حرف‌هاي شنيدني مرغ سحر

بیشتر شغل‌ها یا بیشتر آدم‌هایی که تخصص شغل خودشان را ارائه می‌دهند در طول روز به این کار می‌پردازند، چرا سحر؟ چه حسی و حالی دارد این وقت که آن را برای ارائه تخصص شغلی خود انتخاب کردید؟

شما گفتید مردم کار را در طول روز انجام می‌دهند. اما من به عنوان شغل به این قضیه نگاه نمی‌کنم. علت اینکه کار در این لحظه را قبول کردم این است که به عنوان یک عشق به آن نگاه می‌کنم و به خاطر پولش نیامده‌ام.

همه از من چند سوال می‌پرسند. می‌گویند شما کی سحری می‌خورید؟ می‌پرسند کی‌ می‌خوابید؟ سوال می‌کنند این متن‌ها را برایتان می‌نویسند یا پشت دوربین می‌آورند؟ اینها سوالات متد‌اول است. از سال 84 که اجرای برنامه سحر را شروع کردم هیچ‌وقت سحری نخوردم، هیچ‌گاه وقت افطار به طور مفصل در کنار خانواده‌ام نبوده‌ام. فامیل از من گله‌مند هستند که چرا افطار جایی نمی‌روید. هزینه این عشق را پرداخت کرده‌ام. هم گرسنگی کشیده‌ام و هم به دنبال پول نبوده‌ام. شاید اگر این وقت را برای کار دیگر گذاشته بودم بیشتر موفق بودم. البته از لحاظ اجتماعی! چرا که موفقیت معنوی برایم بهتر از این نمی‌شد. ولی کار کردن در این لحظه با آن انفاس قدسی و پاک سحر، بسیار پرفضیلت است. خیلی از علمای ما گفته‌اند در این لحظه‌های شب از خدا حاجت بخواهید. خدا به موسی پیغمبر گفت: «ای موسی! دروغ می‌گوید کسی که می‌گوید من را دوست دارد اما شب بیدار نمی‌شود تا با من حرف بزند.» اتفاقا چون آن لحظات، لحظه‌های خواب است صحبت ما با مردم قشنگ است. شب‌های ماه رمضان، شب‌های بیدار‌ماندن نیست شب‌های بیدار شدن است و تلویزیون وسیله‌ای نیست که شما با یک لیوان چای در کنارش به خواب بروی. تلویزیون باید تو را از خواب بیدار کند. این خواب جنبه عمومی دارد و نه فقط پلک بستن. خواب به معنای رخوت. باید حرفی از دین زده شود که مردم باور کنند مغز آن شیرین است.

آیا موفق شده‌اید این دیدگاه را به مردم انتقال دهید؟

نمی‌دانم که آیا موفق شده‌ام یا نه. اما در شب‌های رمضان به دنبال عبادت و عشق بوده‌‌ام نه کار.

وقت سحر چه ویژگی‌هایی دارد که آنقدر در روایات به آن تاکید شده است و به نوعی دوای همه دردها را بیداری و عبادت در این وقت می‌دانند؟

وقتی حافظ در شعر معروف «طفیل هستی عشق‌اند آدمی و پری» به ناله سحری اشاره می‌کند، معتقد است که در این زمان به انسان انفاس قدسی دمیده می‌شود.

زندگی خیلی از علما را مطالعه کرده‌ام. در مشی مرحوم علامه طباطبایی آورده شده است که من هرچه دارم از بیداری سحر دارم. چه توفیقی است در این شب‌زنده‌‌داری و پربرکت بودن زندگی؟! از شما سوال می‌پرسم: وقت نماز ظهر، عصر، مغرب و عشاء چندین ساعت است اما چه برکتی در نماز صبح است که زود تمام می‌شود؟ خدا چه چیزی به آدم‌ها می‌‌دهد؟ گفته می‌شود روزی آن وقتی که آفتاب ندمیده بین آدم‌ها تقسیم می‌شود. در کتاب «طریقت حاج شیخ» که شرح حال مرحوم «نخودکی اصفهانی» است، ایشان می‌فرمایند هرکسی بخواهد طریقت من را دنبال کند، لقمه حلال، حضور قلب در نماز و بیدار شدن قبل از اذان صبح را رعایت کند. آن زمان چیزی را تقسیم می‌کنند که در مواقع دیگر نیست و ما باید به دنبال آن بگردیم. در شرح احوال خیلی از بزرگان هم به بیداری سحر تاکید شده است.

علامه طباطبایی شب‌های ماه رمضان را کم می‌خوابیدند و به مطالعه قرآن می‌پرداختند. در احوالات علامه عسکری نیز همین امر دیده شده است. من انگبین و عسل این شب بیداری را چشیده‌ام. خیلی شیرین است مواقعی که همه خوابند با خدا صحبت کردن. خیلی از متن‌هایی که الان نوشتم حاصل آن زمان است نه الان که مجری برنامه سحر شده‌ام.

خاطرم هست بهترین دوران عمرم را به جمع‌آوری خاطرات رزمندگان و نوشتن قطعات ادبی گذرانده‌‌ام. آن زمان هم بهترین کارهای من شب تا صبح بود. یک جمله، یک ایده و یک فکر مرا، خدا در آن لحظات به من عنایت می‌کرد. آنقدر شب‌های نوجوانی‌‌ام را بیدار ماندم تا خدا به من توفیق داد و مجری برنامه سحر شدم. دوستی با من شوخی می‌کرد و می‌گفت: آقای جمشیدی برنامه‌تان خیلی خوب است ولی دیر پخش می‌شود!

فردای عید فطر ناخودآگاه بلند می‌شویم و در وقت سحر تلویزیون را روشن می‌کنیم اما دیگر خبری از ماه خدا و فرزاد جمشیدی نیست! امسال هم قرار نیست این برنامه بعد از ماه رمضان ادامه پیدا کرده و به نوعی این خلأ معنوی جبران شود؟

هر وقت عید فطر را اعلام می‌کنند، گویی چیزی را گم کرده‌‌ام. من هر سال عید فطر متن پلاتوهایم را بغل می‌کنم و به خدا می‌گویم ما مردم را به اوج رساندیم و الان باید با آنها خداحافظی کنیم. مردم از ما چند سوال می‌پرسند؛ می‌گویند مگر آدم سحر‌خیز فقط ماه رمضان‌‌ها از خواب بیدار می‌شود؟ مردم ایران در مواقع غیر از ماه رمضان هم سحرها بیدار می‌شوند. در دین ما به سحر‌خیزی شب‌های جمعه توصیه فراوان شده است. می‌گویند ملکی تا صبح ندا می‌دهد که کسی هست به درگاه خدا بیاید و خدا حاجت او را بدهد. مردم 3 پیشنهاد به ما دادند؛ اول اینکه ماه خدا را با یاد خدا عوض کنید و در طول سال ادامه دهید. دوم اینکه گفتند از شب قدر نوزدهم – نخستین شب‌ قدر – تا عاشورا 110 روز فاصله است؛ لااقل 110 روز دیگر این برنامه را ادامه دهید و سوم اینکه شب‌های جمعه یا لااقل یک روز در هفته را شما به این برنامه اختصاص دهید.

مسؤولان چه عکس‌العملی نسبت به این پیشنهادات داشتند؟

تلویزیون نمی‌خواهد در این موضوع ریسک کند. در یک برنامه زنده 60 الی 70 نفر در پشت‌صحنه زحمت می‌کشند. قسمت‌های وسط برنامه که نامش Play Back است باید ساخته شود. من نمی‌توانم مزاحم رفقایم شوم و بگویم دوست دارم سحر بیدار باشم و با مردم صحبت کنم. خب آن 60 نفر دیگر هم باید به همراه من بیدار باشند. از آن دوست حراست جلوی در تا دوستان دیگر باید این را بپذیرند. نمی‌‌توان این موضوع را تحمیل کرد اما من از تلویزیون خواهش می‌کنم که یک‌بار این ریسک را انجام دهد. الان اگر برنامه سحرگاهی را در سروش‌نامه نگاه کنیم خواهیم دید تعداد کلیک‌های مردم در برنامه سحر چندتاست. این را با سریال‌ها و یک برنامه فوتبالی مقایسه کنید. مردم برنامه سحر را از جنس خودشان می‌دانند.

