیلیم؛ داستان خودخواهی‌ها، خودمحوری‌ها و حق را به جانب خود دیدن در هر حال، داستانی که دارد به اصلی محکم در فرهنگ روزمره ما تبدیل می‌شود و اگر گاه استثنایی پیدا شود باعث حیرت و تعجب می‌شود.
آیا فرهنگ عمومی باید به حال خود رها شود تا هر خانواده‌ای به سبک و سلیقه خود آن را برای نسل بعد به ارث بگذارد، مگر نه اینکه افراد جامعه باید در عرصه رفتارهای عمومی، فرهنگی یکسان و مطابق با قوانین و ارزش‌های آن جامعه داشته باشند. متولی این مسائل کیست؟ آیا تربیت یک کودک فقط بر عهده پدر و مادر او و احتمالا فرهنگ تهاجمی جهانی است که به درون همه خانه‌ها راه یافته است؟ آیا فقط با بعضی دستورالعمل‌ها و بخشنامه‌هایی که هرگز هم اجرا نمی‌شوند می‌توان برای فرهنگ جامعه تصمیم گرفت و آن را ارتقا بخشید؟ باید از مسؤولان فرهنگی جامعه پرسید که وظیفه خود را در این زمینه چگونه ادا میکنند و آیا اصلا وظیفه‌ای برای خود قائل هستند. نکته دردناک اینکه به نظر می‌رسد اصولا اعتقادی به فاجعه‌آمیز بودن این نابسامانی فرهنگی در میان مسؤولان امر وجود ندارد. کجا و چگونه باید به بچه‌ها آموزش داده شود که مثلا باادب باشند و به حقوق شهروندی دیگران احترام بگذارند؟ آیا این وظیفه معلم است و معلم، خود برای ادای چنین وظیفه‌ای تربیت شده است؟ آیا شیوه آموزشی جامعی وجود دارد که از طریق مدرسه و رسانه‌های عمومی باورهای اصیل فرهنگی را ملکه ذهن کودکان کند و آنقدر جذاب و تاثیرگذار باشد که چون نقش بر سنگ ماندگار شود؟ کودکی که رفتار پرخاشگرانه پدر و مادر خود را می‌بیند و با پدیده عذرخواهی و ندامت آشنا نمی‌شود در حافظه کودکانه‌اش چه چیزی ثبت می‌کند تا در بزرگسالی به فرزندان خود آموزش دهد؟
انسان‌ها و بویژه کودکان مواد خام جامعه هستند و نباید تربیت آنان را فقط به پدر و مادرهایی سپرد که خود تربیت مناسبی ندیده‌اند. خانواده‌ای که جز خودخواهی و فرصت‌طلبی تحفه‌ای برای آموختن ندارد، شایسته اعتماد مطلق نیست. کما اینکه در تمامی جوامع توسعه یافته، فرهنگ عمومی توسط حاکمان تدوین و اجرا می‌شود بدون آنکه مردم متوجه باشند یا احساس کنند که کسی دارد به آنها آموزش می‌دهد. انسان‌ها بسیاری از رفتارهای خود را بیش از آنکه با تعقل فرا بگیرند، از روی عادت و مشاهده می‌آموزند و اگر به قضاوت خود بنشینند گاه متوجه سیئات اخلاقی و رفتارهای ناپسندی می‌شوند که با وجود آگاهی از زشتی‌شان، قادر به ترک آنها نیستند چرا که با آنها بزرگ شده و به آنها عادت کرده‌اند. کودکی که شاهد رفتارهای ضد اجتماعی والدینش نظیر ناسزاگویی، پرخاشگری، پرتاب زباله به کوچه و خیابان و... است آنها را عادی و معمولی می‌پندارد و خود بدون اراده آنها را انجام می‌دهد. حال اگر متولیان فرهنگ جامعه، خود را موظف به تصحیح این رفتارها نبینند همین آدم‌های تربیت نشده، فرهنگ جامعه را می‌سازند و به جای تنبیه کودکان خطاکار خود، آنها را تشویق به خطاهای بزرگ‌تری میکنند.