درگذشت علی حاتمی – 1375
علیخان حاتمالممالک
12سال پیش در چنین روزی علی حاتمی، کارگردان و فیلمنامهنویس سینما و تئاتر ایران در سن 52 سالگی درگذشت. وی فعالیت هنریاش را با نویسندگی «ساتن»، «قصه حریر» و «ماهیگیر» شروع کرد و با «حسن کچل» به سینما آمد. فیلم ریتمیک و موزیکال حسن کچل که برگرفته از داستانهای کهن ایرانی بود آنقدر با استقبال تماشاگران رو به رو شد که موقعیت علی حاتمی را به عنوان چهرهای جدید در عرصه کارگردانی تضمین و تثبیت کرد. طوقی، باباشمل، قلندر، خواستگار، ستارخان، سلطان صاحبقران، سوتهدلان، حاجی واشنگتن، کمال الملک، کمیته مجازات، طهران روزگار نو، مادر، دلشدگان و فیلم نیمهتمام جهانپهلوان تختی کارنامه سینمایی هنرمندی است که سریالهای مثنوی مولوی و سربداران بیش از پیش بر بی نظیر بودنش و نیز سبک خاصی که عصر قاجار و تاریخ تهران را روایت میکرد صحه میگذاشت. علی حاتمی در طول فعاليت به این دلیل سراغ تاریخ تهران رفت که هميشه نگران ارزشهايی بود که تجدد آنها را محو کرده است.حاتمی با دوربین و قلمش لحظههای تلخ و شيرين زندگی شهروندان ايراني را با کمک فولکلورها و مظاهر بومی آشنا میکرد.
درگذشت آیتالله غروی – 1361
زیر ایوان طلاى حرم امیرالمومنین(ع)
68 سال پیش در چنین روزی آیتالله محمدحسین غرویاصفهانی دار فانی را وداع گفت. او در کودکی در کنار قرآن و حدیث، پیش پدر خط و خوشنویسى را هم یاد گرفت. حاج محمدحسن كه استعداد محمد حسین را کشف کرده بود او را روانه حوزه علمیه نجف کرد. پس از گذراندن دروس مقدماتی، علوم حوزوی را پیش استادانی چون شیخ حسن تویسركانی، آیتالله سیدمحمد طباطبایی، آیتالله آخوندخراسانى و اساتید دیگر آموخت. دوازده سال که در نجف ماند هم مرجعیتش را پذیرفتند و هم استاد آیات عظامی چون آيتالله نائينی، ضياء عراقی، آيتالله اصفهانی، قاضیطباطبائی، آيتالله ميلانی و ديگر دانشمندان شد. آیتالله غروی در طول عمر با برکتی که داشت آثار زیادی از خود بر جای گذاشت که مهمترین شان دیوان مفتقر است. وی در سپیده دم 5 ذیحجه سکته قلبی کرد و او را در زیر ایوان طلاى حرم امیرالمومنین(ع) کنار مناره شمالى در مقبره كوچكى در كنار مضجع علامه حلى به خاك سپردند.
تشکیل اتحادیه یوگسلاوی – 1918
در بایگانی تاریخ
90 سال پیش در چنین روزی از اتحاد صربستان، کرواسی و اسلوونی کشور یوگسلاوی به معنی اسلاوهای جنوب تشکیل شد.جمهوری متحده سوسیالیستی یوگسلاوی تا پیش از بحران بالکان در 1992 اتحاد هفت جمهوري بوسني و هرزگوين، کرواسي، مقدونيه، مونته نگرو، صربستان و اسلووني را شامل میشد.در طول جنگ جهاني دوم رژيم سلطنتي يوگسلاوي برکنار شد و مارشال تیتو دولتي جمهوري تشکیل داد. چون اتحاد جماهير شوروي سوسياليستي را نپذیرفت از کومينفرم اخراج شد.چند سال پس از اینکه تیتو جنبش عدم تعهد را بنیان گذاشت، درگذشت و مرگ او شروع مانور دادن صربها بود. آشوبها و درگیریها شروع شد و بر سر منطقه کوزوو، یوگسلاوی و آلبانی در سال 1989 تا مرز جنگ پیش رفتند. بحران اقتصادی، تورم و درگیریهای مذهبی بین مسلمانان و کاتولیکها باعث شد تا اول کرواسی و اسلوونی اعلام استقلال کنند. اما جنگ بین جدایی طلبان بوسنی و هرزگوین و صربها شدت گرفت. سرانجام در سال 1993 بوسنی و هرزگوین به رسمیت شناخته شد، مونتهنگرو هم رفراندوم برگزار کرد و یوگسلاوی کوچکی که امروز در نقشه وجود دارد به صربها رسید.
محمد گرشاس