۲۰/آبان/۱۴۰۵
|
۱۶:۰۲
محمدعلی مهتدی در گفت‌وگو با «وطن امروز» مطرح کرد

اتحاد اسرائیل و گروه‌های سلفی علیه لبنان

فواد پورعبادي

ابتدا درباره آخرین وضعیت لبنان و روابط میان گروه‌های مختلف سیاسی این کشور بویژه رابطه میان 2جناح اصلی یعنی 8 مارس و 14 مارس توضیح دهید.

پس از اجلاس دوحه یعنی میانجیگری قطر برای حل اختلافات میان 2 جناح اصلی لبنان یعنی جناح معروف به 8 مارس و 14 مارس تفاهم ایجاد شد و می‌توان گفت تمام تفاهماتی هم که صورت گرفت، درخواست‌هایی بود که جناح مقاومت و طیف همراه آن ارائه کرده بودند. به این ترتیب رئیس‌جمهوری انتخاب شد و آقای میشل سلیمان که فرمانده ارتش و مورد قبول همه جناح‌ها بود، به پست ریاست‌جمهوری رسید و بعد از آن، کابینه اتحاد ملی تشکیل شد. البته طبق‌ همان شرطی که مقاومت و طیف همراه آن را می‌خواست، یعنی یک‌سوم به اضافه کل کرسی‌ها به 8 مارس داده شد تا بتواند در تصمیم‌گیری‌ها حق وتو داشته باشد و علاوه بر آن، قانون انتخابات نیز در پارلمان تصویب شد.

در حال حاضر همه خود را برای انتخابات آینده پارلمانی آماده می‌کنند که قرار است اواخر بهار صورت گیرد و فعلا در صحنه لبنان ما شاهد 2 تحول هستیم؛ یکی آماده شدن گروه‌ها برای انتخابات است که هر جناحی سعی می‌کند تا زمینه موفقیت را برای خود فراهم کند و دوم عملیات‌های تروریستی است که صورت می‌گیرد.

این عملیات‌ها از سوی گروه‌های تروریستی معروف به فتح‌الاسلام انجام می‌شود که البته درباره این گروه‌ها بحث‌های زیاد وجود دارد بویژه اینکه اخیرا تعداد زیادی از اعضای آن بازداشت شده و اعتراف کرده‌اند علاوه بر آنها، شبکه‌های اسرائیلی که فعالیت می‌کردند نیز بازداشت شده‌اند و مشخص شد گروه‌های سلفی و اسرائیلی که همزمان دارند فعالیت تروریستی می‌کنند، با یکدیگر هماهنگ هستند و هر دو یک هدف دارند و آن از بین بردن وحدت در لبنان و نیز ایجاد آشوب، ناآرامی، ترور و ایجاد وحشت است. خوشبختانه دستگاه‌های امنیتی لبنان اخیرا موفق شدند بسیاری از این شبکه‌ها را کشف کنند و هماهنگی و همکاری‌ای نیز میان دستگاه‌های سوریه و لبنان در این‌باره آغاز شده است، بویژه بعد از سفر اخیر آقای زیاد بارود، وزیر کشور لبنان به سوریه، 2 کشور در حال هماهنگی هستند تا با این عناصر تروریستی مقابله کنند.

در حال حاضر این مهم‌ترین تحولات لبنان است و همه منتظر هستند تا ببینند با روی کارآمدن باراک اوباما، رئیس‌جمهوری جدید آمریکا، چه تحولاتی در جهان و بویژه در منطقه رخ خواهد داد و اوباما در خاورمیانه چه سیاستی را در پیش خواهد گرفت و نیز نتیجه انتخابات‌ آتی در منطقه چه خواهد بود.

