ادامه از صفحه اول
«... من و همكارانم در روزنامه كارگزاران زير شديدترين فشارهاي تاريخ مطبوعات هستيم. هم فشارهاي سياسي، هم فشارهاي اقتصادي و مهمتر از آنها عصبي و رواني .... تا جايي كه ميدانم همكارانمان در روزنامههايي چون سرمايه و اعتماد هم شرايطي مشابه دارند... كسي نيست بپرسد فردي چون مهرداد بذرپاش، چگونه پس از سه سال فعاليت در دولت ميتواند روزنامهاي به قيمت 100تومان و با تيراژ گسترده منتشر كند ... روزنامهاي كه گردش مالي آن از تمام گردش مالي حزب و روزنامه كارگزاران ... بيشتر است....»
***
جملات بالا بخشهايي از سرمقاله روز شنبه همين هفته روزنامه كارگزاران است كه همكار مطبوعاتيمان آن را نگاشته است. با خواندن اين يادداشت، بهطور ناخودآگاه آن مثل قديمي به ذهنم آمد كه ميگفتند «عقل مردم در چشمانشان است!» و شوربختانه هنوز كه هنوز است بايد بر اين باور غلط مهر تاييد نهاد كه در اين دسته از مردمان نبايد در كاسه سر و مغزشان در پي عقل و انديشه بود بلكه رد اين باور معوج را بايد و ميتوان درسراپرده چشمان حتي مدعيان روشنفكري نيز پي گرفت. بگذريم كه اين نيز دردي است تاريخي كه شايد معجون گذار تاريخ بتواند بر آن مرهمي بنهد و درمانش كند.
باري آن سرمقاله، حامل چند وجه متوازي بود كه بررسي تك تك آن وجوه نياز به تامل چنداني ندارد اما ميتوان با اشارهاي كوتاه از كنار آن گذشت و در ضمن آن، به برخي همكارانمان در اين نشريه نيز از باب نصيحت، درسي از كرامت داد.سطحيترين وجه آن نوشتار را اما اينگونه ميتوان تفسير كرد كه دستان اين كارگزاران هميشه طلبكار براي دريافت «كمك» دراز است و آنان كه تمكن مالي دارند، اگر پا پيش نهند و چنين كنند، زهي به سعادت همكاران ما در اين روزنامه سابقا متمكن و پولدار!وجه ديگر اما،انحراف مقاله است كه نويسنده آن، دانسته يا ندانسته و از سر همان تسامح معهود قوم و گروه خويش، مقايسهاي به دست داده از گردش مالي «وطن امروز 27 روزه» و «كارگزاران 700 روزه» و مدعي شده كه گردش مالي « وطن امروز» از گردش مالي حزب و روزنامه كارگزاران بيشتر است! ياللعجب، نبايد از نويسنده آن مقاله پرسيده شود كه برابري اين دو گزينه را با چه مقياس و معياري سنجيده و به اين نتيجه غريب نائل آمده است؟ آن هم براي روزنامهاي كه در روزهاي آغازين انتشار با چنان دبدبهاي وارد گود مطبوعات شد كه همگان را گماني ديگر در ربوده بود. گردش مالي حزب را هم لابد مردان سوارهنظام آن عرصه، در ويلاهاي لواسان و ساختمانهاي مجلل شمال شهر تهران محاسبه و چفتوبست ميكنند و به همكاران مطبوعاتي خود آدرس غلط ميدهند و اينان نيز به دليل درك كوتاهي كه از دانش رياضي و حساب و كتاب دارند، ميپندارند كه همان است و جز آن نيست و ناچار دست به ارائه قياسي اينگونه معالفارق ميزنند.
و اما يكي ديگر از وجوه آن نوشته كه در كنار دو وجه پيشگفته پيگيري ميشود، تهديد كارگزاران امر فرهنگ در دستگاه دولت است كه چرا براي اينان آبي سرد و ناني گرم در تنور مطبوعات نمينهند تا پس از ميل كردن آن، ميل و اشتهايشان به سياه جلوه دادن فضاي جامعه بيشتر شود. در اينجا اما پرسيدن اين نكته نيز ضرورت دارد كه «در آن روزهايي كه سايه حمايت دولت را بالاي سر خود داشتيد كدام تاج را بر سرجامعه ايران زدهايد كه اينگونه طلبكارانه قلم ميزنيد؟»
از اين گذشته مگر سرمايهگذاران آن سهروزنامهاي كه نام بردهايد، همان چند نفر دستاندركار حرفه سابقا نانوآبدار ساختوساز در كشور نيستند كه اين روزها به سبب تغييرات ايجاد شده در بازار سرمايه و دلايل ديگر، به حرفه روزنامهنگاري روي آوردهاند؟ اين سرمايهگذاران چرا براي سرمايهگذاري در جاهاي ديگر دستانشان باز است اما وقتي پاي حقوق كارمندان به ميان ميآيد آهي در بساطشان نيست كه حقوق كارمندان خود را سه ماه يك بار ميدهند؟
ميماند توضيح اين نكته كه مدير مسؤول يك روزنامه، ممكن است لزوما سرمايهگذار آن روزنامه نباشد و در واقع نماينده گروهي باشد كه او به نمايندگي از آنان پا در ركاب انتشار يك مطبوعه نهاده و در اين مسير او و ما نيز با همان دردسرها و مشكلات دستدرگريبانيم اما صبر و خويشتنداري را چاشني كارهايمان ميكنيم تا ديگران ندانند چه ميكشيم و چه ميكنيم! ما نيز حقوقمان زماني پرداخت ميشود كه نيمي از ماه گذشته و روزي هم كه حقوق خود را ميگيريم يكراست به سراغ مشكلاتمان ميرويم تا از شرمندگي آنها به در آييم! و بتوانيم چرخ چرخه زندگيمان را بچرخانيم و اين دور را در اين سه ماه گذشته تكرار كردهايم و زين پس نيز تضميني نيست كه تكرار نشود.
در پايان اما لازم به يادآوري است كه مطبوعات ايران به سبب ساختار جامعه و مناسبات قدرت و همچنين به سبب ماهيت فعاليت و ظرايف و دقايقي كه بر آن مترتب است- كه متاسفانه هيچگاه بهطور تمام و كمال در سپهر انديشگي ايران، ورود درست نكرد- به اندازه كافي گرفتاري و مشكل دارد و لزومي ندارد خود ما نيز بر اين بار سنگين افزوده كنيم و آن نوشته را متاسفانه اينگونه نيز ميتوان تفسير كرد. از سوي ديگرهمين ادعاهاي بدور از حقيقت نيز گواه ديگري بر اين مدعاست كه همكاران ما در آن روزنامه، حتي شناخت نازلي هم از عرصه مطبوعات ندارند كه اگر داشتند براي آني كه دست بر آتش انتشار يك روزنامه مينهد تاج گل ميفرستادند نه اينكه ... .