فکر می‌کنید به چه علت است؟

من احساس می‌کنم این حرف‌‌ها اول توسط مجری برنامه درونی می‌شود بعد از آن مردم با حس و حال خوب به آن توجه می‌کنند. نه آقای ضرغامی با این قضیه مخالف است، نه آقای فرجی مدیر شبکه یک و نه آقای دارابی. ساز‌وکار آن باید فراهم شود. سازمان باید ریسک کند و یک برنامه سحر‌گاهی برای مردم تهیه کند. ما به این برنامه‌ها نیاز داریم. عزت‌الله ضرغامی هرسال به ما می‌گوید از این ماه رمضان به فکر رمضان سال بعد باشید. 11 ماه باید برای ماه رمضان سال بعد مردم تلاش کرد. آیا هیچ‌ کاسبی این کار را می‌کند که یک ماه زحمت کشیده و ویترین بزند و پس از این یک‌ ماه بگوید می‌‌خواهم شغلم را عوض کنم!

چرا برنامه‌‌ای که اینگونه در مقابل شبکه‌های کفر‌آمیز ماهواره‌‌ای که بر کفر خودشان ثابت‌قدم هستند مورد استقبال واقع شده و در مسیر حق قرار گرفته است، نباید مورد تاکید و حمایت بیشتری قرار گیرد؟

خاطرم هست در یکی از گزارشات مکه و مدینه گفتم یکی از معجزات دین پیغمبر این بود که نماز 3 نفری محمد مصطفی، خدیجه کبری و علی مرتضی تبدیل شد به میلیون‌ها تکبیره‌ًْالاحرام. آن زمان پیغمبر نماز می‌خواند و او را مسخره می‌کردند، آن زمان پیغمبر در کوچه‌های مکه راه می‌رفت و عموی او – ابوجهل – از پشت‌سر با سنگ به پای او می‌زد و پشت‌پای پیامبر همیشه زخم بود و ابوجهل می‌گفت: محمد دیوانه، ساحر و جادوگر است و حرف‌های او را باور نکنید. اما چه شد که این دین ماندگار شد به علت حقانیت. سال 67 بود که با گروه دفتر ادبیات، هنر مقاومت و پایداری حوزه هنری کار می‌کردم. آقایی بود با نام حسین قدمی که کتاب جشن حنابندانش چندین‌بار مورد تقدیر مقام معظم رهبري كه آن زمان رئيس‌جمهور بودند قرار گرفت. ایشان می‌گفت فرزاد بیا به شهرهای مختلف رفته از خاطرات رزمندگان صحبت کنیم. در میدان برخی شهرها به طور ناگهانی ضبط را روشن می‌کرد و مارش جنگی می‌گذاشت و به من می‌گفت همان لحظه پشت میکروفن صحبت کنم. به او می‌گفتم وسط شهری که مردم درحال رفت و آمد هستند و سازوکار آنچنان نیست و کسی با ما هماهنگ نیست چطور می‌شود پشت میکروفن صحبت کرد؟ ایشان می‌گفت شما 2 کلام از جبهه بگو، خواهی دید رزمند‌ه‌هایی که بین مردم هستند جلو می‌آیند و از برنامه استقبال می‌کنند. لذا مردم دور حرف من جمع می‌شوند. به طور مثال ما شماره پیامک 30000115 را به مردم اعلام می‌کنیم و به ما پیامک داده می‌شود که 115 شماره اورژانس است و شما می‌خواهید مردم را اورژانسی به خدا برسانید. مردم استنباط‌‌های زیبایی از برنامه دارند.

اجرای شب چه ویژگی‌هایی دارد و مخاطبان آن چه کسانی‌اند؟

کسی که شب برنامه اجرا می‌کند در آن لحظات به دنبال غمازی، طنازی و عشوه‌گری نیست. کسی که برنامه شب‌ها را اجرا می‌کند برای دردمندانی است که به خاطر این درد تا صبح نخوابیده‌اند. همه دردها درد زمینی نیستند. بین غم و غصه تفاوت هست، غصه درد چک، درد زمین، درد خانه و... است اما غم درد آسمانی است. شب، مشتری‌هایی دارد؛ مردم به خاطر غم بلند می‌شوند. به‌خاطر از کجا آمده‌‌ام و آمدنم بهر چه بود. آن مشتری‌ها را باید جذب کرد. تلویزیون که صبح تا شب در حال پخش سریال است. حالا باید برای شب مردم هم برنامه بسازد. ضمن اینکه این‌کار سخت است. چون شما وقتی برای شب برنامه می‌سازی مجبوری حرف حساب بزنی. مردم شب، عارف مسلک بلند می‌شوند. چرا این همه اسم مریض برای ما می‌آید؟ چون حافظ می‌گوید هرچه‌ دارم از سحرخیزی، از دولت قرآن، از دعای نیمه‌شب، ورد سحرگاهی و... دارم. اگر 2 نفر از آبروداران نزد خدا حمد بخوانند، این گرفتاری‌ها برطرف می‌شود. ما باید در این مسیر حق بمانیم و بر آن پافشاری کنیم.

چرا باید پخش این برنامه را – که به نوعی می‌تواند ویترین اسلام باشد – در ایام غیر از ماه مبارک ریسک دانست‌ و بر اجرای آن پافشاری نکرد؟

سازمان می‌گوید جنس باید به فروش برسد. البته حرف خود مسؤولان سازمان نیست، یک عرف است. با خود می‌گویند نکند این کار را بکنیم و تاثیرگذار نباشد. این برنامه مورد حمایت بسیار شدید آقای ضرغامی و آقای دارابی است.

من برنامه‌های دیگر نیز اجرا کرده‌ام اما یاد ندارم که آنقدر رئیس سازمان درباره ماه خدا پیگیر امور باشد و با تماس‌های تلفن مکرر جویای احوال برنامه باشد. یکی از کارهای قشنگی که آقای فرجی، رئیس شبکه یک انجام داد این بود که شب اول به سالن اجرای برنامه آمد و به همه بچه‌ها هدیه ناقابلی داد و بچه‌ها احساس کردند که دیده می‌شوند. این خیلی ارزشمند است که یک فرمانده در آن موقع شب پابه‌پای سربازانش بیدار بماند.

کمی از خودتان برایمان بگویید. چه شد که مجری‌گری را انتخاب کردید؟

وقتی می‌خواهید به کلاس آواز بروید به شما می‌گویند بخوانید تا ببینند مایه خوانندگی را دارید یا نه؟ همان موقع توقع ندارند که شما علیرضا قربانی یا محمد اصفهانی شوید. مایه کار اجرا نیز از همان بچگی خودش را نشان می‌دهد. خاطرم هست 5 ساله که بودم منظومه‌های بلندی را حفظ می‌کردم و در مدرسه برادر و خواهرم می‌خواندم. من بچه میدان راه‌آهن هستم و در چهارراه مختاری به دنیا آمده‌ام. در مدرسه‌های آن زمان هم فضیلت در چیزهای دیگری بود و اینکه منظومه‌های بلندی را حفظ کنی و سر صف بخوانی مرسوم نبود. پدرم خیلی به من جرأت حرف زدن در بین مردم داد. من وقتی چشم خود را باز کردم، دیدم در خانه‌ای هستم که 7 الی 8 هزار جلد کتاب در آن موجود است. از بچگی ذوق این خواندن، پوییدن و بین کتاب‌ها گشتن در ما موج می‌زد. ارزش‌های مادر خانه به جای اسکناس کتاب بود. پدر هم فضیلت را به کتاب و کتابخوانی اختصاص داده بود. کم‌کم وارد نویسندگی نیز شدم و چند کتاب درباره رزمندگان نوشتم. بعد وارد رادیو شدم و در آنجا کارشناس هنری بودم و درباره تئاتر، موسیقی، نمایش و... صحبت می‌کردم. از آنجا هم وارد تلویزیون شدم. در حقیقت کار اجرا را به‌طور پیوسته از منزل شروع کردم.