وضعیت بازیگران خارجی یعنی کشورهای غربی را در لبنان چگونه می‌بینید، مثلا فرانسه، ایالات متحده آمریکا و دیگر کشورهای غربی که همواره برای نفوذ در لبنان تلاش زیادی می‌کنند؟

در واقع گروه‌های طرفدار غرب در لبنان در حال حاضر شکست خورده هستند و به همین میزان که اینها ضعیف شده‌اند، نفوذ غرب هم در لبنان کم شده است و دیگر نه فرانسه، نه آمریکا و نه هیچ کشور غربی آن نفوذ سابق را در لبنان ندارند تا بتوانند در صحنه لبنان موثر باشند. حضور این کشور در حال حاضر بیشتر در عرصه فرهنگی و اطلاعاتی است و نیز به این گروه‌های تخریبی که نام بردیم کمک می‌کنند تا به آرامش لبنان و وحدت ملی این کشور ضربه بزنند، در حالی که محور مقاومت یعنی محور ایران و سوریه در لبنان و در کل منطقه بسیار قدرتمند شده‌اند و این مساله را غربی‌ها نیز می‌دانند و به آن اذعان دارند، بنابراین می‌توان گفت شرایط با گذشته بسیار تفاوت دارد و دیگر کشورهای فرانسه و آمریکا و ... بازیگر اصلی در لبنان و منطقه محسوب نمی‌شوند.

هفته گذشته وزیر خارجه انگلیس و پیش از وی وزرای خارجه ایتالیا و فرانسه به لبنان سفر کرده بودند، هدف از این سفرها را چه می‌دانید؟

هدف آنان در واقع حفظ منافع‌شان است و آنان در پی احیای منافع از دست رفته خویش هستند. آنان سال‌ها سعی و تلاش کردند که ایران و سوریه را منزوی کنند بویژه فرانسه و آمریکا با قطعنامه 1559 شورای امنیت سازمان ملل متحد موجب شدند نیروهای سوریه پس از سال‌ها از لبنان خارج شوند. آنان تصور می‌کردند با این کار می‌توانند لبنان را به پیمان ناتو ملحق و از فضای مقاومت خارج کنند. البته آنان به هدف خود نرسیدند و در حال حاضر با توجه به شکستی که نصیب غرب در لبنان و در منطقه شد، تلاش می‌کنند مجددا روابط خود را بازسازی کنند، بویژه می‌خواهند روابط خود را با سوریه بهبود بخشند. مثلا آقای دیوید میلیبند، وزیر خارجه انگلیس، در سفر اخیر خود فقط به لبنان نرفت بلکه به سوریه هم سفر کرد.

به هر حال، در حال حاضر منطقه در یک حالت انتظار بسر می‌برد و تا مشخص شدن سیاست خارجی آمریکا بویژه در خاورمیانه و نیز برگزاری انتخابات پارلمانی لبنان و دیگر انتخابات در منطقه، خاورمیانه باید منتظر بماند و از همین رو در چنین شرایطی هریک از بازیگران سعی می‌کند تا جایی ممکن است جای پایی برای خود باز یا جای پای سابق خود را حفظ کند و در انتظار روشن شدن وضعیت منطقه و وضعیت بین‌المللی خواهد نشست.

رژیم صهیونیستی چندی پیش اعلام کرد قصد دارد از روستای قجر در جنوب لبنان عقب‌نشینی کند. این اظهارات را واقعی می‌دانید یا تبلیغاتی؟

صهیونیست‌ها در حال حاضر سعی می‌کنند با برخی حرکت‌های کم‌ارزش در جنوب لبنان طوری نشان دهند که اسرائیل خطری برای لبنان نیست و آماده مذاکرات صلح است. البته اروپاییان نیز روی این مساله تأکید دارند و فکر می‌کنند می‌توانند میان اسرائیل و لبنان مذاکراتی ایجاد کنند و به صلح دست یابند. این یکی از هدف‌هایی بود که آقای میلیبند هم در سفر اخیر خود دنبال می‌کرد. البته قاعدتا آنان باید متوجه شده باشند که چنین چیزی امکان ندارد زیرا هیچکس به رژیم صهیونیستی اعتماد ندارد و چنین توافقنامه‌هایی هیچگاه نتوانسته است امنیت کسی راحفظ کند، بلکه امنیت را می‌توان فقط با داشتن ادوات قدرت حفظ کرد و به دست آورد؛ یعنی با داشتن قدرت بازدارندگی می‌توان امنیت را تامین کرد، بنابراین اظهاراتی که هر از چند گاهی به صورت تبلیغاتی بیان می‌شود یا پیشنهاداتی که ارائه می‌دهند، در چنین چارچوبی می‌گنجد.

