محمدصابری:
مراسم گرامیداشت یادوخاطره علی حاتمی، کارگردان فقید سینمای ایران، در آستانه سالروز درگذشت این مرحوم، با حضور فریدون جیرانی، سعید مستغاثی و جمعی از دوستان و بستگان او، در خانه سینما برگزار شد. این مراسم که به همت کانون فیلم انجمن منتقدان و نویسندگان سینمایی برگزار شد، با اکران نسخهای از فیلم «سلطان صاحبقران(بخش امیرکبیر)»، آغاز شد که کیفیت پایین این نسخه پوزش و تأسف مسؤولان برگزاری نشست بابت در دسترس نبودن نسخهای مناسبتر از این اثر ماندگار را به دنبال داشت. بخش اصلی این نشست اما صحبتهای کارشناسان و خاطرات حاضران پیرامون زندگی شخصی و حرفهای مرحوم علیحاتمی بود. لیلا حاتمی، بازیگر سینما و تلویزیون و دختر این کارگردان فقید که از حاضران این نشست بود در سخنان کوتاهی بر ویژگیها و حساسیتهای کاری پدر اشاره و تأکید کرد: امروز وقتی فکر میکنم میبینم پدرم همیشه در حال نوشتن بوده و من تصویری از او در ذهن ندارم مگر اینکه در همه حال مشغول نوشتن بود. وی افزود: شاید فقط هنگام خرید خارج از منزل بود که او را بدون قلم و کاغذ میدیدم. او هنگام خواب، غذا خوردن، رانندگی و... همیشه مینوشت و این به گونهای بود که من فکر میکردم که اصلاً زندگی «باید» اینگونه باشد. در بخش دیگری از این نشست فریدون جیرانی به بیان ویژگیهای «علی حاتمی» پرداخت و تأکید کرد: علی حاتمی هنرمندی تکرارنشدنی و جزو فیلمسازانی است که متعلق به تاریخ هستند و درتاریخ زنده خواهند ماند. وی در ادامه درباره فیلم«سلطانصاحبقران» گفت: این فیلم در زمان خود بهشدت تاثیرگذار بود و انتظار نمیرفت در شرایطی که یک شاه سلطنت میکند، سریالی بدین شکل به مساله شاهکشی بپردازد اما در آن فضا که هیچکس جرأت طرح اینگونه موضوعات رانداشت، فیلم حاتمی ساخته شد. جیرانی دربخش دیگری از سخنانش«آرمان شهر» را از ویژگی آثار حاتمی دانست و گفت: او از نخستين اثر خود؛ حسن کچل، تا فیلمهای پایانی خود شهری آرمانی را طلب میکرد. او همواره در فیلمهایش از گذشتهای یاد میکند که شاید اگر درتاریخ، دوران بسیار بدی بوده است اما منظور حاتمی از آن گذشته، شهری است که انسانهای آن همدیگر را دوست دارند.
وی درباره برخی انتقادات مبنی بر دوری علی حاتمی از تاریخ هم تأکید کرد: حاتمی در زمینه مطالعه تاریخ، فردی علاقهمند بود و من فکر نمیکنم هیچکس توانسته باشد شخصیتهای تاریخی مانند میرزای شیرازی را مانند او بهخوبی به تصویر بکشد. حتی میتوان گفت جز فیلمهای حاتمی میراث تصویری دیگری نداریم و تاریخ تصویری، جز در آثار او در فیلمهای فرد دیگری نیست و اگر هم نمونهای دراین زمینه ارائه شده، نمونه درخشانی نیست.
سعید مستغاثی، منتقد سینما هم دراین نشست توضیحاتی را درباره سینمای حاتمی ارائه کرد. او با اشاره به باهوشی حاتمی در ساخت سریال در زمان حکومت شاهنشاهی، گفت: مرحوم حاتمی در زمان حیات خود محکوم بود که فیلمهایی تاریخی و با دیالوگهایی پرطمطراق بسازد، اما اولین فیلم تاریخی او، در واقع ششمین تجربه سینمایی او بوده است و به گفته خود حاتمی، با ورود به این عرصه وارد مرحلهای جدیتر شده و برای مخاطب خود حرفهای جدیتری مطرح میکند. وي همچنین عنوان کرد: زندهیاد حاتمی بسیار دوست داشت که وصیتنامه هنریاش فیلمی درباره پیامبر باشد که متاسفانه این اتفاق نیفتاد و امروزه فیلمهایی که توسط او ساخته نشده، از حسرتهایی است که بر دل ما مانده است.