اشاره کردید نوشتن به خاطرات رزمندگان. سحرهای جنگ قشنگ‌تر بود یا سحرهای شهر؟

در سریال «جراحت» این حرف گفته شد که مردان جنگ بهتر بودند تا مردان صلح، شاید آن مردان جنگ بیشتر به صلح فکر می‌کردند تا آدم‌هایی که الان در حال صلح بیشتر به جنگ فکر می‌کنند. به نظرم آن سحرها، سحرهای معنوی‌تری بود. چون مرگ خیلی به ما نزدیک بود. امروز روزی با دوستم در سنگر صحبت می‌کردم و فردا می‌دیدم پیکر بی‌جانش را آورده‌اند. تا این حد مرگ به ما نزدیک بود. هر جا هم مرگ نزدیک باشد گناه کم است. ما چون احساس می‌کنیم ابدی هستیم گناه می‌کنیم. سحرهای جنگ خیلی قشنگ‌تر بود. سحرهای آن موقع را هیچ وقت فراموش نمی‌کنم. دعای اللهم کن لولیک
حجهًْ ابن الحسن اول روزنوشت دعاهای بچه‌ها بود. اینکه کسی اول سخنرانی دعای فرج و والعصر بخواند، اینکه کسی اول صحبت‌هایش الحمدلله الذی هدانا لهذا و ماکنا لنتهدین... بخواند، بسیار بین بچه‌ها مرسوم بود. آنجا قرآن مثل نفس کشیدن در زندگی آدم‌ها بود. مردم پایان ماه رمضان جانمازها را جمع نمی‌کردند و 11 ماه همه چیز را تعطیل کنند چرا که جانماز بود، زولبیا- بامیه نبود که سالی یک بار باید به آن مراجعه کرد. مراجعه مردم به سحر و دعای سحر دائمی بود. من می‌دیدم مردم در طول سال دعای سحر می‌خواندند. من می‌دیدم که مردم در ایام البیض حاجت می‌گرفتند. آقای مجتهدی تهرانی می‌گوید ‌ رجب و شعبان مردم زمان قدیم عین ماه رمضان بود. مقام معظم رهبري در کتاب بسیار ارزشمند با عنوان «رمضان در گفتار رهبری» فرموده‌اند ما کشاورزیم. کشاورز که برای یک ماه دانه نمی‌کارد بلکه محصول آن را در سیلو ذخیره می‌کند. چون در طول سال مورد حمله شیطان هستیم به آن ذخیره‌ها نیاز پیدا می‌کنیم. بنابراین باید به اندازه یک سال – و نه یک ماه – در این سیلوها ذخیره کرد. امام باقر (ع) فرموده‌اند آنقدر نگویید رمضان رفت و رمضان آمد. چون رمضان اسم خداست. بگویید ماه رمضان، شهر رمضان چیزی قبل از رمضان بگویید تا حرمت این ماه حفظ شود.

کمی از حاج‌احمد متوسلیان برایمان بگویید. چه شد که این عزیز بزرگوار را در یکی از سحرها به میهمانی ماه خدا دعوت کردید.

وقتی قسمتی از برنامه را برای ایشان اجرا کردم و کنار LCD ایستادم، انگار آن لحظات حال عادی خودم را نداشتم. به حاج‌احمد گفتم اوضاع خیلی خوب شده است. ما همه به یاد تو هستیم! این را از حجاب خانم‌ها باید فهمید! از نماز جماعت‌ هامان باید فهمید! چقدر سریال برایت ساختیم حاج‌احمد! تمام سریال‌های ماه رمضانمان درباره تو حرف می‌زنند! احساس می‌کنم حاج‌احمد خیلی غریب است. در بحث حاج‌احمد رو کردم به دوربین به خودم گفتم که «داداش! باز که زدی کانال سیاسی، اینجا که شبکه خبر نیست، الان که هفته دفاع مقدس نیست، خانم بزن شبکه دیگری که مجری ندارد. سحر فقط باید دعای سحر پخش شود.» دوباره برگشتم به طرف دوربین و گفتم شبکه تلویزیون را عوض می‌کنی، شبکه وجدانت را چه می‌کنی جوانمرد؟ وقتی اینها اسیر شدند بزرگ‌ترینشان 29 ساله بود، الان
28 سال از آن زمان گذشته و بازگردند پیرمردند. آیت‌الله بهجت گفته‌اند که اینها زنده‌اند و به دعای مردم روزی بازمی‌گردند. کسی که 28 سال به خاطر قضیه لبنان اسیر شد و بازگردد، ببیند ما گفتیم «نه غزه، نه لبنان جانم فدای ایران» چه می‌گوید؟ اگر بداند روز قدس در ماه رمضان آب معدنی می‌خوردند چه خواهد گفت؟

بزرگ‌ترین عیب یک مجری چه می‌تواند باشد؟

عیب مجری این است که اجرا را از روی عادت انجام دهد نه از روی فریضه. اجرای تلویزیون نه شغل است نه سرگرمی. وظیفه هم نیست بلکه فریضه است. بدترین آفت برای یک مجری این است که به روزمرگی بیفتد. ما واژه‌ای در اجرا داریم به نام ترس مقدس. این واژه بین‌المللی است. بنویسید که فرزاد جمشیدی هنوز از آنتن می‌ترسد. هنوز از مخاطب می‌ترسد. آری هنوز از میکروفن می‌ترسم. یک ناجی غریق هیچ وقت نمی‌گوید که من از آب نمی‌ترسم. اتفاقا چون خطرات آب را می‌داند بیشتر می‌ترسد. من هر وقت سر اجرا حاضر می‌شوم احساس می‌کنم این اجرای اول من است. من از میکروفن و دوربین بشدت می‌ترسم. به خاطر همین سعی می‌کنم بیشتر مطالعه کنم تا دستم پر شود. مجری بد، مجری است که این ترس در او کشته ‌‌شود. احساس می‌کند چون ترسش از دوربین ریخته است، دیگر هرچه می‌تواند می‌گوید. مجری‌های ما دوربین را جدی می‌گیرند اما مردم پشت دوربین را جدی نمی‌گیرند. اما تمام دنیا عکس این کار می‌کنند و مردم پشت دوربین را جدی می‌گیرند.

و بزرگ‌ترین حسن برای یک مجری؟

بهترین فضیلت برای یک مجری این است که مطالعه را مثل نفس‌کشیدن بداند. رمز بقای یک مجری به سواد اوست و سواد هنر به خدمت‌گرفتن دانش است. شما تا زمانی که در دانشگاه هستید به شما می‌گویند دانشجو و نه سوادجو. لذا سواد هنر به خدمت گرفتن دانش است و خرد هنر به خدمت گرفتن سواد. ما در مملکت جمهوری اسلامی یک مشکل بزرگ داریم. بسیاری از مجری‌های ما از حوزه معارف سکوی پرشی درست می‌کنند و وقتی به حوزه‌های دیگر می‌روند دیگر به حوزه معارف بازنمی‌گردند چون اجرا در حوزه معارف سخت و تخصصی است و نمی‌توانی در آن حرف باطل بزنی و باید تمام حرف‌هایت با سند و مرجع باشد اما اجرا در حوزه‌های دیگر مانند تخمه آفتاب گردان است. دوستان ما حاضر نیستند به خودشان سختی بدهند و دوباره وارد حوزه معارف شوند. من بسیاری از مجریان را برای شما مثال می‌زنم که در حوزه معارف معروف شدند اما دیگر حاضر نیستند به آن بازگردند و بسیار نسبت به آن بی‌وفا شده‌اند.

