۲۰/آبان/۱۴۰۵
|
۱۱:۵۷
توصیه کارشناسان موسسات بروکینز و شورای روابط خارجی آمریکا:

مذاکره با ایران ضروری است

سمیه همایون روز

«توصیه و پند و اندرز»‌های پیاپی کارشناسان و متخصصان آمریکایی به باراک اوباما و تاکید مکرر آنها بر لزوم گفت‌وگو با ایران به عنوان قدرت منطقه‌ای، به امری متداول و مرسوم در صحنه سیاست خارجی آمریکا و دوران انتقال قدرت در این کشور تبدیل شده است. آخرین نمود آن گزارش 15 کارشناس 2 موسسه «بروکینز» و «شورای روابط خارجی آمریکا» است که ماحصل تحقیقات و سفرها و گفت‌وگوهای 18ماهه خود را در قالب «استراتژی خاورمیانه برای رئیس‌جمهور بعدی» و تحت عنوان «احیای تعادل»به اوباما ارائه کرده‌اند تا به‌زعم خود شاید از این طریق از «ناکامی‌های» گذشته برای رویارویی با چالش‌های کوتاه مدت و بلندمدت پیش‌روی آمریکا برای جبران مافات بهره گیرند.

در این گزارش نیز مانند اغلب گزارش‌های پیشین با اشاره به «نفوذ منطقه‌ای» ایران، از تهران به عنوان چالشی یاد شده که اوباما نیز مانند پنج رئیس‌جمهور پیشین در سه دهه گذشته با آن روبه‌روست، از این رو حل بحران‌های موجود در خاورمیانه از بی‌ثباتی در عراق و لبنان تا امنیت در خلیج فارس را بدون «آشتی» و «تعامل» با ایران بعید دانسته است.

کارشناسان در این میان همانقدر که توسل اوباما به ساده‌ترین راه پیش رویش یعنی استفاده از رویکرد «تکراری» و «اشتباه» چماق و هویج را مردود شمرده‌اند، به همان میزان بازنگری عمیق‌تر راهبرد آمریکا و
به کارگیری ابتکارعمل دیپلماتیک جامع برای گفت‌وگوی موثر با ایران را مورد تاکید قرار داده‌اند. در واقع آنها پس از بررسی و تجزیه و تحلیل طیف گسترده‌ای از گزینه‌های سیاسی از جمله تغییر رژیم، اقدام نظامی، انزوا و تعامل، الگویی را برای تعامل با تهران طراحی کرده‌اند که در آن، در عین به رسمیت شناختن نفوذ ایران، به دنبال محدود کردن آن هستند. در همین راستا، در نخستین بند این راهکار هفت بخشی به کارگیری رویکردی چندجانبه و نیز تفکیک مذاکرات به موضوعات حائز اهمیت از جمله احیای روابط دیپلماتیک، مساله هسته‌ای، امنیت در خلیج فارس و عراق و سایر مسائل منطقه‌ای پیشنهاد شده است. انتصاب نماینده ویژه در امور مربوط به ایران در وزارت خارجه آمریکا به منظور هماهنگ کردن تلاش‌های دیپلماتیک در این زمینه از دیگر سازوکارهای پیشنهادی این گروه 15 نفره است. این طرح با اشاره به ممنوعیت ارتباط مقامات آمریکایی با همتایان ایرانی‌شان، آن را عامل توانایی اندک دولت این کشور برای تحلیل و درک ایران عنوان کرده و  در نتیجه عادی سازی روابط دیپلماتیک سطح پایین با دولت ایران را پیشنهاد داده تا زمینه آشنایی دولتمردان آمریکایی با همتایان ایرانی فراهم شود و آنها درک بهتری از تحرکات سیاسی در ایران بیابند.

این کارشناسان در ادامه به اوباما توصیه کرده‌اند که به جای تحمل اقدامات تهران به ایران به عنوان «یگانه بازیگر» نگاه کند و در عین حال در تبیین هر نوع رویکرد جدید در قبال ایران این موضوع را لحاظ کند که هیچ اقدامی در زمینه منافع آمریکا بدون تصویب و تایید ایران امکان پذیر نیست. از دید آنها شناسایی میانجی‌های موثری که بتوانند میان دولت آمریکا و حلقه داخلی دولت در ایران پل بزنند نیز در دستیابی به هدف نهایی موثرند. بحث احیای ابتکارعمل دموکراتیک آمریکا برای مقابله با تفکر «دخالت آمریکا» در مسائل مختلف از طریق تمرکز بر برنامه‌هایی كه تماس رودرروی مردم با یکدیگر است نیز از دیگر راهکارهای پیشنهادی این 2 موسسه است. به گفته این کارشناسان مهمترین فاکتور برای اجرایی شدن تمامی مراحل فوق درک این موضوع است که تعامل با ایران روند دشواری است از این رو دولت بعدی برای دستیابی به توافق نیازمند مدیریت بحران و هدایت آن از طریق مباحث داخلی و در نظر گرفتن منافع و نگرانی‌های متحدان آمریکاست. البته به باور آنها اوباما در فاصله «ماه عسل» ریاست‌جمهوری خود و انتخابات ریاست‌جمهوری سال آینده در ایران فرصت مناسبی برای بررسی و تجزیه و تحلیل این گزارش و بهره گیری از آن دارد.

ارسال نظر
captcha
پربیننده