حملات تروریستی به هتل تاجمحل بمبئی خاطرات مشابه 24 سال پیش را زنده کرد. بویژه برای کریکتبازان انگلیسی که پاییز سال 1984 حین برگزاری تور کریکت هندوستان با ترور «ایندیرا گاندی»، بانوی نخستوزیر هندوستان و آشوبهای پیرامون آن به وحشت افتاده بودند. جنایت و خشونت و تنشهای قومی که محصول قرنها استعمار انگلیس در شبه جزیره است حالا با رژه رفتن پیشاپیش چشمان ورزشکاران بریتانیایی، حس ناامنی و عذاب وجدان را برای آنها به همراه آورده است. هواپیمای تیم کریکت انگلستان در نخستین ساعات روز چهارشنبه 31 اکتبر 1984 وارد فرودگاه «دهلینو» شد. برنامه آنها استراحت کامل شبانگاهی و سپس حضور در مراسم افتتاحیه تور بود. اما ترور نخستوزیر «ایندیرا گاندی» بهوسیله یکی از محافظان سیک، خواب آنها را آشفت. تونی براون (مدیر تور انگلستان) و گرایم فاولر(عضو تیم کریکت انگلیس)، اتفاقات آن روز را به یاد میآورند.
تونی براون:
من با زنگ تلفن از خواب پریدم. درست نمیدانستم کجا هستم و یکی آن طرف خط سراغ «گراهام موریس» را میگرفت. او میگفت خانم «گاندی» ترور شده است. به سرعت برخاستم و «دیوید گاور» را هم بیدار کردم ولی نمیخواستیم خواب بچهها را به هم بزنیم.
گرایم فاولر:
یادم هست که برای صبحانه پایین میرفتیم و یک آمریکایی به ما کنایه زد که «شما بچهها لحظه بزرگی را برای آمدن به هندوستان انتخاب کردهاید.» من منظورش را نفهمیدم تا اینکه سر صبحانه به ما گفتند خانم «گاندی» هدف قرار گرفته است.
براون:
بچهها برای یک جلسه فرا خوانده شدند و «آلن لمب» گفت که آنها میخواهند به خانه برگردند. من برای آنها توضیح دادم که هیچ چیزی برای ترسیدن وجود ندارد. البته پاسپورتهایشان را دستشان دادم و گفتم هر کس میخواهد، برود.
کالین بیتمن (روزنامهنگار دیلی اکسپرس):
ما (خبرنگاران) از ماجراها و داد و ستدهایی که سیکهای تندرو در آنها دخالت داشتند با خبر بودیم و احساس خطر نمیکردیم. به بیمارستانی که خانم «گاندی» را به آنجا برده بودند، رفتیم و وقتی جمعیت به سمت ما چرخید «گراهام موریس» عکس انداخت. آنها دوربین گراهام را گرفتند و دنبال ما کردند. ما هم پا به فرار گذاشتیم که خوشبختانه رانندهمان با درهای باز و موتور روشن منتظرمان بود. (دو هفته عزای عمومی در هندوستان اعلام میشود و تیم انگلستان که نمیتوانست در این کشور تمرین کند به سریلانکا میرود و در «کلمبو» 2 دیدار دوستانه برگزار میکند تا دوباره آماده بازگشت به تور هندوستان شود. تیم انگلستان به بمبئی پرواز میکند تا از آنجا به احمدآباد برود؛ جایی که اتفاقات وحشتآور دیگری در راه بودند.)
براون:
ما به بمبئی پرواز کردیم جایی که سرکنسولگری انگلستان و وابستهاش «پرسی نوریس» به افتخار ما و تیم، جشنی برپا کردند. هیچکس نمیخواست آنجا را ترک کند برای همین تا پاسی از شب در جشن ماندیم. صبح فردا «نوریس» در مسیر حرکت به دفتر کارش به ضرب گلوله از پا درآمد و به این ترتیب تور هندوستان 24 ساعت پیش از بازی دستگرمی آغازین، وارد بحران تازهای شد. من بحثی طولانی با «ریچارد استریتون» داشتم که از طرف «تایمز» آمده بود. او فکر میکرد بهتر است ما برگردیم. اما حرف من این بود که اگر قرار باشد رفتن به زمین کریکت برای ما ریسک به حساب بیاید بهتر است که همگی برای همیشه بازی را کنار بگذاریم و اگر کسی بخواهد به ما شلیک کند این کار را میکند چه در راه مسابقه باشیم یا در راه خانه.
فاولر:
چند ساعت پس از قتل نوریس ما سوار اتوبوس شدیم و به محل کشته شدن او رفتیم. هیچ امنیتی در کار نبود اما این حرکت فوقالعادهای از طرف مدیریت تیم محسوب میشد و همزمان پیغامی از لردهای لندن دریافت کردیم که «در هندوستان بمانید.» البته آن موقع توی دلمان به آنها فحش میدادیم.
ماتیو انجل (خبرنگار گاردین):
تیم انگلستان هدف بسیار بزرگتری نسبت به «پرسی نوریس» محسوب میشد. اما ماندن ما تصمیمی بود که لردهای وزارت خارجه گرفته بودند. (چندان شگفتآور نبود که انگلستان در دیدار فردای آن روز با هشت امتیاز فاصله شکست بخورد.)
لاکسمان سیوارا ماکریشنان (عضو تیم هندوستان):
من به تیم فراخوانده شدم. قتل سفیر انگلستان یک تراژدی به حساب میآمد. به همین خاطر ما بازی را با بازوبندی سیاه روی آستینهایمان آغاز کردیم.
فاولر:
یادم هست «سیوارا ماکریشنان» جلو آمد و از من به خاطر حوادث پیش آمده عذرخواهی کرد و بلافاصله زیر گریه زد. «گاواسکار» دستمالش را به او داد و بعد خودش پیش آمد و عذرخواهی کرد. شگفتآور بود.