شما از چه ابزارهایی استفاده کردید تا این حسن پررنگ‌تر و این عیب به نوعی محو شود؟

مطالعه و مطالب تحقیقی، گمگشته یک مجری است. 20 درصد کار من کتاب، 30 درصد اینترنت و 50 درصد آن حرف‌هایی است در بین مردم که هنوز گفته نشده است. به‌طور مثال امشب می‌خواهم درباره آقای بروجردی صحبت کنم. با 4 نفر در قم ارتباط برقرار می‌کنم تا ببینم آنها هم مشی و خطی از این عالم بزرگوار می‌دانند. طریق من این است که اولا مجری برای 5 دقیقه صحبت باید 5 ساعت مطالعه کند. دوم اینکه باید به دنبال مدیوم رسانه باشد.

اگر قرار بود از روی کتاب برای مردم بخوانم که دیگر نامش مجری‌گری نمی‌شد. بزرگ‌ترین توهین به مردم کشور این است که شما در تلویزیون بخواهی سرت را پایین بیندازی و چیزی را بخوانی. دوستان در کلاس‌هایم به من می‌گویند که آقای جمشیدی همه حافظه شما را ندارند. ما می‌گوییم مثل این است که من می‌خواهم رضازاده شوم ولی شرمنده! وزنه سنگین نمی‌توانم بلند کنم. حافظه خوب و صدای خوب شرط این کار است. شما الان در حال حرف زدن با من هستی و من سرم را پایین می‌اندازم و SMS می‌زنم. شما ناراحت نمی‌شوی؟ تلویزیون هم همین‌طور است. به مجرد اینکه مجری تلویزیون به پایین نگاه کند و بخواهد چیزی را بخواند ارتباطش با مردم قطع می‌شود. تلویزیون مسجد نیست. تلویزیون منبر نیست. تلویزیون کلاس دانشگاه نیست. مجری تلویزیون حق فضل‌فروشی ندارد. چرا ابتکار مصاحبه با علما را در این برنامه اجرا کردم؟ چون مردم می‌گویند این حرف‌ها به این مجری با 40-30 سال سن نمی‌خورد. لذا اینگونه می‌گویم که خوش آمدید حضرت آیت‌الله علامه طباطبایی، امشب شما ما را موعظه کنید و ایشان می‌فرمایند که فلان نماز را در فلان‌جا بخوانید. اما اگر من بخواهم مستقیما بگویم علامه طباطبایی اینگونه فرمودند تاثیرپذیری چندانی نخواهد داشت. شما حق ندارید در تلویزیون کتاب بخوانید و خطابه کنید. باید به دنبال مدیوم رسانه باشید.

سال آینده هم به همین شیوه برنامه را اجرا می‌کنید؟

برنامه امسال ما با برنامه سال گذشته 80 درصد متفاوت بود. خواندن پیامک، میهمان زنده تلفنی، معرفی علما و... از جمله این تغییرات است. لذا اگر الان به من بگویند شما مجری برنامه سال آینده هستید مطمئنا به این شیوه اجرا نخواهم کرد و به شیوه‌های ابتکاری و نوین دیگری خواهیم پرداخت.

کمی درباره تأثیرگذاری عنوان کردن یک مطلب در مدیوم رسانه توضیح می‌دهید؟

در دهه اول محرم آقای نقویان جایی برای مردم سخنرانی داشتند. بچه‌ها بین صندلی‌ها می‌دویدند و سر و صدا ایجاد می‌کردند. پدرها و مادرهایشان که می‌خواستند صحبت‌های آقای نقویان را گوش دهند دائما می‌گفتند هیس! همه منتظر بودند تا ایشان روضه بخوانند. اما آقای نقویان گفتند آنقدر به این بچه‌ها هیس نگویید! من اگر نتوانم به‌عنوان یک روحانی این بچه‌ها را جذب کنم به چه درد می‌خورم. اصلا بچه‌ها همه بیایید و جلوی سن جمع شوید. همه منتظر بودند ببینند که آقای نقویان می‌خواهد چکار کند؟

ایشان به بچه‌ها گفت یک شعری هست که همه ما بلد هستیم. پس همه کوچک‌ترها و بزرگ‌ترها با من تکرار کنید. یک توپ دارم ... همه و البته بزرگ‌ترها با کمی خجالت و تعجب جواب دادن قلقلیه، سرخ و سفید و آبیه، می‌زنم زمین هوا می‌ره... اینجا بود که آقای نقویان فرمودند خدا هر کس را که بخواهد بالا ببرد مثل این توپ است و باید اول زمین بخورد.

حافظ می‌گوید: عزیز مصر به‌رغم برادران غیور/ ز قعر چاه درآمد به اوج ماه رسید. خداوند، حسین(ع) را خاکی کرد و دشمنان با اسب از روی سینه او رد شدند اما او همچنان خدا را فریاد می‌کرد... بعد از این صحبت‌ها آقای نقویان شعر را ادامه دادند، نمی‌دونی تا کجا می‌ره، من این توپ را نداشتم، مشقام رو خوب نوشتم ... اینجا آقای نقویان فرمودند هر کس مشقش را خوب بنویسد خدا به او عیدی می‌دهد، بهترین مشق که سرمشق عالم شد را حسین(ع) نوشت وخدا، عالم را شبیه یک توپ قلقلی زیر پای حسین(ع) انداخت و گفت هر کس بخواهد قشنگ بازی کند باید در زمین حسین(ع) بازی کند... اینجا بود که همه از بزرگ و کوچک چشمانشان خیس شد. مدیوم رسانه به همین معناست. نباید تلویزیون را با منبر اشتباه گرفت، کاری که متاسفانه علمای ما انجام می‌دهند، در تلویزیون حاضر می‌شوند و می‌گویند بسم‌الله‌ الرحمن الرحیم و صل‌الله علی سیدنا و نبینا ... این نوع صحبت برای منبر است. هر یک دقیقه تلویزیون میلیون‌ها تومان از نظر مادی و بی‌نهایت از نظر معنوی ارزش دارد.

علمایی هم داریم که این مدیوم رسانه را در تلویزیون رعایت کنند؟

آقای رنجبر در یک دقیقه به زیبایی قصه می‌گوید. به طور مثال می‌فرماید: انسان با میل خودش در این جایگاه‌های خودروی فرسوده حاضر می‌شود و خیلی هم خوشحال است که خودروی او را خرد می‌کنند چون می‌داند که یک خودروی دیگر به او می‌دهند. تلقی انسان از مرگ نیز باید اینگونه باشد. جسمی که با ما بود وارد قبر شد و در حال خرد شدن است ولی قرار است خدا تولد و نو نواری دیگری را برای ما رقم بزند. یا در جایی ایشان نان سنگک را مثال می‌زنند که خمیر را رو سنگ داغ می‌اندازند و تبدیل به نان می‌شود. رمضان هم یعنی همین سنگ داغ... .

