اسرائیل در پرونده اخیر غزه یک‌بار دیگر ثابت کرد که اهدافی محال را جست‌وجو می‌کند. وارد شدن به خاک غزه این بار هم نشان داد که با وجود صرف هزینه‌های هنگفت نظامی، حتی کسب پیروزی هم به هیچ‌وجه نمی‌توانست ذره‌ای از اهداف اسرائیل را محقق کند. به عبارت دیگر پیروزی نظامی هم برای اسرائیل بی‌هیچ اغماضی به معنی یک شکست اخلاقی بود. برای حماس و متحدان این جنبش در غزه حتی ایستادن و نظاره‌کردن نیز برای کسب پیروزی کفایت می‌کرد. یوهان کرایف، فوتبالیست بزرگ هلندی که در 1947 در آمستردام متولد شد، افتخارات بسیار بزرگی را برای این کشور به ارمغان آورد. بسیاری نام او را هم‌ردیف نام‌های بزرگی چون بکن باوئر، پله و مارادونا قرار می‌دهند و هلندی‌ها نیز تا به امروز همواره او را ستایش کرده‌اند و این ستایش نه صرفا به دلیل ساق‌های تند و تیز و مهارت‌های بالای او بوده است بلکه بیشتر اصالت گفتار او مردم هلند را جذب خود کرده است. زمانی که او مربی آژاکس آمستردام بود در یکی از بازی‌های مهم این تیم جمله‌ای تاریخی را به زبان آورد. او خطاب به بازیکنان خود قبل از آغاز بازی در برابر تیمی نسبتا ضعیف گفت: «شاید این تیم نتواند در برابر ما پیروز شود اما این احتمال وجود دارد که ما به آنها ببازیم.» شرایط آن مسابقه دقیقا شرایطی است که اسرائیل امروز در برابر حماس در آن گرفتار شده است.حماس یک ارتش کلاسیک نیست و شاید تحلیلگران نظامی در غرب هیچگاه روی کاغذ پیروزی حماس بر اسرائیل را پیش‌بینی نمی‌کنند، اما اینکه اسرائیل بتواند در برابر حماس شکست بخورد تقریبا همواره وجود داشته است. نتایج جنگ اخیر غزه به وضوح بیانگر این قضیه است. اسرائیل با کشتن بیش از 1400 فلسطینی و زخمی کردن چندین هزار نفر نه‌تنها چیزی به دست نیاورده بلکه افکار عمومی جهانی را علیه خود جهت‌دهی کرده و خود را در معرض تحریم‌های متعدد قرار داده است و این نکته را می‌توان در جهت‌گیری رسانه‌های غالبا طرفدار اسرائیل نیز به وضوح مشاهده کرد. دقیقا به همین دلیل بود که ارتش اسرائیل تلاش می‌کرد برای تمام اقدامات خود در جنگ سند و مدرک مهمی را رو کند و نشان دهد که از بمباران تمام مکان‌ها، اهداف خاص و مشروع خود را دنبال می‌کند. به عبارت دیگر اسرائیلی‌ها می‌خواستند نشان دهند که بمباران منازل مسکونی نیز برای آنها مشروعیت کافی دارد چرا که مدارکی در اختیار داشتند که نشان می‌داد موشک‌های حماس از همین مناطق مسکونی به سوی اسرائیل شلیک شده است. اما با همه اینها اسرائیل در حملات خود به فلسطین به چیزی بیش از اینها نیازمند است. نفس اتکا به چنین استدلال‌هایی نشان می‌دهد که اسرائیل چقدر راحت می‌تواند گرفتار شکست شود، چرا که اسرائیلی‌ها همواره در حملات خود به فلسطین نه به کیفیت کار بلکه به کمیت نتایج به دست آمده اتکا داشته‌اند؛ عواملی که خود به خود جایگاه و موقعیت اسرائیل را در مقابله با فلسطین همواره دچار تزلزل کرده است. شاید رقم 1400 کشته در ذهن بسیاری رقم بزرگی برای یک جنگ به حساب نیاید، کشته‌هایی که بسیاری از آنها لباس نظامی به تن نداشتند اما دقیقا مانند یک رزمنده در برابر اسرائیل موضع می‌گرفتند و اگر بخواهیم ابعاد انسانی این آمار را دقیق‌تر بسنجیم شاید وسعت کار بیشتر به چشم بیاید.
افتضاح بزرگ اسرائیل
ساختار حماس و ریشه‌های پیدایش آن در سال 1967 را فراموش می‌کنیم و به انگیزه‌های آن برای آزادی فلسطین کاری نداریم. حتی لازم نیست به یاد بیاوریم که بسیاری به اسرائیل توصیه کردند به جای جنگیدن با حماس بهتر است با این جنبش وارد مذاکره شود. تمام اینها را نیز که کنار بگذاریم باز هم رقم 1400 کشته رقمی نیست که بتوان به راحتی از کنارش عبور کرد و آن را تنها کسر کوچکی از جمعیت بزرگ غزه دانست. بسیاری از طرفداران اسرائیل تلاش می‌کردند با ناموجه جلوه دادن رفتار تبلیغاتی حماس و دعوت این جنبش از زنان و کودکان برای قدم گذاشتن در مسیر شهادت، جنایت‌های اسرائیل را توجیه کنند، اما 1400 کشته در عرض تنها سه هفته، فاجعه‌ای بزرگ است که هیچ منطقی نمی‌تواند وقوع آن را توجیه کند و بهای سنگین آن را بپردازد. در تمام 60 سال گذشته اسرائیل این فرصت کافی را داشته است که واقعیت مخالفان خود را به درستی درک کند اما به نظر می‌رسد اسرائیلی‌ها هیچگاه نخواستند از این فرصت استفاده کنند و وضعیت استیصال و بلاتکلیفی خود را در قبال فلسطینیان همواره حفظ کردند. به عبارت دیگر شاید اسرائیلی‌ها اطلاعات دقیقی از مخالفان خود داشته باشند اما هیچگاه تفسیر درستی از آنها نداشتند. بنابراین بی‌دلیل نیست که چند ساعت بعد از اعلام آتش‌بس توافقی، اسماعیل هنیه، نخست‌وزیر دولت حماس در غزه پیروزی این جنبش بر اسرائیل را اعلام کرد و شروط و اولتیماتوم‌های خود را برای ادامه آتش‌بس به رخ اسرائیل کشید. از نظر اسماعیل هنیه این اعلام پیروزی کاملا صحت دارد. حال پس از حمله سه هفته‌ای اسرائیل به غزه، حماس نه‌تنها تضعیف نشده بلکه جایگاه مهم‌تری نیز پیدا کرده است. روزنامه عبری‌زبان ها‌آرتص چند روز پس از جنگ گزارش داد که اروپایی‌ها حاضرند ترکیبی از تشکیلات خودگردان و حماس را بدون هیچگونه تغییر در ساختار حماس به رسمیت بشناسند و هیچ پیروزی‌ای بزرگ‌تر از این نمی‌توانست برای هنیه و حماس اتفاق بیفتد. این مساله بدین معنی است که نفوذ تشکیلات خودگردان به طور رسمی در غزه کاهش خواهد یافت، وابستگان به جنبش فتح دچار از هم‌گسیختگی خواهند شد و عرصه برای قدرت‌نمایی حماس بازتر خواهد شد.
منبع: اشپیگل/ مترجم: یونس عبدی