چرا در 2 ماه اخیر مقامات مسیحی لبنان از جمله میشل عون، سلیمان فرنجیه، امیل لحود و سپس میشل سلیمان به تهران سفر کرده‌اند؟ به نظر جنابعالی هدف این شخصیت‌ها از سفر به تهران چیست؟

درباره سفر مسؤولان لبنانی به ایران، همچنان که اشاره کردیم نباید آن را فقط در چارچوب مسیحیان نگاه کرد زیرا اکنون با شکست طرح مشترک رژیم صهیونیستی و آمریکا در لبنان، بیشتر شخصیت‌های لبنانی مایل بوده‌اند و هستند که به ایران بیایند و رابطه خوبی با جمهوری اسلامی ایران برقرار و از نفوذ ایران استفاده کنند. حتی برخی از شخصیت‌هایی که تا چندی پیش شعارهایی برضد ایران می‌دانند نیز اکنون دارند تلاش می‌کنند تا با کمک واسطه‌هایی، روابط خود را با کشورمان بهبود بخشند و وضعیت گذشته خود را تصحیح کنند. جمهوری اسلامی ایران هم سیاستی در لبنان اتخاذ کرده که وارد گروه‌بندی‌های داخلی نشود بلکه همواره اعلام کرده از ملت، دولت، تمامیت و وحدت لبنان حمایت می‌کند و درهای خود را به روی همه باز گذاشته است.

بنده نیز در سفر اخیری که به بیروت داشتم، کاملا متوجه شدم بسیاری از شخصیت‌های لبنانی در نوبت هستند تا به جمهوری اسلامی ایران سفر و با مقامات کشورمان دیدار و گفت‌وگو کنند.

تا چندی پیش روابط میان مقامات 14 مارس و 8 مارس بویژه با حزب‌الله بسیار تیره بود. به نظر شما اتفاقی افتاده که به یکباره سعد حریری به دیدن سیدحسن ‌نصرالله می‌آید و ولید جنبلاط نیز درخواست دیدار با دبیر کل حزب‌الله را مطرح می‌کند؟

در واقع ابتکار عمل را خود سیدحسن نصرالله در دست گرفت یعنی پس از حوادث فصل بهار گذشته در ماه اردیبهشت، عده‌ای سعی کردند این رویدادها را به‌گونه‌ای نشان دهند که گویا درگیری و اختلاف در بیروت شیعی- سنی بوده است. آنان می‌خواستند این تصور باطل را ایجاد کنند که گویا حرکتی از سوی شیعیان لبنان برضد سنی‌ها آغاز شده است، در حالی که مساله‌ای که رخ داد هیچ ارتباطی به مذهب نداشت و بسیاری از شخصیت‌ها و چهره‌های سنی در بیروت، جنوب لبنان و شمال این کشور جزو هم‌پیمانان اصلی مقاومت به شمار می‌روند.

با هدف به پایان رساندن این وضعیت تا دشمنان موقعیتی برای فتنه پیدا نکنند، دبیر کل حزب‌الله تصمیم گرفت باب گفت‌وگو و آشتی را باز کند و ملاقاتی که اخیرا میان سیدحسن نصرالله و آقای سعد حریری انجام شد نیز در این چارچوب بود. علت دیگری هم که وجود دارد این است که همه گروه‌های لبنانی مایلند این چند ماهی که به انتخابات پارلمانی آینده باقی مانده، فضایی آرام باشد و از نظر سیاسی، بهداشتی باشد تا انتخابات بعدی در محیطی آرام صورت گیرد و به دور از تشنج انجام شود. آنان همچنین مایلند این انتخابات به دور از تبلیغات مذهبی برگزار شود. این دیدارها در این چارچوب صورت می‌گیرد و به هیچ‌عنوان دلیل بر آن نیست که 2 گروه از مواضع خود عقب‌نشینی کرده‌اند، بنابراین می‌توان گفت،‌ گفت‌وگویی که انجام شد کاملا سیاسی نبود بلکه بیشتر برای آرام نگه‌داشتن اوضاع بود.