فرزاد جمشیدی به مرغ سحر ماه‌های رمضان معروف است. واژه‌ها، استعاره‌ها، تشبیهات و ... که در کلام شما مرتبا و بدون تپق به کار برده می‌شود زائیده چیست؛ زائیده ذهن، زائیده دل، زائیده مطالعه یا زائیده اوقات خوش سحر؟

فکر می‌کنم همه این عوامل که گفتید دخیل باشند. ابنان ذهنی یک مجری محتاج مطالعه است. ما بررسی کردیم که متاسفانه دایره واژگانی و قلمرو کلمات مجریان تلویزیونی 220 کلمه است و علت اساسی که مردم به جریان تلویزیون کم‌توجه شده‌اند و با دیدن آنها در تلویزیون کانال را عوض می‌کنند همین است. چرا که می‌گویند با ندیدن اجرای آنها نیز چیزی را از دست نمی‌دهند. مجری باید مطالعه کند، این مطالعه را با خلاقیت خودش درآمیزد و بتواند یک حرف جدید برای ارائه داشته باشد. ما هر شب یک قطعه ادبی جدید برای اول برنامه داریم. خاطرم هست متنی را سال 85 خواندم که عبارت بود از: «همین چند لحظه قبل به دست من رسید. اخبار داغ یک روزنامه. روزنامه رمضان، ارگان حزب همدلان و هم‌قبلگان امروز روی جلد صفحه اول خود با تیتر درشت نوشت رمضان 20 روزه شد – این متن مربوط به 20 رمضان 85 بود – به گزارش خبرگزاری بهشت از غروب 20 روز قبل که توپ تحویل نوروز آمرزش شلیک شد چشم اهل اسلام به روی لذت دنیا بسته شد و وزارت امور تقوا به شیطان اعلام جنگ کرد، این گزارش می‌افزاید 20 روز است ترازوی دکان‌ها سنگینی انصاف را روی کفه کَرم کاسب‌ها بیشتر احساس کرده بود و سفره‌های بی‌ریای بیداری افطاری برکت این ماه معجزه و مبارزه را به خانه‌های ایرانی آورده است. در صفحه اخبار سیاسی آمده، نمایندگان مجلس طرح تقسیم تبسم را با قید 2 فوریت تصویب کردند، هدف این طرح یکسان‌سازی برکت سفره‌هاست تا جغرافیای پلید جنوب‌شهری، شمال‌شهری لااقل یک ماه دست از سر غفلت ما بردارد اما خبری برای شما بخوانم از صفحه حوادث روزنامه رمضان که نوشته است 20 روز قبل ابلیس حین دستبرد به بانک ایمان توسط ماموران وجدان دستگیر شد. قاضی این دزد سابقه‌دار را به یک ماه حبس در زندان دینداری مومنان محکوم کرد. خبر دیگر اینکه، پلیس وظیفه‌شناس اخلاق 20 روز است که هیچ برگه جریمه‌ای را برای عاطفه‌ها صادر نکرده است و مجتمع‌های قضایی از صبح تا شب به جای شکایت، رفاقت را صورت‌جلسه پرونده‌ها می‌کنند. ضمیمه آگهی‌های روزنامه رمضان هم چند آگهی جالب چاپ کرده که برایتان می‌خوانم: در این ماه قشنگ خدا، مردم به جای تلفن همراه دنبال خود همراه هستند تا آنها را به در خانه پیغمبر برساند. آگهی دیگری هم آمده که گناهان شما را با ثواب روزه‌داری عوض می‌کنیم، خانه دل‌ شما را در این ماه به برکت روزه‌داری در اسرع وقت نظافت می‌کنیم، راه آسمان را به شما نشان می‌دهیم و نفس‌های شما را با ستایش خدا عوض می‌کنیم». این نوعی خلاقیت است که باید مفاهیم دینی را اینگونه با ترکیب مطالعه و ابتکار ارائه داد.

در جایی اشاره کرده‌اید که الگوی شما در ادبیات نوشتاری شهید آوینی است. نثر ایشان چه ویژگی‌هایی داشت؟

من در نوشته‌هایم از ویژگی‌های 2 نفر استفاده بسیاری کردم؛ مرحوم علی حاتمی و شهید آوینی. من تصویری‌نویسی را از این 2 نفر یاد گرفتم. معروف بود که شاملو متخصص کلمات چمدانی یا چمدان کلمات است. مثلا شاملو در جایی می‌گوید هر گاو‌گند چاله‌دهانی آتشفشان روشن خشمی شد. اگر شاملو متخصص این کلمات بود، آوینی توانست در عرصه کلمات پاک موفق باشد. مثلا آويني می‌گوید ای شهیدان که رفتید ما قبرستان‌نشینان عادات سخیف را بیامرزید. این واژه قبرستان‌نشینان عادات سخیف به همان اندازه که وسیع است دارای عمق نیز هست. بنابراین نثر آوینی در تصویری‌نویسی خیلی به من کمک کرد. نکته دوم در کار آوینی این بود که قلم آوینی کاملا قلم بی‌ریایی بود. آوینی به دنبال کلمه خوب نگشته بود، او موفق شده بود در مسیری که در وزش کلمات خوب بوده حرکت کند و آن کلمات را به اختیار خودش نفس بکشد، هنری آوینی اینگونه بود؛ او واقعا در این نسیم نفس کشیده بود.

چرا در برنامه‌های سحر از تصاویر روایت فتح و صدا و نثر شهید آوینی استفاده نمی‌کنید؟

خیلی نکته مهمی است که جوانی 16-15 ساله که نه جنگ و نه جبهه را دیده اینگونه به شهدا علاقه‌مند است. کافی است یک روز وسط هفته را به گلزار شهدا بروید، تعداد جوان‌ها، تعداد پیرمردها و تعداد آدم‌هایی که سر مزار عزیز خودشان آمدند را بشمارید.

ما امسال 30 ثانیه شهیدی را در حال صحبت در قاب یک پلاک نشان می‌دهیم. مردم خیلی این قسمت را دوست دارند. ما باید به این نتیجه برسیم که آوینی را چگونه رسانه‌ای کنیم. صدای آوینی را پخش کنیم خوب است؟ متنش را پخش کنیم خوب است؟ اگر بتوانم مدیوم آن را پیدا کنم خیلی دوست دارم که این شهید را مفصل به مردم معرفی کنم.

نظر اهالی فرهنگ و هنر نسبت به این برنامه چیست؟

این برنامه موجب آشتی اهالی فرهنگ و هنر شده است. کسی به من ایراد گرفت که شما در سحر ماه رمضان غزلی از فلان شاعر بدنام خواندید. ببینید، حوزه دین بسیار وسیع است. در روایتی از پیامبر داریم؛ شخصی مشروبخوار بود گاهی وقت‌ها به نزد پیغمبر می‌رفت و ایشان را می‌خنداند. حتی چندین‌بار هم پیغمبر به ایشان حد زده بود ولی با این حال دست از این کارش برنمی‌داشت. شخصی جلوی پیغمبر این آدم را لعن کرد، پیغمبر به آن شخص گفت لعنش نکنید او محمد و آل‌محمد را دوست دارد. دین رئوف است. دین زیباست. امام صادق(ع) در یکی از کوچه‌های مدینه دید یک نفر از اهالی مدینه در حال خوردن مشروب است و تا امام را دید پشت کرد تا امام او را نبیند. امام صادق به او سلام کرد و بدون اینکه به روی او بیاورد که چرا عرق خورده است به او فرمود هر کاری که کرده‌ای ولی به اهل‌بیت پشت نکن، چون در آن لحظه هم باز امیدی هست که اتفاق خوبی بیفتد. من مطمئنم اگر تلویزیون مشی دینی خود را با خلق محمدی پیش ببرد و به خلق علوی که می‌فرمود هر کس شمشیر خود را زمین گذاشت در پناه اسلام است عمل کند، مطمئن هستم خیلی از نویسنده‌هایی که آنها را از دایره دین بیرون کرده‌ایم برای ما و برای اسلام خواهند نوشت.

