سیدبهزاد اخلاقی:
اعضای پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو) روز گذشته در حالی آخرین جلسه سال 2008 خود را به پایان رساندند که در آن بر روابط خود با روسیه و تأمل بیشتر در رابطه با پذیرش اعضای جدید تاکید کردند. وزرای خارجه ناتو جلسه 2 روزه خود را در بروکسل با هدف بررسی بحران افغانستان، سلاحهای کشتار جمعی، مساله اوکراین و گرجستان و نقش روابط ناتو – روسیه در حل مناقشات جهانی با حصول نتایجی که قبل از برگزاری این نشست پیشبینی میشد، به پایان رساندند. کاندولیزا رایس، وزیر خارجه آمریکا که این جلسه ناتو برایش حکم جلسه خداحافظی را داشت، با تاکید بر همکاری و آغاز مجدد گفتوگو با طرف روسی، به سه ماه جنگ لفظی میان مسکو و واشنگتن پایان داد. مقامات کاخ سفید بعد از حمله تجاوزکارانه گرجستان به اوستیای جنوبی و آبخازیا با حمایت از تفلیس و اعزام ناوهای نظامی ارتش آمریکا به دریای سیاه فصل تازهای را در درگیریهای میان مسکو و واشنگتن آغاز کرده بودند. سخنگویان وزارت خارجه آمريكا و کاخ سفید در پی بحران 7 آگوست بارها بر قطع روابط میان روسیه و ناتو تاکید کرده و تلاشهایی جدی را در جهت پذیرش اعضای جدید در قالب طرحهای همکاری برای دفاع از کشورهای فوقالذکر مطرح کرده بودند. وزیر خارجه آمریکا به عنوان مخالف اصلی برقراری روابط نزدیک با روسیه بعد از بحران قفقاز، پس از پایان جلسه اظهار داشت: «ما همیشه از گفتوگوهای سازنده حمایت میکنیم.» رایس با تاکید بر انعطافپذیری سیاست خارجی ایالاتمتحده از طرف روسی خواست درباره اوستیای جنوبی و آبخازیا با غرب همصدا شود. فرانک والتر اشتاینمایر، وزیر خارجه آلمان که کشورش از مخالفان اصلی گسترش ناتو به شرق در شرایط کنونی است ضمن تاکید بر حمایت کشورش از ورود گرجستان و اوکراین به طرح «آمادگی برای پذیرشـ MAP» درباره روابط میان روسیه و پیمان آتلانتیک شمالی اعلام کرد: ما باید راههای بازگشت به مرز مذاکره را با روسیه آزمایش کنیم زیرا اکنون مهمترین مساله آن است که ما و روسیه در مقابل هم قرار نداریم و میتوانیم با یکدیگر گفتوگو کنیم. برنارد کوشنر، وزیر خارجه فرانسه نیز با حمایت از سخنان همتای آلمانی خود بر همکاری فشرده میان ایالاتمتحده، آلمان، بریتانیا و فرانسه برای تعیین راهکاری اجرایی در جهت برقراری روابط نزدیکتر با روسیه تاکید کرد. پذیرش اوکراین و گرجستان در طرح MAP با فشار ایالاتمتحده و مخالفتهای اعضای اروپایی ناتو در جلسه آوریل گذشته رد شده بود و اعضا، تصمیمگیری بر سر این موضوع خاص را به جلسه بروکسل موکول کرده بودند. با توجه به طرح «آمادگی برای پذیرش» گرجستان باید برنامه خود درباره 2 جمهوری استقلالیافته خود یعنی اوستیای جنوبی و آبخازیا را مشخص کند زیرا MAP از کشورهای عضو میخواهد تا هیچ نیروی نظامی خارجی در خاکشان حضور نداشته و دولت مرکزی بر تمام مرزهای خود حاکم باشد. درباره اوکراین نیز مساله به همین منوال است زیرا نیروهای نظامی روسیه تا سال 2015 در بندر سواتسوپل حضور دارند و این حضور منجر به تعویق افتادن برنامه پذیرش اوکراین به ناتو خواهد شد. نکته دیگری که درباره اوکراین قابل ذکر است نتایج نظرسنجیها در این کشور بوده که بر حمایت نکردن عمومی از پیوستن کشورشان به ناتو حکایت دارد. بسیاری از تحلیلگران بر این باورند که روابط میان روسیه و ناتو در حالی نیاز به تقویت دارد که بحران هستهای کره شمالی، مساله دزدان دریایی در سومالی و برنامه صلحآمیز هستهای ایران، از اهمیت ویژهای برای غرب برخوردار بوده و روسیه بهعنوان کلیددار تمامی این مسائل تنها همپیمان غرب است که میتواند بحران موجود را حل کند. گرجستان باید باور کند که مساله هستهای کره شمالی از استقلال جمهوریهای اوستیای جنوبی و آبخازیا برای آمریکا از اهمیت بیشتری برخوردار است و حل مساله کره شمالی بهوسیله روسیه میتواند در ازای نقش کمرنگتر آمریکا در قفقاز انجام شود.