۱۹/آبان/۱۴۰۵
|
۲۳:۳۵

12 آذر

محمد گرشاسبي

فتوای میرزای شیرازی – 1270

قدرت مرجعیت

117 سال پیش در چنین روزی فتوای تاریخی میرزای‌شیرازی، مرجع شیعیان، برای تحریم استعمال توتون و تنباکو، موجب لغو قرارداد تالبوت شد. دادن این امتیاز به کمپانی ساختگی « رژی» که در پشت آن «ماژور تالبوت» مخفی بود، واگذاری حق حیات یک‌پنجم ایرانیان به انگلیس محسوب می‌شد. در این امتیاز، انگلیسی‌ها اجازه داشتند با استخدام افراد مسلح همه راه‌های کشور و هر آنچه در آنها جابه‌جا می‌شد را بازرسی کنند. با فاش شدن مفاد این قرارداد، قیام‌های متعددی در شهرهای کشور شکل گرفت و در نهایت این اعتراض‌ها به مسلمانان و علمای سامرا کشید که میرزای شیرازی ابتدا با 2 تلگراف به ناصرالدین شاه، همه مفاسد و پیامدهای اینگونه امتیازات را یادآور شد و از او درخواست کرد، به جای اعتماد به اجنبی‌ها که دشمن قسم خورده اسلام و ایران هستند به ملت تکیه کند. وی سپس با اعلام این فتوا که «الیوم، استعمال توتون و تنباکو به هر نحو که باشد در حکم محاربه با امام زمان‌صلوات‌الله علیه است» به اعتراض‌ها شکل دیگری داد. متن فتوا به ظاهر ساده بود اما تأثیر آن در حرمسرای سلطانی‌ هم قابل مشاهده بود. مورخان نقل می‌کنند زمانی که ناصرالدین شاه در حرمسرا دستور آوردن قلیان را داد، هیچ‌کس اعتنا نکرد و زمانی که از اتاق بیرون آمد دید همه زنان مشغول شکستن قلیان‌های سلطنتی هستند.

آغاز امپراتوری بناپارت - 1804

زیرکی‌های یک سردار فرانسوی

204 سال پیش در چنین روزی امپراتوری ناپلئون بناپارت با برگزاری مراسم تقدیس به دست پاپ در کلیسای نتردام پاریس آغاز شد. او که 5 سال پیش از این، قدرت را در دست گرفته بود نظم و امنیت را به فرانسه آشفته برگرداند و یک‌تنه با همه دشمنان فرانسه که برخی ارتش‌های مجهز اروپایی بودند، جنگید، تا جایی که تا سال 1807 ناپلئون، فرانسه را به بزرگ‌ترین امپراتوری پس از روم تبدیل کرد. یکی از اقدامات ناپلئون، امضای معاهده با ایرانیان بود. وی در این معاهده، قول کمک به ایران برای بازپس گیری قفقاز را داد و در ازای آن خواست تا از خاک ایران برای تصرف هند استفاده کند. نامه‌اش به فتحعلی شاه این‌گونه بود: «سلام بر تو، من همه جا مأمورینی دارم که از آنچه اهمیت دارد مرا آگاه می‌کنند. آوازه شهرت من تو را معلوم داشته که من که هستم و چه کرده‌ام و چگونه فرانسه را برتر از ملل غرب قرار دادم. میل دارم به من بگویی که چه کرده‌ای و برای تامین بقای سلطنت خود چه نظر داری؟ ایران کشور شریفی است که خداوند عطایای خود را در حق آن دریغ نداشته است. مردمان آن هوشیار و بی‌باک‌اند و شایسته آنند که حکومت خوب داشته باشند. پیشینیان تو لابد از یک قرن به این طرف لایق حکمرانی چنین ملتی نبوده‌اند که گذاشته‌اند از نفاق خانگی آزار ببینند و از بین بروند. نادر شاه جنگجوی بزرگی بود. برای فتنه‌جویان وحشت‌انگیز بود. بر دشمنان خود چیره شد و با افتخار پادشاهی کرد اما این فرزانگی را نداشت که هم به فکر حال و هم آینده باشد. من یک تن از خدمتگذارانم را نزد تو می‌فرستم که برای من مقامی مهم و اعتمادی کامل دارد.از تو می‌خواهم از او خوب پذیرایی کنی و یاری پروردگار و سلطنت طولانی و با افتخار وعاقبت خیر برای تو آرزومندم».

ارسال نظر
captcha
پربیننده