در یکی از برنامه‌های سحرگاهی حرفی درباره كانال ماهواره‌اي فارسی‌وان زدم و گفتم این مدت مردم ترجیح دادند بشقاب‌های ماهواره‌ای همچنان به خمیازه‌های بی‌اعتنایی مشغول باشند و شبکه‌های تلویزیونی BBC و فارسی‌وان سرشان را کردند توی وان! چرا مردم این حرف‌ها را گوش می‌کنند! صرفا به خاطر استفاده از واژه‌های نو نیست. مردم احساس می‌کنند این فکر، فکری بدیع است. هنر امام زمان نیز همین است. «و مجددا لما عطل من احکام کتابک و مشیرا لاورد من اعلام دینک» ایشان قرار است یکسری از احکام خداوند که معطل مانده تجدید کنند و قرار است همه ما به این کلاس تجدیدی برویم و ایشان یک دوره دیگر برای ما کلاس بگذارد و بگوید این دینداری شما فایده‌ای ندارد.

حق‌الناس در مجری‌گری چیست؟

ان‌شاءالله همدیگر را در فردای قیامت خواهیم دید. آنقدری که از من مجری تلویزیون حساب می‌کشند از یک عالم بزرگ حساب نمی‌کشند. تلویزیون جمهوری اسلامی در کم‌بیننده‌ترین لحظاتش در شبکه یک، 23 میلیون نفر بیننده دارد. شما به من یک منبر از شب قدر را معرفی کن که بدون استفاده از دوربین‌های تلویزیون 23 میلیون نفر بیننده داشته باشد. من مجری تلویزیون را بهترین زمان‌ها به بهترین مکان‌ها می‌فرستند. به من می‌گویند شما 9 ذی‌الحجه با هزینه سازمان لباس احرام تنت کن و حاجی شو و از صحرای عرفه حرف بزن. علمای دیگر بدشان می‌آید که چنین پیشنهادی به آنها داده شود؟ طبیعتا نه! پس این موقعیتی است که نصیب هر کس نمی‌شود. اما وقتی روز 9 ذی‌الحجه که روز عرفه است و مجری ما باید از صحرای عرفه گزارش تهیه کند «ولا یتشخص هر من البر» قصد توهین به کسی را ندارم اما دیده‌ام که غالبا این‌طور بوده است. فردای قیامت صاحب روز عرفه که امام حسین(ع) و حضرت صاحب‌الزمان(عج) هستند به من می‌گویند ما این موقعیت را برای تو فراهم کردیم، این میکروفن، این دوربین، این تلفن بود تو چه گفتی؟ این است که حسابرسی ما در قیامت خیلی سخت است. متاسفانه باید بگویم برنامه‌های افطارمان اصلا خوب نیست. در روایات داریم که روزه‌دار 2 لحظه احساس شادی می‌کند؛ یکی لحظه افطار و دیگری موقع دیدن خداوند. واقعا ما در برنامه‌های افطاری‌مان چه چیزی به مردم می‌دهیم؟ برنامه سحرهای ماه رمضان کار زیادی نکرده است. فقط بچه‌ها این مساله را جدی گرفته‌اند که با حق‌الناس سر و کار دارند.

از 90 دقیقه برنامه سحر باید 45 دقیقه آن را صحبت کنیم و برای این 45 دقیقه باید این منابع مطالعاتی را بخوانم تا جوابگوی نیازهای مردم باشم. همسرم گاهی اوقات به من می‌گوید تو اگر می‌خواستی فوق‌تخصص بگیری تا به حال چندین‌بار موفق‌ شده بودی. این درس خواندن‌های تو بالاخره کی تمام می‌شود. به‌طور‌ مثال برای یک پلاتوی 5 دقیقه‌ای باید 3 کتاب را مورد بررسی و مطالعه قرار دهم. اگر دستمان خالی باشد قطعا مقابل آنتن باخته‌ایم. شما استاد سخن باش اما اگر بدون مطالعه روی آنتن شبکه یک- که مثل پلی است که وقتی روی آن پا می‌گذاری پشت سرت خراب می‌شود- بروی و بگویند 1،2،3 و... 5 دقیقه با مردم حرف بزن، قطعا باخته‌ای. افسوس می‌خورم که تا به حال ما خیلی حرف‌ها را به مردم نزده‌ایم. به‌طور‌ مثال همین رساله حقوقی امام سجاد(ع) شامل نکاتی است که شاید بیش از 10 سال باید برای آن وقت بگذاریم. حق آموزگار، حق حج، حق صدقه، حق روزه، حق نماز، حق شهوت، حق دست، حق پا، حق چشم، حق گوش، حق زبان، حق نفس و... از جمله حقوق نهفته در این رساله است. من وقتی حق همسایه را در تلویزیون قرائت کردم از قول امام سجاد(ع) گفتم همسایه شما مثل مادرتان است و تاثیر بسیار آن را مشاهده کردم، آنجا بود که تاسف خوردم که تلویزیون ما در حوزه معارف هیچ چیز به مردم نگفته است. ما یک‌دویستم فوتبال هم با مردم در حوزه معارف صحبت نکرد‌ه‌ایم. یا در جای دیگر در روایتی از پیامبر آمده است: «زنی با چهره بسیار پریشان در یکی از کوچه‌های مدینه فریاد می‌زد مرا به رسول خدا راهنمایی کنید. پیامبر او را دید و پرسید چرا پریشانی؟ چرا فریاد می‌کشی؟ آن زن گفت در غیاب شوهرم زنا کردم. از آن زنا صاحب فرزند شدم. برای حفظ آبروی خودم فرزندم را داخل خمره‌ای انداختم که در آن خمره شراب انداخته بودم و سال‌هاست از این شراب به مردم فروخته‌ام. پیامبر در جواب او فرمود: من فکر می‌کنم یک نماز عصر از تو قضا شده بود که به این روز افتادی!» در این روایت تکان‌دهنده پایه گناه قضا شدن نماز عنوان شده است. چرا جوانان ما به نماز بی‌میل شده‌اند؟ چون می‌بینند کسی که جای فرورفتگی مهر در پیشانی‌اش است اعمال انحرافی انجام می‌دهد. مجری باید به این جوانان حرف رهبر را بزند. به آن ریزش‌ها نباید نگاه کرد، به رویش‌ها نیز باید توجه کرد. آیا تا به حال آمده‌ایم در تلویزیون جمهوری اسلامی اینگونه با مردم صحبت کنیم. فقط یاد گرفته‌ایم برنامه‌های فوتبالی‌مان را کش دهیم و تا اذان صبح ادامه دهیم. تلویزیون مکه و مدینه 2 کانال بیشتر ندارد؛ یک کانال فقط مسجدالحرام و طواف... را به صورت زنده پخش می‌کند، یک کانال هم قرآن و 45 دقیقه نماز پخش می‌کند، همه چیز را به ماهواره انتقال داده‌اند و تلویزیون‌شان 45-40 نفر بیشتر پرسنل ندارد. پرسنل صدا و سیمای ما حدود 30 هزار نفر هستند. اینها نباید کاری برای این مردم انجام دهند؟ فردای قیامت صدا و سیمایی‌جماعت را چنان مواخذه کنند که بیا و ببین! من از الان می‌توانم برنامه‌های 100 سال دیگر تلویزیون را برای نیمه‌شعبان حدس بزنم. دوربین روی گنبد جمکران در حالzoomBack, zoomIn کردن است. بعد پای مردم را نشان می‌دهند که پابرهنه به سمت جمکران در حال حرکت هستند و... .

