بنتالهدي صدر:
«خسی در میقات» به ا عتبار و نظر منتقدان ادبی و آنها که «جلال» را خوب میشناسند و البته آن طور که باید، اثری جاودان درباب سفرنامهنویسی است.
«جلال آل احمد» در کتاب «خسی در میقات» میکوشد تا به مدد و تکیه بر نعمت خدادادیاش یعنی نثری روان، موجز، شیرین، پرکشش و گاه شتابزده، برشی از دیدار با خالق هستی ارائه دهد و از لحاظ گرهخوردن قلب با محبت باری تعالی سخن بگوید.
در بخشی از «خسی درمیقات» او میخوانیم:
دوشنبه 24 فروردین 1343 ـ مدینه: صبح رفتم بقیع، آفتاب که میزد من اثر سنت را در خاک میجستم و قبل از همه اثر برادرم را. اما هیچ اثر و علامتی. وقتی گور چهار امام و گور عثمان و زنان و فرزندان پیغمبر بینشان افتاده، برادر من دیگر کیست؟ اکنون، دره بینشان خاکی در این سفره است... سراسر قبرستان تپه ماهور و خاکی، و خاک بدجوری نرم و گله به گله تکه سنگ سیاهی به زمین فرو رفته. یا لاشه تکه مرمری با گوشهای از یک کاف کوفی کناری افتاده. به علامت قبری که سنگش را شکستهاند و با خاک یکسان کرده. «وهابی»ها 40 سال پیش. وقتی به حکومت عربستان رسیدند. بارگاهی داشته. و حالا چنان عدالتی در مرگ و چنان مساواتی که هرگز ندیده بودم. یا شاید حضور قبور رجال مذاهب مختلف اسلام در یک جا در حکم شاهانی بوده که در گلیم محصور این اقلیم خاکی نمیگنجیده ...؟
یا شاید میخواستهاند جوار بارگاه پیغمبر هر بقعهای را از خودنمایی باز دارند؟
آخر فاصله «بقیع» تا مسجد پیغمبر 200 مترهم نیست. نه... از این سعودیها آن هم در آن زمان نمیشود سراغ چنین شعوری را گرفت. کسی که این تعبیر و تفسیرها را بلد است، قولش به این هم میرسد که به جای گور این همه بزرگان بنای یادبودی وسط بقیع بگذارد و اسم همه ایشان را به ترتیب تاریخی تولد و مرگشان، بر سنگ بنا نقش کند. چارهای نیست جز اینکه بگوییم سعودیها لیاقت اداره این مشاهد را ندارند. مدینه و مکه را باید از زیر نگین این حضرات بیرون کشید و دو شهر بینالمللی اسلامی اعلام کرد.