خانواده نیمه مستقل یک راه میانبر است برای تشکیل یک زندگی که به تعبیر خودمان باید کامل و مستقل باشد. با این وجود همیشه تلقی ما از خانواده و تشکیل آن به اصطلاح مستقل است. به این معنا که وقتی 2 جوان با هم ازدواج کردند و زن و شوهر شدند بروند و از فضای خانه پدری فاصله بگیرند، این همان شکل مطلوب است. اما در این میان با مواردی مواجه هستیم که تعداد آن در جامعه کم هم نیست. عده زیادی که نمی‌توانند در نزدیک‌ترین زمان بعد از ازدواج و تصمیم نهایی برای شروع زندگی بلافاصله وارد زندگی مستقل شوند لذا بحث خانواده نیمه مستقل مطرح شد که در حقیقت برداشتی است از تأسیس خانواده. اگر می‌توانستم یک اصطلاح دیگری را به کار ببرم که همین معنا را برساند و کلمه نیمه مستقل در آن استفاده نشود حتما ترجیح می‌دادم. بنابراین ناچار بودم از این کلمه استفاده کنم. بنابراین کلمه نیمه مستقل تعبیر ایجاد یک ایستگاه نزدیک خانواده مستقل است و در واقع یک نوع فرصت دادن و یک نوع مهلت دادن به همه است. من قاطع عرض می‌کنم که به کمک همه رفته‌ایم. یعنی هم بار خانواده‌ها را سبک می‌کنیم و هم داریم کمک می‌کنیم که هم پسرها فارغ از برخی موانع جدی که پیش روی آنها است بتوانند از فیض و لطف ازدواج بهره‌مند شوند و هم به دختر خانم‌ها کمک می‌کنیم که گزینه‌های برتر خود را در مسیر زندگی به خاطر تأخیر از دست ندهند. البته خانواده و جوانان در این رابطه این‌طور فکر نمی‌کنند و معتقد به این هستند که جوانان باید مستقل شوند اما باید گفت این ایده یک ایده مکمل و تقویت کننده همان خانواده تمام عیار است. نکته دوم که باید روی آن تأکید شود این است که این پیشنهاد راهی برای همگان نیست. یعنی ما در واقع نمی‌خواهیم مساله ازدواج جوانان را به شکل کلان به این وسیله حل کنیم. بنابراین نباید تلقی شود که ما این ایده را یک راه حل برای کل مساله به حساب می‌آوریم و از سایر روش‌ها و سایر راه‌ها برای رسیدن به یک زندگی تمام عیار غافلیم چون این امور تنها در آسان‌سازی مواجهه با موانع فکری، فرهنگی، اقتصادی و ایجاد تسهیلات گوناگون مد نظر هستند و از این رو ما برای حل مشکلات موجود طرح ملی سامانه ازدواج برای جوانان را داریم که در آن همه وجوه و ابعاد و جوانب مختلف دیده شده و مد نظر ما قرار گرفته است و نکته دیگر این که بالاخره این راه‌حل و ایده و پیشنهاد همزمان در کنار مجموعه پیشنهادات دیگر دنبال می‌شود. در شرایط کنونی به دلیل وجود برخی از ملاحظات و پیچیدگی‌های زمانی که در آن هستیم برخی از خانواده‌ها انجام این وظیفه را موکول به آینده می‌کنند. همانطور که گفته شد این راه حل برای همه افراد نیست ولی برای اینکه جامعه جوان از آن فضیلت ازدواج استفاده کند، با توجه به ترافیکی که جمعیت جوانان مجرد دارد، بالاخره باید از ایده‌های تسهیل‌گر استفاده شود، یک راه هم این است. به‌عنوان مثال فرض کنید یک دخترخانم که حالا سال سوم دبیرستان، سال اول دانشگاه یا پشت کنکوری و در خانه است و به بلوغ کافی و رشد کافی برای تشکیل خانواده رسیده است، آماده است تا وارد زندگی بشود. در طرف مقابل پسری قرار دارد که همین گزینه را انتخاب کرده است. او هم در سن به هنگام و سال دوم و سوم دانشگاه است. دو یا سه حرفه تکمیلی را می‌داند و خود را به اینکه من مثلا این رشته تحصیلی را می‌خوانم، لیسانس می‌گیرم و سر کار می‌روم محدود نکرده است. این آدم به فرض اینکه تحصیلش هم تکمیل نشد، آدمی است که در بازار زندگی امروز گلیم خودش را از آب می‌کشد. این شخصیت نشان دهنده این است که احساس مسوولیت و مهارت‌های اولیه برای تشکیل خانواده را دارد. حالا در این خانه را زده است و می‌خواهد تشکیل زندگی بدهد اما یکی دو تا مشکل دارد، سربازی نرفته است. با این وجود ایمانش و اخلاقش خوب است. پسندیده این خانواده است. بررسی‌هاشان می‌گوید بله اما در شغلش الان بالفعل نیست و یا یک مانعی به نام سربازی سر راهش هست که الان باید این را طی کند. در روال معمول ممکن است این باشد که به این پسر بگویند که اول سربازیت را برو، شغلت را درست کن و بعدا بیا و راجع به این قضایا صحبت کن. بر اساس ایده تشکیل زندگی نیمه مستقل مقدمات آشنایی‌شان شکل می‌گیرد و در زمان مناسب برای عقد دائم اقدام می‌کنند. اگرچه اینها بلافاصله بعد از عقد دائمی‌شان نمی‌توانند سر زندگی بروند اما به آنها فرصت داده می‌شود که در این مهلت ما نباید سخن از زمان‌های غیرمعقول بگوییم تا مخاطب دچار تشویش و دل مشغولی شود. درباره سقف زمانی در نظر گرفته شده نیز باید گفت این مدت را طرفین بین خودشان قرارداد می‌کنند. ما می‌خواهیم بگوییم که پدر و مادر، جامعه، جوانان! این نباید مانع از تأخیر انتخاب نهایی شما بشود. خیلی از موارد بین زن و شوهرها قرار است، مثلا الان عقد می‌کنیم و یک سال دیگر عروسی. ما راجع به همین مدل قرار‌ها صحبت می‌کنیم و این را تکمیل می‌کنیم.
می‌گوییم اگر مواردی است که وقت بیشتری می‌خواهد، شما وقت بیشتر بدهید. این به هیچ وجه از ارزش حقوقی ازدواج کم نمی‌کند. یعنی اتفاقی که اینجا می‌افتد اصلا عقد موقت نیست. به فرض که ما می‌گوییم اینها محرم باشند. بخواهند بیشتر همدیگر را بشناسند و نشست و برخاستی داشته باشند یا احیانا با همدیگر خریدی بروند و خرید‌های مقدماتی‌شان را انجام دهند. مشکل شرعی هم نداشته باشد.دوره نامزدی دوره متزلزلی است، چه اسمش را عقد موقت بگذاریم یا اصطلاحا دوره نامزدی که این دوره یا با عقد موقتی همراه است یا نیست، اصطلاحا دوره آشنایی و به اصطلاح شناخت بیشتر همدیگر است، ممکن است بشناسند و به این نتیجه برسند که آنکس را که می‌خواستند آن نبود. این دوره معمولا باید با محدوده‌های خاص خودش مواجه باشد. اما باید خانواده نیمه مستقل را جدای از خانواده تمام عیار اصلا نبینید. مبانی حقوقی، شرعی، عقد و قرارهایش هیچ تفاوتی با شروع یک زندگی مستقل نمی‌کند، همه چیز مثل هم است یعنی یک ازدواج تمام عیار.
* رئيس سازمان ملي جوانان