گردهمایی بزرگ مکتب شیراز صبح دیروز و امروز با حضور جمعی از اساتید فرهنگ و هنر در مجموعه آسمان فرهنگستان هنر برگزار شد. این همایش با هدف بررسی تاریخی و تحلیلی یکی از درخشان‌ترین دوره‌های فرهنگ و هنر ایران و اسلام و ارائه تصویری کلان از هنر و فرهنگ مکتب شیراز و پیوند آن با مکاتب دیگر برگزار شد. بخش‌های نگارگری، خوشنویسی، موسیقی، حکمت و عرفان، ادبیات و زبان‌شناسی و نسخه‌شناسی از موضوعاتی هستند که در این همایش بررسی شدند. در ابتدای گردهمایی روز چهارشنبه استاد حبیب‌الله آیت‌اللهی از هنرمندان برجسته کشور، با اشاره به مفید بودن برگزاری این همایش‌ها، گفت: همایش‌هایی که به صورت مداوم در این زمینه‌ها انجام می‌گیرد، هنر ایران را به جهانیان شناسانده است؛ دامنه این شناخت به خارج از مرزهای ایران رفته و هرگاه همایشی برگزار شده، فرهنگ ایران به‌طور گسترده‌ای انعکاس داشته است و کشورهای دیگری مثل ترکیه و هند همه از این فعالیت‌ها سپاسگزار ایران بوده‌اند. وی افزود: کشور ما همیشه در دنیای هنر تاثیرگذار بوده است. هر کجا در جهان اسلام هنری هست، می‌توانید نشان انگشتان ایرانی را در آن ببینید. هیچ جایی را نمی‌توان پیدا کرد که ردپای هنر ایرانی در آن نباشد. دکتر بهمن نامور مطلق، دبیرکل گردهمایی مکتب شیراز نیز گفت: هنر ایران باوجود جایگاه و قدمت و گوناگونی آن هیچ‌گاه به‌طور شایسته و بایسته مورد پژوهش و شناسایی قرار نگرفته است. سهم هنر فاخر و ارزنده ایران و اسلام در دانشنامه‌های جهانی بسیار اندک و غیرمنصفانه است.
یکی از مهم‌ترین علل ناشناخته ماندن هنر ایرانی، نبود پژوهش‌های کافی در این عرصه است. بر همین اساس و بر پایه وظایف اساسنامه‌ای، فرهنگستان هنر همراه برگزاری نمایشگاه و خلق آثار هنری، توجه ویژه‌ای نسبت به پژوهش‌های تاریخی و تحلیلی در پژوهشکده هنر کرده است. وی در ادامه با اشاره به برنامه‌ریزی طولانی‌مدت فرهنگستان هنر در زمینه اعتلای مکتب‌های ایرانی، تصریح کرد: در یک فرصت 10 ساله، پنج مکتب مادر هنری پس از اسلام یعنی مکتب‌های هرات، تبریز، اصفهان، شیراز و تهران به‌طور مفصل بررسی می‌شود. پس از این دوره 10 ساله به مکتب‌های سطح دوم و سوم پرداخته خواهد شد که مجموع این برنامه‌ها تقریباً 30 سال زمان خواهد برد. وی تأکید کرد: گردهمایی حاضر به بررسی اتفاقات سه قرن 7، 8 و 9 اختصاص یافته است. به این دلیل که شاخه‌های گوناگون درباره به‌کارگیری واژه «مکتب» اختلاف نظر دارند. نامور مطلق ادامه داد: در اهمیت مکتب شیراز باید گفت که این مکتب چنان در شکل‌گیری و قوام هنر ایرانی موثر بوده است که بدون آن هیچ‌گاه به شکل امروزی خود دست نمی‌یافت و بدون مکتب شیراز، هنر، اندیشه و ادبیات ایرانی ناقص و ناتمام بود. هنر و فرهنگ شیراز آنچنان غنی است که به تنهایی با یک یا حتی چند کشور برابری می‌کند. دبیرکل این گردهمایی در ادامه یادآور شد: شخصیت‌هایی که در شیراز ظهور کرده‌اند آنچنان برجسته هستند که بی‌اغراق هر یک نیاز به یک همایش جداگانه دارند، اما گردهمایی حاضر بیشتر در جست‌وجوی سیمای کلان و پیکره بزرگ این دوره است تا بررسی مفصل تک‌چهره‌ای این شخصیت‌ها. نامور مطلق ادامه داد: مکتب شیراز ویژگی‌هایی دارد که به‌طور مثال می‌توان به سه ویژگی آن اشاره کرد؛ اول ناب و اصیل بودن و دوم عرفانی و اسلامی بودن و سوم فرامنطقه‌ای بودن آن.
مقالات زیادی به این گردهمایی فرستاده شده است که در گام نخست، 400 مقاله مورد ارزیابی قرار گرفت و سرانجام از میان این آثار، 205 مقاله در چهار روز این همایش ارائه خواهد شد. در ادامه دکتر قاسم کاکایی، قائم مقام دبیرکل گردهمایی نیز گفت: دغدغه ما احیای مکتب شیراز است. جای خوشحالی است که فرهنگستان هنر به هنر و ادب و اندیشه شیراز بها می‌دهد. مکتب شیراز بی‌شک مهم‌ترین مکتب ادبی ایران است و گواه آن وجود شاعران بزرگی همانند سعدی و حافظ، بزرگ‌ترین غزل‌سرایان ایران است. در واقع یک تاریخ بزرگ در مکتب شیراز می‌توان یافت.
در ادامه مراسم افتتاحیه مکتب بزرگ شیراز ارکستر فلارمونیک تهران به رهبری نادر مشایخی به اجرای قطعات موسیقی پرداخت تا برنامه روز افتتاحیه با این اجرا خاتمه پیدا کند. این گردهمایی در تهران امروز کار خود را به پایان می‌رساند. در طول این همایش نشست‌های علمی مختلفی در زمینه‌های هنری با حضور اساتیدی چون حسن بلخاری، محمدحسن شفیعیان، محمدجواد اسماعیلی، شهرام پازوکی و حسین شاه‌طاهری برگزار می‌شود. در مراسم اختتامیه گردهمایی بزرگ مکتب شیراز علی‌اصغر بیانی به سخنرانی خواهد پرداخت و با اجرای موسیقی توسط گروه سپهر این همایش به کار خود پایان خواهد داد. گفتنی است گردهمایی مکتب شیراز، 16 و 17 آذرماه در شیراز ادامه خواهد یافت.