فیلم «مجموعه دروغها» فیلم اکشن آمریکایی محصول 2008 و براساس رمانی با همین نام نوشته «دیوید ایگناتیوس» درباره یکی از ماموران CIA است که برای جستوجوی یک تروریست حرفهای به اردن میرود. کارگردانی این فیلم را ریدلی اسکات برعهده دارد، ویلیام موناهان فیلمنامهنویسی آن را برعهده گرفته و ستارگانی چون لئوناردو دیکاپریو، راسل کرو و بازیگر ایرانی، گلشیفته فراهانی در آن به ایفای نقش پرداختهاند. تولید این فیلم در واشنگتن دیسی و کشور مراکش صورت گرفته است. جمله ابتدای فیلم این است: «به هیچکس اعتماد نکن، همه را فریب بده». لئوناردو دیکاپریو در نقش «راجرفریس»، مامور CIA بازی میکند که رئیس وی «اد هافمن» (راسلکرو)، او را به اردن میفرستد تا تروریست موردنظر را دستگیر کند. کرو برای این فیلم 63 پوند به وزن خود اضافه کرده است تا بتواند نقش قابلقبولی ارائه دهد. وی عقیده دارد این فیلم مشهور نخواهد شد و هرگز بخشی از مرحله انتخاب پروژه او نیست بنابراین احتمالا دیگر او را با چنین نقشی بر پرده سینما نخواهیم دید. گلشیفته فراهانی در نقش عایشه، پرستار فریس در اردن ظاهر شده و مارک استرانگ در نقش هانیسلام، رئیس اطلاعات اردن جلوی دوربین رفته. وی این نقش را از نقشهایش در فیلم «سیریانا» و «اولیور تویست» در سال 2005 الهام گرفته است. سایت هالیوود ریپورتر به نقل از منتقدش کیرک هانیکات، نقدی با این عنوان آورده است: «گونه جدیدی از فیلم جاسوسی، تاریک مثل شب و بیرحم و شرمآور همچون ابوغریب». او مینویسد: ریدلی اسکات تاکنون نسخههای جدیدی از فیلمهای جنگی ساخته که در آنها یک واحد ارتشی که در شهر دشمن در هرج و مرج کامل بسر میبرند به طور دستهجمعی شخصیتهای اصلی فیلم را میسازند، اما این بار نوع جدیدی از فیلم پلیسی- جاسوسی را در «مجموعه دروغها» به نمایش میگذارد. در این فیلم سناریوهای بیشماری از مرگ و زندگی، بیاعتمادی کامل دشمنان و همپیمانان به هم، به طور یکسان و خواری و خفت به نمایش درآمده است. این فیلم به اندازه فیلمهای جاسوسی قدیمی با هنرمندی کری گرنت یا سرگرمیهای اخیر مانند «بازی جاسوسی» که تونی، برادر ریدلی آنها را ساخته، سرگرمکننده نیست اما به نظر خوب میرسد. «مجموعه دروغها» عناصر آشنای ژانر جاسوسی را حفظ کرده است. فیلم، خیانتها و تغییرات متن، تیراندازیها و جان به در بردن در لحظات آخر را نشان میدهد . راجر فریس در میان مردم عادی در عراق و اردن، مردی عصبانی و غالبا مضطرب و سراسیمه است. هافمن در ایالات متحده تمام حرکات جهانی را از طریق ماهوارههای جاسوسی دنبال میکند. ماجرای عاشقانه اما محتاطانه فریس با پرستار، ناشیانهترین قسمت فیلم است. هر رابطهای میان یک زن مسلمان و یک مرد آمریکایی در حال عبور از عمان و اردن در آن جامعه کاملا باورنکردنی و بعید است. با این حال، این رابطه نقشه و حیلهای واضح برای ایجاد یک دلبستگی عاطفی شوم برای جاسوس به نظر میآید.
اسکات، فیلم را با سرعت سرسامآوری به پیش میراند. او نظرات را سریعا از فریس در منطقه خطرناک به هافمن در آن سوی تلفن انتقال میدهد. اضطرار تمام لحظههای بیداری شخصیتها را پر میکند. اینکه چه چیز فریس را به هیجان میآورد مشخص نیست و این بزرگترین ضعف فیلم است. او با وجود هافمن که عملیات را پشت سر هم برای او اجرا میکند، دیگر هیچ تکیهگاهی ندارد، حتی از نوع خیالی. او کمی فراتر از یک شوالیه سفید در این دنیای تاریک است، اما دیکاپریو به نقش شور و شوق میبخشد، در حالی که کرو که برای بازی در این نقش روح مانند، به وزن خود اضافه کرده است، به طرز قابل قبولی نفرتانگیز مینماید. هانیکات در پایان مینویسد: اعتبار تکنیکی ریدلی اسکات در این فیلم نیز مانند دیگر آثارش فوقالعاده است. در مجله نیویورکر درباره «مجموعه دروغها» نوشته شده دیکاپریو انتخاب ایدهآلی برای این فیلم بوده اما راسل کرو مناسب این نقش نیست. همینطور درباره کارگردان نظر بر این است که سبک وی در این فیلم کمتر از تکنولوژی بهره برده و بیشتر فیزیکی و بدنی است. او اجازه نمیدهد هیچ چیز در سرعت فیلم خللی وارد کند. با بازی فراموشنشدنی مارک استرانگ فیلم امتیازی درخور توجه کسب میکند. او تیزهوشی خوشظاهر است مانند اندی گارسیای جوان. تمام برگهای برنده فیلم در دستان استرانگ است، همچنین 2 ستاره مقابلش؛ استرانگ تنها بازیگری است که همواره دوربین را به دنبال خود میکشد. نشریه نیویورکر به نقل از دیوید دنبی در 13 اکتبر 2008 درباره «مجموعه دروغها» مینویسد: لحظات شگفتآوری در این فیلم نهفته است؛ فیلم پلیسی- جنایی جدید و قوی به کارگردانی ریدلی اسکات، لحظاتی که نهتنها موضوع فیلم را شکل میدهد بلکه هوشمندانه نبرد نامتقارن کنایهها را در دوره ترس و وحشت به تصویر میکشد. فریس که برای دستگیری یک تروریست حرفهای به اردن میرود، در آنجا عاشق پرستاری میشود. تروریستها پرستار را گروگان میگیرند و فریس به آنها پیشنهاد میکند خود را با دختر تعویض کند تا او را آزاد کنند. اما آنها فریس را میربایند و هر کدام در جهتی، از چشمها محو میشوند و آمریکایی ها با تمام امکانات مدرن روز مستاصل میمانند که کدام را دنبال کنند و به کدام نشانه اعتماد کنند، آنها نمیدانند تروریستها کجا رفتهاند و تا پایان فیلم هم سردرنمیآورند. در پایان فیلم که آمریکاییها برای اطلاعات اندکی دست به هر کاری میزنند، تا جایی که مردم در اثر دروغ کشته می شوند.
مترجم: عاصفه زینالعابدینی