نقش عربستان سعودی در تحولات و درگیری‌های اخیر لبنان بویژه ظهور گروه‌های افراطی و سلفی را چگونه ارزیابی می‌کنید؟

عربستان سعودی در مجموع تلاش می‌کند تا حد امکان کمتر موضع‌ سیاسی بگیرد و حتی کمتر مواضع خود را اعلام می‌کند؛ یعنی در دیپلماسی خود به اصطلاح سیاست کم‌حرفی را اتخاذ می‌کند. اظهاراتی هم که سفیر سعودی اخیراً در لبنان داشته، اظهارات بدی به نظر نمی‌رسد از همین رو می‌توان گفت این کشور می‌تواند نقش مثبتی ایفا کند. اما ظاهراً جریان‌هایی داخل سعودی وجود دارند که اقداماتی بدون سر‌وصدا انجام می‌دهند که گاهی در برخی پایگاه‌های خبری و رسانه‌ها شنیده می‌شود. برای مثال گاهی از برخی فعالیت‌های محرمانه آقای بندر‌ بن سلطان بن‌ عبد‌العزیز آل‌سعود، سفیر سابق عربستان سعودی در واشنگتن که اکنون دبیر شورای امنیت ملی سعودی است، سخن به میان می‌آید و گفته می‌شود ملاقات‌های مشکوکی انجام می‌دهد.

همچنین در چند روز گذشته برخی از اعضای گروهک فتح‌الاسلام که بازداشت شدند، در تلویزیون سوریه به اعتراف پرداختند و درباره برخی از اینگونه حمایت‌های پشت‌پرده سخن گفتند. همچنین اطلاعاتی که پس از فروپاشی برخی خانه‌های تیمی وابسته به این گروهک‌ها به‌وسیله نیرو‌های اطلاعاتی و امنیتی لبنان به‌دست آمد، تمام این حمایت‌های پشت‌پرده برخی افراد و جریان‌های عربستانی را نشان داد که هدف از آن تخریب است. به هر حال باید گفت عربستان سعودی کشوری‌ مهم در منطقه است و می‌تواند به عنوان یک بازیگر مثبت در راستای منافع خود و منطقه حرکت کند، همچنین می‌تواند به اینگونه تحرکات مخفی و تخریبی که هیچ سودی جز برای رژیم صهیونیستی و آمریکا ندارد، پایان دهد.

کمی درباره کنفرانس گفت‌و‌گوی ادیان که اخیراً به درخواست ملک‌عبد‌الله‌بن‌عبد‌العزیز‌آل‌سعود، پادشاه عربستان، در واشنگتن برگزار شد توضیح دهید و بفرمایید هدف واقعی و پشت‌پرده این کنفرانس چه بوده است؟

در چند روز گذشته به طور کامل بر همگان آشکار شده این کنفرانس هیچ ارتباطی با گفت‌و‌گوی ادیان نداشته است، زیرا وقتی فردی مانند شیمون پرز که دست‌هایش آلوده به خون هزاران بی‌گناه و فردی کاملاً لائیک است به این کنفرانس دعوت می‌شود، مشخص می‌شود هدف اصلاً گفت‌و‌گوی ادیان نبوده بلکه تحت عنوان ادیان تلاش کرده‌اند اجماعی به وجود آورند و تمام آن افراد مورد نظر را زیر یک سقف در نیویورک جمع کنند تا اقدامی باشد در جهت زمینه‌سازی برای عادی‌سازی روابط در آینده میان اعراب و رژیم صهیونیستی.

ما همزمان شاهد بودیم قبل از این اجلاس، صهیونیست‌ها اعلام کردند طرح صلح عربی را خواهند پذیرفت و حاضرند به طور دسته‌جمعی با کشورهای عربی مذاکره کنند، در حالی‌که قبلاً همواره رژیم صهیونیستی مخالف مذاکره دسته‌جمعی با کشور‌های عربی بوده و همین طرح صلح هم که در نشست اتحادیه عرب چند سال پیش در بیروت تصویب شد، از سوی آریل‌شارون، نخست‌وزیر وقت رژیم صهیونیستی، به کلی رد شد و حتی وی جمله معروفی گفت که طرح صلح عربی برای اسرائیل حتی به اندازه جوهری که در نوشتن آن به‌کار رفته ارزش ندارد، اما حالا می‌بینیم که ناگهان صهیونیست‌ها مایلند طرح صلح را زنده کنند و می‌گویند قابل بحث و بررسی است.