چرا سریال‌های مناسبتی ماه رمضان آنقدر کلیشه‌ای و ضعیف هستند؟

باز هم الحمدلله کمی پیشرفت داشته‌ایم. سال‌ها قبل هر چه می‌گفتیم كه اي مردم! روایات داریم دست و پای شیطان در ماه رمضان بسته است، کارگردانان ما به اصرار شیطان زن و شیطان مرد درست می‌کردند. بعد آمدند در فیلمی یک نفر را با چشم پیوندزده صاحب چشم برزخی کردند و این قبیل مسائل را خیلی به صورت مبتدیانه نشان می‌دادند. خاطرم هست یک سال یک فیلمساز جنگی خدمت رهبری رسید، آقا فرمودند اگر می‌خواهید فیلم جنگی بسازید ارتش سری را ببینید. همه تعجب کردند که آقا چرا این صحبت را مطرح کردند؟ آقا فرمودند قصه خوب مثل ظرف آش است همه چیز در خود دارد اما چیزی را نشان نمی‌دهد. الان کمپانی والت‌دیزنی یک فیلم کارتونی با نام «آوای سال نو» تولید کرده که داستان فرد خسیسی به نام اسکوروچ است که در یک شب 3 روح به سراغ او می‌آیند، من یاد ندارم این فیلم را به کسی داده باشم نگاه کرده باشد از گناه خودش توبه نکرده باشد اما چطور ما نمی‌توانیم یک سریال بسازیم که در
30 شب تاثیرگذار باشد. تا چند سال دیگر شما می‌خواهید بگویید روح لباس سفید پوشیده و مبتدیانه از چشم برزخی حرف بزنید. وقتی بنا باشد از يك ماه قبل برای رمضان فیلم بسازیم همین می‌شود.

تعریف شما از سریال مناسبتی چیست؟

من معتقدم سریال مناسبتی فقط این نیست که در مناسبت خودش پخش شود بلکه این سریال‌ها می‌تواند در غیر از مناسبت خودش هم پخش شود. سال‌ها بود که از شهید مطهری فقط
12 اردیبهشت یاد می‌کردند ولی الان در قالب برنامه «از تو می‌پرسند» معارف ایشان ترویج داده می‌شود. آیا در طول سال نمی‌شود از ماه رمضان صحبت کرد؟ ماه رمضان صرفا گرسنگی و تشنگی نیست. شاید 90 درصد آن روزه جان و نیت پاک و... است ما باید در طول سال به این مفاهیم دینی بپردازیم و ما اصرار داریم از حدفاصل آخر شعبان تا اول شوال به آن بپردازیم. تاثیر بد دین مناسبتی بر مردم عابربانکی است، مردم وقتی بفهمند در ساعاتی خاص فقط باید خدا را صدا بزنند خدا و پیغمبر برای آنها حکم عابربانک را پیدا می‌کند، می‌گویند الان گرفتاریم، 100 صلوات که بفرستیم مشکلمان حل می‌شود و وقتی حل نشود دیگر سراغ دین نمی‌روند. ولی باید به مردم گفته شود خدا که عابربانک نیست و در تمام طول ساعت روز و در خواب و بیداری خدا را صدا کن، جواب خواهی گرفت. در احوالات عارفی می‌خواندم که برای دیدن استاد بزرگواری از روستایی رد شد. به خانه یک روستایی رسید. مرد خانه نبود و از زن طلب سجاده‌ای برای نماز کرد. زن نیز سجاده‌ای برای او آورد و گفت در بیرون خانه و کنار آن رودخانه نماز بخوان. عارف از او قرآن نیز خواست و زن برایش آورد. پس از مدتی زن روستایی به آن عارف گفت هم نمازت ایراد داشت هم قرآنت، چرا که شوهر من چوپان است و وقتی نماز می‌خواند باد به برگ درختان دستور می‌دهد که دیگر حرکت نکنند چون کمردرد دارد هر وقتی در کنار جویبار می‌خواهد وضو بگیرد آب برای او بالا می‌آید و مرد عارف کنجکاوانه تا غروب ایستاد تا چوپان را ببیند. مرد عارف پس از 3 سال در کنار چوپان بودن و درس یاد گرفتن از او توفیق این را پیدا کرد که به نزد استاد بزرگواری که قصد شاگردی او را داشت مشرف شود و شرح حالش را برای او بازگو کرد و استاد بزرگوار به او گفت من دیگر چیزی برای گفتن ندارم چرا که من هم نزد این چوپان درس خوانده‌ام.

برنامه امسال با برنامه سال‌های گذشته تفاوت‌هایی داشت و شاید از زیبایی‌های سمعی آن کاسته و به زیبایی‌های معرفتی آن اضافه شد.

برخی این حرف شما را صریح‌تر می‌گویند. آنها معتقدند نثر جمشیدی متکلف بود و امسال راحت‌تر و بهتر شده است. فکر می‌کنم این به علت تاثیر حوزه‌های اجتماعی در کارم بوده است. از 4-3 سال پیش کمی مسیر خود را عوض کردم و حرف معارفی را به صورت صرف به مردم تحویل ندادم و یک مقدار با رنگ و آب اجتماعی بیشتر عجین کردم. امسال عقربه برنامه خودمان را روی جوان‌ها و خانواده‌ها تنظیم کردم، به همین خاطر از نثر بهتر و آسان‌تری با مردم صحبت کردیم و موفق شدیم از جنس خود مردم با آنها صحبت کنیم. رهبری درباره مخاطبان تلویزیون فرموده‌اند: برخی فکر می‌کنند مخاطبان تلویزیون عامه مردم هستند در حالی که مخاطب تلویزیون عموم مردم هستند. عموم مردم با عامه مردم فرق دارد. عامه مردم یعنی سطح سواد خیلی کم ولی وقتی صحبت از عموم می‌کنیم یعنی رهبر و رئیس‌جمهور، دانشجو، چوپان، بارفروش و همه مردم برنامه را می‌بینند.

بهترین پیامکی که برایتان فرستادند چه بوده است؟

یک نفر در پیامکی فرستاده بود کاش به جای پادشاهان در کتاب‌های تاریخی از همین علما و شهدا استفاده می‌کردیم و یکی دیگر از پیامک‌ها که خیلی قشنگ بود این بود که راننده اتوبوس بین‌شهری گفته بود که هرچند تلویزیون نگاه کردن حین رانندگی شاید درست نباش ولی من صدای شما را گوش می‌کنم و متاسفم برای برخی مسافران اتوبوس که آهنگ‌های بد گوش می‌دهند اما به محض اینکه تلویزیون را روشن می‌کنم و صدای شما را روی باند اتوبوس می‌گذارم احساس می‌کنم که دیگر کسی به این آهنگ‌ها گوش نمی‌دهد. اینجا من احساس کردم که در جاده‌ها نیز با مردم همراه هستم و برایم خیلی عجیب بود.

خانواده چه نقشی در توفیق شما در این برنامه داشته است؟

خانواده پا به پای من بیدار هستند و تاثیر بسیاری داشته‌اند و البته در این کار خیلی اذیت می‌شوند. شب‌ها ساعت 2 به سمت سازمان حرکت می‌کنم و وقتی بازمی‌گردم، همسرم بیدار است و از لباس پوشیدنم، اجرای متن‌هایم، حرکت دوربین، نوع نشستن و... برایم صحبت می‌کند. بزرگ‌ترین و بهترین منتقد من همسرم است. وقتی محیط خانواده این‌طور با من هماهنگ باشد کار راحت‌تر می‌شود. عملا 5 سال است که افطار و سحر را کنار خانواده‌ام نبوده‌ام.

در ماه خدا از موسیقی استفاده نمی‌شود اما جذابیت‌های آن حتی چندین برابر است.

موسیقی مثل نان باگت است. شما هیچ‌وقت هات‌داگ را به خاطر نانش نمی‌خوری. در برنامه مذهبی سحر دستور قطع موسیقی داریم. اگر موسیقی در کلام مجری و در ساخته‌ها جاری باشد و در روح برنامه جریان داشته باشد برای مردم تاثیر آن چندین برابر است.

