انتخابات پارلمانی افغانستان روز گذشته برگزار شد و برای بیش از 200 کرسی، نامزدهای انتخاباتی با یکدیگر به رقابت پرداختند. 5 درصد این کاندیداها را بانوان تشکیل می‌دهند. در حقیقت این انتخابات دومین دوره انتخابات پارلمانی است که پس از انتخابات ریاست جمهوری با کمک جامعه جهانی و سازمان ملل برگزار می‌شود. بزرگ‌ترین ایرادی که به نحوه برگزاری انتخابات دوره دوم وارد می‌شود این است که برخی کارشناسان افغان و مشخصا رئیس کمیسیون مستقل برگزاری انتخابات اعتقاد دارند بزرگ‌ترین چالش مسؤولان در برگزاری انتخابات عوامل امنیتی است و تاکنون 3 بار بر این موضوع تاکید شده است. سوال بزرگی که از نظر کارشناسان و ناظران امور افغانستان مطرح می‌شود، این است که چطور ممکن است انتخابات در شرایطی برگزار شود که بیش از 50 درصد افغانستان حوزه نفوذ جریان افراط‌گرای طالبان است و برخی کارشناسان نیز معتقدند که بیش از 80 درصد مناطق افغانستان در شرق، جنوب و مرکز تحت سلطه جریان طالبان قرار دارد. آیا برگزاری انتخابات در چنین شرایطی می‌تواند ممد برقراری امنیت در افغانستان باشد؟ پاسخ بسیاری از کارشناسان به این سوال منفی است. به نظر می‌رسد برگزاری انتخابات در چنین شرایطی یک اقدام شکلی و ظاهری از سوی جامعه بین‌الملل و کشورهای فرامنطقه‌ای باشد که به برگزاری انتخابات اصرار می‌ورزند به این دلیل که به وظایف خود در قبال افغانستان در حدود 10 سال گذشته عمل نکرده‌اند و امروز افغانستان با شرایط بسیار بدتری نسبت به زمانی که جامعه بین‌الملل و کشورهای فرامنطقه‌ای به آن وارد شده‌اند، مواجه است. به نظر می‌رسد که این جوامع به جای انجام اقدامات محتوایی به دنبال اقدامات سطحی، ظاهری و شکلی در افغانستان هستند. تجربه‌ای که افغانستان در دومین دوره انتخابات ریاست‌جمهوری داشت، نشان داد از آن جایی که روند برگزاری انتخابات ناقص بوده است، نتوانسته به بهبود شرایط امنیتی در افغانستان کمک کند. در حقیقت ثمره برگزاری این پروژه معضلی دیگر بر معضلات افغانستان افزود.
طبق اخبار مخابره شده، روز گذشته در مناطق مختلف افغانستان حداقل 7 انفجار رخ داده است. در این شرایط سوالي مطرح می‌شود كه هیچ‌‌یک از کارشناسان نیز تاکنون پاسخی برای آن ارائه نکرده‌اند: آیا انتخابات پارلمانی که باید در سراسر افغانستان به صورت مساوی و همگانی انجام شود، می‌تواند تضمين‌كننده برقراری شرایط امنیتی در افغانستان باشد؟ درحالی که به عقیده کارشناسان تنها در 60 درصد از جغرافیای افغانستان امکان برگزاری این انتخابات وجود دارد. به نظر می‌رسد بسیار باید خوشبین بود تا بتوان به این سوال جواب مثبت داد.
لازم به یادآوری است دکتر عبدالله عبدالله که از کاندیداهای مطرح دور دوم انتخابات ریاست‌جمهوری بود، طی مصاحبه‌ای که پیش از برگزاری انتخابات پارلمانی انجام داد، اشاره کرد که برگزاری این انتخابات در چنین شرایطی نمی‌‌تواند به بهبود اوضاع افغانستان کمکی کند. این اظهار‌نظرات نشان می‌دهد که اگر این ارزیابی‌ها نسبت به ثمره انتخابات درست باشد، اقدامی در جهت بهبود شرایط طالبان و جریان افراطی خواهد بود و جایگاه این جریان را برجسته‌تر خواهد کرد که این امر تاثیر مثبتی بر افکار عمومی مردم افغانستان و کشورهای منطقه نخواهد گذاشت.
برخی کارشناسان بر این باورند که اصرار جامعه بین‌الملل جهت برگزاری چنین انتخاباتی به معنای یک ارزیابی ناکافی و غلط از شرایط افغانستان است در غیر این صورت این انتخابات باید در شرایط بهتری برگزار می‌شد. هرچند که حدود یک هفته قبل نیروهای فرامنطقه‌ای و به صورت مشخص، آمریکایی‌ها دست به اقدامات نظامی می‌زدند که تصور می‌کردند این اقدامات می‌تواند به بهبود شرایط امنیتی کمک کند اما به نظر می‌رسد این اقدامات نظامی نیز ابتر بود و تمام این فاکتور‌ها در کنار یکدیگر که قرار می‌گیرند، نشان می‌دهد که شرایط و فضا به لحاظ تکنیکی، برای برگزاری انتخابات دور دوم پارلمان افغانستان و لویی‌جرگه مناسب نبود. بنابر‌این نمی‌توان خوشبین بود که این روند و ثمره و نتیجه آن به بهتر شدن اوضاع (چه سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و چه امنیتی) در افغانستان کمکی کند.
*کارشناس ارشد مسائل شبه‌قاره