گویا کنفرانس گفت‌و‌گوی ادیان مقدمه‌ای بود برای اینکه در آینده‌ گفت‌و‌گوهایی میان کشور‌های عربی و رژیم صهیونیستی راه‌اندازی شود، بدون اینکه این رژیم امتیازی به اعراب بدهد و بدون اینکه امیدی باشد که روزی یک دولت مستقل فلسطینی تشکیل شود.

ما شاهد بودیم در همان زمانی‌که آقایان در نیویورک زیر یک سقف جمع شده بودند و از تسامح میان ادیان و نزدیکی صحبت می‌کردند، ارتش صهیونیستی چه جنایات و اقداماتی در نوار غزه مرتکب می‌شد و در همان زمان تانک‌های صهیونیستی به مرکز غزه حمله کردند و چندین فلسطینی بی‌گناه را به شهادت رساندند. چنین جنایتی را نیز در ساحل غربی غزه انجام می‌دادند و چندین خانه را منهدم و چندین هکتار از اراضی کشاورزی را تخریب و اشغال و نیز حمله‌ای به اردوگاه‌های مختلف کردند. واقعیت امر نشان می‌داد این کشور به هیچ‌وجه تاثیر و جنبه مثبتی برای فلسطینیان ندارد.

اخیراً تهدیدات مقامات مختلف صهیونیستی مبنی بر حمله به تاسیسات هسته‌ای جمهوری‌اسلامی ایران افزایش یافته‌، به نظر جنابعالی در آینده نزدیک شاهد جنگی دیگر در منطقه خواهیم بود؟

بنده فکر نمی‌کنم جنگی در آینده‌ نزدیک در منطقه رخ دهد چون آمریکایی‌ها و صهیونیست‌ها توانایی این جنگ را ندارند. آنان قادر به تحمل تبعات چنین ماجرا‌جویی‌ جدیدی نیستند زیرا همه می‌دانند در آینده هر جنگی رخ دهد، تمام منافع‌شان در آتش خواهد سوخت.

تهدیداتی که مقامات رژیم صهیونیستی بر زبان می‌آورند بیشتر مصرف داخلی دارد و آنان می‌دانند قادر به تحمل جنگ جدیدی نیستند. بعد از شکست تزیپی لیونی در تشکیل کابینه جدید، قرار شد انتخابات زود‌هنگام پارلمانی برگزار شود، از همین رو احزاب و شخصیت‌های مختلف رژیم صهیونیستی تلاش می‌کنند با رجزخوانی رای و طرفداران بیشتری برای انتخابات بعدی جمع‌آوری کنند. تهدیداتی که از شخصیتی مانند ایهود باراک به عنوان رئیس حزب کارگر صادر می‌شود، بیشتر به عنوان زنده نگه‌داشتن این حزب است زیرا تمامی کارشناسان معتقدند حزب کارگر که ده‌ها سال در رژیم صهیونیستی حکومت می‌کرد، اکنون در آستانه از بین رفتن است. این حزب از دوره بن‌گوریون تا دوره اسحاق رابین و نیز دوره ایهود باراک بر رژیم حکومت کرده است و اکنون در آستانه اضمحلال قرار دارد، به همین دلیل چنین تهدیداتی از سفر رهبر این حزب صادر می‌شود تا شاید بتواند به زنده نگه‌داشتن آن کمک کند. بقیه تهدیدات مقامات رژیم صهیونیستی نیز در همین چارچوب است.