فرزاد جمشیدی تا به حال چند کتاب خوانده است؟

به شما بگویند چند نوبت غذا خوردید می‌توانید بگویید؟!

حوزه‌های مطالعاتی شما چیست؟

ادبیات، معارف، فیلمنامه، داستان، قصه کوتاه، کتاب‌های روانشناسی و کتاب‌های جامعه‌شناسی. اگر یک مجری معارفی صرفا بخواهد در حوزه معارف مطالعه کند موفق نخواهد شد و البته یکی از ضروریات اجرا قریحه طنز است.

چه کتاب یا کتاب‌هایی را برای مطالعه در ماه رمضان پیشنهاد می‌دهید؟

کتاب در سایه‌سار رمضان- انتشارات نشر فرهنگ اسلامی- کتابی بسیار مفید که گردآوری صحبت‌های آقا درباره ماه مبارک رمضان است. دست دعا و چشم امید سیدمهدی شجاعی که شرح عارفانه دعای خمس عشر است. کتاب ورق‌های آسمانی و کتاب آداب‌الطلاب نیز کتاب‌های خوبی است. شرح دعای کمیل شیخ حسین انصاریان کتاب بسیار پرباری است.

چه کتاب‌هایی از شما در دست انتشار است؟

کتاب یک قطره دریا که شرح سفرنامه‌های مدینه و مکه است و کتاب متن‌های سحر سال 87.

کدام کتاب‌ها را دوست دارید دوباره بخوانید؟

اگر کتاب‌های آوینی مثل آینه جادو – سوال از شما پاسخ از آوینی و...- را صد بار دیگر هم بخوانم سیر نمی‌شوم. کتاب‌های آیت‌الله مجتهدی‌تهرانی نیز به همین شکل و کتاب‌های آقای قرائتی را به علت موضوعی بودنش خیلی دوست دارم. از کتاب گناه‌شناسی ایشان در برنامه‌های سحر خیلی استفاده کردم. کتاب بهترین‌ها و بدترین‌ها از دیدگاه امام علی(ع) که خلاصه‌ای از کتاب نهج‌البلاغه به همت
آیت‌الله مصباح است بسیار کتاب زیبایی است. به جرات می‌توانم بگویم اگر کسی کتاب‌های علما را نخوانده باشد اما یک سحر ماه رمضان بیننده برنامه ما باشد خیلی از کتاب‌های علما را می‌تواند مشاهده کند.

به پایان ماه رمضان امسال نزدیک می‌شویم و شاید سخت‌ترین و غریب‌ترین لحظه‌ها باشد چرا که همواره شروع ماه رمضان با شور و حال و طراوت ویژه‌ای همراه است و پایان آن... چه احساسی دارید در پایان این ماه؟

علما به ماه رمضان اینگونه نگاه نمی‌کردند. وقتی امام سجاد در نیایش‌شان می‌فرمایند خدایا! ما سودی بردیم که این سود را هیچ‌کس نبرده بود و توصیه می‌کنند همان‌طور که یکی، دو روز به پیشواز ماه مبارک رمضان رفتید، ماه رمضان یک میهمان است و این میهمان را باید بدرقه کرد. غیر از حرمت شرعی اول شوال که عید فطر است توصیه شده است که 6 روز بعد از ماه رمضان را روزه بگیریم و این میهمان را بدرقه کنیم. در نیایش امام سجاد می‌بینیم که با چه حالت بارانی از وداع ماه رمضان صحبت می‌کنند. همه اعمال عبادی سخت هستند ولی بسیاری این پوسته سخت را می‌شکنند و به مغز شیرین آن می‌رسند. به نظرم وداع ماه رمضان مثل وداع با پیغمبر در مدینه و در مسجد شجره است. وقتی می‌خواهیم با ایشان خداحافظی کنیم به او می‌گوییم چقدر میزبان خوبی بودی چقدر این 2 دست‌ ما به آسمان اجابت نزدیک بود... آنهایی که ماه رمضان برایشان سخت است گویی در خرابه‌ای هستند که پس از ماه رمضان می‌خواهند به یک آبادی بروند ولی آنهایی که از ماه رمضان برای خودشان یک آبادی ساختند برایشان سخت است که این ماه در حال تمام شدن است. آنهایی که ماه رمضان را برای خودشان سایه می‌بینند غصه می‌خورند.

كمي هم از امام براي ما بگوييد.

امام مردی است که هنوز نشناخته‌ایم. ما امام خمینی را خیلی سیاسی دیدیم. می‌خواهم شب آخر این ماه را بپردازم به زندگی امام اما باز می‌‌ترسم متهم شوم به اینکه برنامه را سیاسی کرده‌ام. ما نشناختیم. ما مشی عرفانی و شب‌زنده‌داری‌های امام را نشناختیم. ایشان وقتی به مسجد می‌آمد و کفش جلوی در مسجد زیاد بود پایش را روی کفش‌ها نمی‌گذاشت. امام را آیت‌الله بروجردی باید روایت کند. امام را علامه امینی باید روایت کند که آن زمان از نجف به شاه نامه نوشته بود که دشمن خمینی کافر است. ما از امام خمینی فقط 14 و 15 خرداد را یاد گرفتیم. ما بزرگ‌ترین ظلم زمان را به ایشان کرده‌ایم. امام را باید از شیعیان پاکستان شناخت که می‌‌گویند حجت مسلمانی ما امام خمینی است. امام رضا (ع) در ايران حجت مسلماني ماست و روبه‌رو‌ی اسم امام باید نوشت حجت انقلابی بودن ما... .

احساس شخصی شما در وداع با این ماه مبارک چیست؟

برای من خیلی سخت است. همیشه آن لحظه‌ای که تلویزیون عید فطر را اعلام می‌کند تازه اول غصه من است. من سال گذشته متن‌هایم را بغل کرده بودم و بعد از 30 شب با مردم حرف زدم. باید از آنها خداحافظی می‌کردم. برای من خیلی سخت است. ماه رمضان را اصلا از جنبه گرسنگی و تشنگی نگاه نمی‌کنم چرا که در روزهای عادی هم همین‌گونه گرسنه هستم.

سحر

توفیق خدا

خدا

بهترین رفیق

کعبه

سمت خدا

مناجات

زنگ تفریح مومن

فرزاد جمشیدی

آدمی که هنوز خودش را نمی‌شناسد.

مرگ

اول زندگی

آوینی

همیشه استاد

آمریکا

همیشه دشمن

ماه خدا

ارزشی به اندازه کل تقویم

کوفه

غریب‌ترین جایی که در عمرم دیدم

کوچه بنی‌هاشم

همیشه هست حتی اگر وهابی‌ها خرابش کرده باشند

عباس(ع)

سرمشق وفاداری

شلمچه

بین‌الحرمین ایران

وداع با ماه رمضان

تلخ‌ترین لحظه عمرم

صحبت آخر؟

کار ما یک کار گروهی است و اگر به نتیجه رسیده است باید از همگان تشکر کرد. از آقایان داوود نجفی و سعید عباسی که تهیه‌کنندگان برنامه هستند باید تشکر کرد. آقای فرجی مدیر
شبکه یک که واقعا همراه برنامه بودند. آقای کاشانی، مدیر گروه معارف شبکه یک هر روز پیگیر برنامه هستند. از عزت‌الله ضرغامی نه به عنوان رئیس سازمان بلکه به عنوان رفیق باید اسم برد که جدا دست ما را برای کار بازمی‌گذاشتند. آقای دارابی، معاون سیما اقلا 7 الی 8 بار ما را خواسته و از نزدیک درباره برنامه با ما صحبت کرده است.