آخرين مصاحبه ساكاشويلي
سید‌بهزاد اخلاقی:
جنگ میان روسیه و گرجستان در سال 2008 ژئوپلتیک قفقاز را دستخوش تغییرات اساسی کرد. 2 کشور جدید در این منطقه متولد شدند که حیات خود را مدیون حمایت‌های مسکو هستند. گرجستان کماکان 2 جمهوری اوستیای‌جنوبی و آبخازیا را جزئی از خاک خود می‌داند و در این راستا شکایتی را به دادگاه بین‌المللی لاهه تسلیم کرده است. در صورتی که دادگاه لاهه هم همانند مساله کوزوو با مساله استقلال این 2 جمهوری برخورد کند عملا رژیم میخائیل ساکاشویلی بار دیگر در عرصه بین‌المللی سر افکنده خواهد شد. ساکاشویلی تلاش‌های بسیاری را برای عضویت کشورش در ناتو صورت داد اما بروکسل در مقابل پذیرش این کشور در ساختار‌های نظامی خود تردید دارد. سفر هیلاری کلینتون فرصتی را برای ساکاشویلی فراهم آورد تا ایده میزبانی از پایگاه آمریکایی را در خاک خود به مرحله ظهور برساند اما واشنگتن در مقابل این خواسته تفلیس مقاومت کرد و تنها به حمایت لفظی خود از گرجستان ادامه داد. در این راستا هفته‌نامه نیوزویک در گفت‌وگو با میخائیل ساکاشویلی، سیاست خارجی و مناسبات این کشور را با قدرت‌های بزرگ مورد بررسی قرار داده است.
دولت باراک اوباما نو‌سازی مناسبات با روسیه را در دستور کار خود قرار داده است. سفرهای طرفین میان هیات‌های روسی و آمریکایی فصل تازه‌ای از روابط دو‌جانبه را در تاریخ 2 کشور آغاز کرده است. به نظر شما اکنون گرجستان در این مناسبات به کشوری فراموش شده مبدل شده است؟
تا‌کنون ما همیشه از حمایت‌های واشنگتن بهره برده‌ایم. نکته امید‌وار‌کننده برای گرجستان این است که مسائل مربوط به کشور ما همیشه برای آمریکا مهم بوده و آنها کمک‌های گسترده‌ای به ما کرده‌اند. هیلاری کلینتون در آخرین سفری که به تفلیس داشت روسیه را اشغال‌گر خواند. غیر‌قانونی بودن اشغال مناطق اوستیای‌جنوبی و آبخازیا توسط روسيه از سوی آمریکا به رسمیت شناخته می‌شود. من با فرضیه شما که می‌گوید آمریکا، گرجستان را فراموش کرده است خیلی موافق نیستم و این مهم را در حالی به شما گوشزد می‌کنم که واشنگتن و تفلیس از هم‌پیمانان جدی یکدیگر هستند. روسیه و آمریکا اکنون در شرایطی قرار دارند که یکدیگر را برای مناسبات جدی‌تر آزمایش می‌کنند.
به نظر شما آمریکا باید حضور نظامی خود و ارسال تجهیزات نظامی به گرجستان را از سر گیرد؟
ترک گرجستان در این شرایط چیزی را بهتر نمی‌کند. تفلیس هیچ‌گاه به روسیه حمله نظامی نمی‌کند در عوض این مسکو است که به دنبال تغییر سیاستمداران گرجی از طریق ابزار نظامی است. هر زمانی که ولادیمیر پوتین بخواهد برای ریاست‌جمهوری وارد گود شود روسیه یک اقدام نظامی انجام می‌دهد، این یک قانون نا‌نوشته است اما حقیقت دارد. من امید‌وارم که آمریکا در تجهیز ارتش گرجستان به ما کمک کند اما هیچ چیزی در این راستا روشن نیست.
چگونه می‌توان مساله 2 جمهوری اوستیای‌جنوبی و آبخازیا را حل و فصل کرد؟
به نظر من باید جهان در جهت خروج نیروهای روسیه از این 2 منطقه بسیج شود. شرایط بسیار ناگواری است، شما به مردم اجازه می‌دهید به خانه‌های خود بازگردند، در حالی که همسایه بزرگ شما خانه‌های آنها را اشغال کرده است و آنها در یک فضای نظامی وارد منطقه شده‌اند. اقدامی که روسیه انجام داد برای قرن 20 یک مساله طبیعی بود اما شما در قرن 21 نمی‌توانید این کار را با یک ملت انجام دهید. اکنون در این 2 منطقه 500 هزار اقلیت گرجی زندگی می‌کنند که برای آنها باید حقوقی را وضع کرد. یونانی‌تبار‌ها، استونیایی‌ها و یهودی‌ها اجازه بازگشت به خانه‌های خود در اوستیای‌جنوبی و آبخازیا را ندارند.این مساله در حالی است که به صورت غیر متوازنی جمعیت اوستیای‌جنوبی صد هزار نفر و آبخازیا
60 هزار نفر است.
شما درگیری نظامی دیگری را با روسیه پیش‌بینی می‌کنید؟
ما از آن اجتناب می‌کنیم اما ممکن است روسیه برای انجام اقدامی نظامی بر ضد ما برنامه‌ای داشته باشد. اما اکنون احتمال اقدام نظامی بسیار کمتر از سال گذشته است. روابط روسیه و آمریکا در حال رشد است اما به مرحله نهایی نرسیده و ما باید هوشیار باشیم.
مناسبات گرجستان و روسیه در چه جایگاهی قرار دارد. اکنون ما شاهد آن هستیم که لهستان، آذربایجان و اوکراین روابط گرمی با کرملین دارند.
روسیه 20 درصد از خاک ما را اشغال کرده است. روسیه سفارتخانه خود را در اوستیای‌جنوبی برپا داشته نه تفلیس. آنها حاضر به برقراری ارتباط با دولت منتخب مردم گرجستان نیستند. ما همواره در راهروی مناسبات دو‌جانبه به جلو حرکت کرده‌ایم. بارها در خانه روسیه را زده‌ایم اما هیچ پاسخی از روس‌ها دریافت نکرده‌ایم. روسیه در حالی از تفلیس فاصله می‌گیرد که سامانه ضد موشکی اس 300 را در آبخازیا نصب کرده است. شما با چنین همسایه‌ای چگونه می‌توانید ارتباط برقرارکنید.
آیا آمریکا به مسکو هشداری درباره حمله مجدد به گرجستان داده است؟
هیچ‌چیز رسمی در کار نیست. آنچه ما اکنون با آن مواجه هستیم دیپلماسی برای جلوگیری از یک اقدام نظامی است. تا قبل از سال 2008 هیچ کس فکر نمی‌کرد روسیه به کشوری حمله کند اما اکنون مردم باور کرده‌اند که مسکو می‌تواند این کار را بکند به همین جهت همه برای اجتناب از آن می‌کوشند.
منبع: نيوزويك، 12 سپتامبر 2010