انتخابات آینده لبنان را چگونه پیش‌بینی می‌کنید، چه گروه‌ها یا احزابی پیروز خواهند شد و اکثریت کرسی‌ها را به خود اختصاص خواهند داد؟

درحال حاضر پیش‌بینی این مساله سخت است زیرا هنوز چند ماه تا برگزاری انتخابات زمان باقی است و تا آن زمان بی‌شک احتمال وقوع رویدادهای مختلف وجود دارد اما در حال حاضر به نظر می‌رسد گروه معروف به 8 مارس یعنی گروه مقاومت و هم‌پیمانان آنان اعم از گروه‌های مسیحی و سنی و حتی دروزی که ائتلاف بسیار قدرتمندی هستند و انتظار می‌رود این ائتلاف اکثریت کرسی‌ها را از آن خود کند و جناح مقابل یعنی 14 مارس کاملاً صحنه را باخته است و در آن انتخابات به اقلیت تبدیل خواهد شد. بسیاری از کارشناسان و تحلیلگران این پیش‌بینی را وارد می‌دانند اما به هر حال باید منتظر ماند و دید چه رخ می‌دهد.

چندی پیش برخی مقامات اردنی اعلام کردند بحث نفوذ جمهوری اسلامی ایران در منطقه اهمیت بیشتری نسبت به پرونده هسته‌ای کشورمان دارد، این اظهارات را چگونه ارزیابی می‌کنید؟

مساله نفوذ ایران و گسترش اندیشه تشیع و... محورهای تبلیغاتی است که سازمان سیا و موساد با همکاری برخی از دستگاه‌های تبلیغاتی و امنیتی جهان عرب به راه می‌اندازند و از آنجایی که مواضع جمهوری‌اسلامی ایران و زنجیره مقاومت در منطقه در وجدان ملت‌های منطقه جای دارد و در سینه تک‌تک ملت‌های جهان اسلام دیده می‌شود، از همین رو رژیم‌هایی که منافع خود را با منافع آمریکا و رژیم صهیونیستی گره زده‌اند، اینگونه تبلیغات را راه می‌اندازند تا خود را نجات دهند. علت این مساله این است که مسلمانان سال‌های سال تحقیر شده‌اند و اکنون برای نخستین‌بار توانسته‌اند دشمنان اسلام و عرب را شکست دهند. آنان تلاش می‌کنند با اینگونه تبلیغات ملت عرب و اسلامی را از جمهوری‌اسلامی ایران دور کنند و می‌خواهند همبستگی را از بین ببرند. این چارچوبی است که در دستگاه‌های امنیتی این کشور‌ها وجود دارد، و ما بعد از جنگ 33 روزه 2006 نیز دیدم کاندولیزا رایس، وزیرخارجه آمریکا، به منطقه آمد و با مسؤولان امنیتی مصر، اردن، عربستان سعودی و امارات متحده عربی ملاقات‌هایی انجام داد و مسائلی همچون اختلافات شیعه و سنی و تبلیغات برضد جمهوری‌اسلامی ایران و نفوذ منطقه و ... را در آن دیدارها مطرح کرد و پس از آن چنین تبلیغاتی آغاز و دنبال شد تا به‌اصطلاح پیروزی‌های زنجیره‌ای مقاومت در منطقه را خنثی کنند.

با توجه به دست‌های پنهان و نفوذ پشت پرده عربستان در منطقه، همچنین گزارشی که سوریه صادر کرد و در آن گفت برخی کشورهای عربی در این ترور دست داشته‌اند، به نظر جنابعالی این کشور در ترور حاج‌عماد‌مغنیه نیز دست داشته است؟

برای روشن شدن دقیق اینگونه مسائل باید منتظر پایان تحقیقات دقیق باشیم و ببینیم نتیجه آن چه خواهد بود. در این‌باره در رسانه‌ها مطالب زیادی گفته شد و برای نمونه می‌توان گفت آقای محمد‌ حسنین‌هیکل، اندیشمند و روزنامه‌نگار سرشناس جهان عرب، در گفت‌و‌گویی با شبکه الجزیره قطر گفت دستگاه‌های اطلاعاتی چهار کشور عربی در ترور شهید عماد‌مغنیه با موساد اسرائیل همکاری کرده‌اند البته وی نامی از این چهار کشور نبرد.

اینگونه مسائل در تمام رسانه‌ها مطرح است اما تاکید کردن بر آن نیاز به اطلاعات دقیق امنیتی دارد که ما آن ‌را در اختیار نداریم و باید سوریه که تحقیقات را انجام می‌دهد، درباره آن سخن بگوید.

ارسال نظر
captcha
پربیننده