یکی از مهم‌ترین نکاتی که در ارتباط با تحولات اخیر فلسطین قابل تامل است تفاهمنامه آرام‌سازی میان جنبش حماس و رژیم صهیونیستی است که در سایه وساطت مصر به امضا رسید. این معاهده که چهارماه پیش منعقد شد، اساساً برتری حماس را بر اسرائیلی‌ها نشان داد، به گونه‌ای که در آن اشغالگران صهیونیست اقرار کردند اگر حماس شهرک‌های صهیونیستی را هدف قرار ندهد، اسرائیل نیز به اراضی فلسطین حمله نمی‌کند.
لذا اگر هم تنها بند تفاهمنامه همین مورد باشد، این یک موفقیت بسیار بزرگ برای حماس است که با توجه به گذشت 60 سال از تولد پدیده نامشروع صهیونیستی، امروز شعار نیل تا فرات و سیاست‌های توسعه‌طلبانه آنها به این نقطه می‌رسد که به ذلت خود در برابر مبارزان فلسطینی اعتراف می‌کنند. ضمن اینکه برای در امان بودن خودشان اقدام به مرزبندی و کشیدن دیوار در داخل اراضی فلسطین می‌کنند. همچنین در تفاهمنامه مذکور بحث آزادی شالیت مطرح شده که حماس نه‌تنها این مساله را نپذیرفت، بلکه شروطی برای این امر از جمله ضرورت باز کردن گذرگاه‌های غزه را قرار داد که این شروط از سوی اسرائیل ظاهراً پذیرفته شد. هرچند مسائل مذکور در تفاهمنامه مکتوب شده است اما به واقع این اسرائیلی‌ها بودند که با نقض آتش‌بس، حتی گذرگاه‌ها را نیز باز نکرده و محاصره غزه را تشدید و فجایع انسانی بسیاری را به بار آوردند.
بنابراین طبیعی است وقتی که اسرائیلی‌ها به این قرارداد پایبند نباشند، جنبش‌های مقاومت و مبارز فلسطینی نیز این حملات را پاسخ گفته و شهرک‌های صهیونیست‌نشین راهدف قرار می‌دهند. از سوی دیگر و در جریان مذاکرات گروه‌های فلسطینی که به منظور تحقق وحدت ملی و با میزبانی قاهره انجام شد، حماس متوجه این نکته شد که خواسته‌های این جنبش در این نشست‌ها در نظر گرفته نشده و بیش از گروه‌های فلسطینی، منافع رژیم صهیونیستی تامین خواهد شد. لذا در این مذاکرات حضور پیدا نکردند. این مساله نیز خشم رژیم صهیونیستی را که به دنبال یافتن جایگاهی در میان کشورهای منطقه بود بیش از پیش برانگیخت. دقیقاً بعد از این مرحله بود که فشار و محاصره بر نوار غزه تشدید و حملات صهیونیستی براین منطقه افزایش یافت و تهدیدهایی نیز مبنی برحمله نظامی به غزه منتشر شد که البته هنوز جسارت عملی کردن چنین تهدیدی را پیدا نکرده‌اند، زیرا گردان‌های نظامی حماس و جهاد اسلامی بارها تاکید کرده‌اند که چنین عملیاتی از سوی اسرائیل را به شدت پاسخ خواهند داد.
لذا اوضاع در نوار غزه به شرایطی اسفبار مبدل شده است. این در حالی است که سازمان‌ها و مجامع بین‌المللی و اسلامی تاکنون اقدامات قابل توجه و تاثیرگذاری در این رابطه انجام نداده‌اند. هرچند شاهد اعزام چند کشتی و محموله‌های حامل کمک‌های انسان‌دوستانه و فعالان حقوق بشر به غزه بوده‌ایم. حتی بیانیه‌هایی به مانند آنچه در کنفرانس اخیر دمشق با عنوان «حق بازگشت» صادر شد بر لزوم پایان دادن به محاصره و حمایت از مردم بی‌پناه غزه تاکید کردند، اما رژیم غاصب صهیونیستی همچنان به جنایات خود ادامه می‌دهد و بیش از یک میلیون و چهار هزار نفر از ساکنان غزه با وجود کمبود مواد غذایی و دارویی با مرگ دست و پنجه نرم می‌کنند.
*كارشناس مسائل خاور ميانه