جواد شمقدری، مشاور سینمایی رئیسجمهور، در گفتوگو با «وطنامروز»، «ناتوی فرهنگی» را نتیجه شکست آمریکا در مقابل انقلاب شکوهمند ایران میداند و میافزاید: یکی از ابزارهایی که آمریکا در مقابل انقلاب اسلامی طراحی کرد، «برخورد فرهنگی» بود که علت آن به ماهیت فرهنگی انقلاب اسلامی ایران برمیگردد.
وی در ادامه میافزاید: وجه فرهنگی انقلاب ایران، در ضمیر مردم نوعی شیفتگی نسبت به پیامها و آرمانهای آن ایجاد میکرد، لذا معاندان این حرکت، از تمام قوای خود در حوزه فرهنگ استفاده کردند تا بتوانند آن را زمین بزنند؛ شاید آنها امیدوار بودند که در همان ابتدا مسیر انقلاب را تغییر دهند اما پایههای محکم انقلاب موجب شد ثمره تلاش و مقاومت مردم، راسخ بماند. بنابراین دشمن از راه دیگری وارد شد که از آن جمله، تهاجم فرهنگی، شبیخون فرهنگی و در نهایت ناتوی فرهنگی بود.
مشاور سینمایی رئیسجمهور در ادامه تصریح میکند: در شبیخون فرهنگی، غرب و آمریکا سعی کردند با تهمت، تصویر غلطی از انقلاب نشان دهند که این موضوع با ساخت فیلمهایی مثل «بدون دخترم هرگز» نمود پیدا کرد اما چون نتیجهای به همراه نداشت تصمیم گرفتند نیروی بیشتری صرف کنند.
بویژه در بخشهای مختلف هنر از جمله سینما و همچنین در محیطهای فرهنگی اعم از دانشگاه و مدارس و سپس در میان نخبگان سعی کردند رنگ و بوی انقلاب و پیامهای اسلامی را عوض کنند.
شمقدری در ادامه اظهار میکند: شاید آنها بگویند که با جمهوری اسلامی مشکل نداریم اما در ادامه به صراحت میگویند که نهایتا آن را چیزی در حد پاکستان میخواهیم.
شمقدری در مسیر مقابله با «ناتوی فرهنگی» در این سالها بزرگترین نقطه قوت را نسل جوان معرفی میکند و میافزاید: امروز نسل جوان توانسته است دشمن را بشناسد و در مقابل آن بایستد و این پدیدهای است که آمریکا هیچگاه نتوانسته از پس آن برآید اما تا امروز ما نتوانستیم هیچکاری انجام دهیم و با وجود اینکه انتظار میرفت با همان انسجام و قدرتی که در بخشهای نظامی و دفاعی کشور وجود دارد یا در بخشهای علمی به نقاط روشن و درخشانی رسیدهایم، در مقابل حملههای فرهنگی نیز خوب عمل کنیم، نتوانستیم حضور جدی داشته باشیم.
هرچند حرکتهای کوچکی مثل انتشار کتاب، رمان و خاطره یا ساخت فیلمها و تولید آثار هنری در این زمینه داشتهایم که توانسته است سهمی از تقابل با ناتوی فرهنگی داشته باشد.
شمقدری درباره حضور برخی افراد در شاخههای غلط روشنفکری اظهار داشت: از روزی که قرار شد تمدن غرب با سازوکارهایش شناخته شود، تاثیرات غلط روشنفکری درباره افرادی که غرب را از نزدیک دیده بودند خود را نشان داد. آنها به جای آنکه تحولات علمی و پیشرفتهای غرب را در مقوله دانش وارد کنند، گرفتار ظاهر غرب شدند و در نتیجه به جای پیامرسانی محتوا و پیشرفت غرب، ظواهر و زرق و برقهای آن را وارد کردند.
وی در ادامه، جریان روشنفکری ایران را بیمار معرفی میکند و میافزاید: مشکل بیمار بودن جریان روشنفکری تنها متوجه دستاندرکاران فرهنگی نیست و نهتنها در حوزه اندیشه و تفکر، بلکه در حوزه کار و اجرا نیز این اشکال دیده میشود. دولت نهم سعی کرده است با تخصصی کردن علوم بومی و با پشتوانه دینی مسیر صحیح را پیدا کند.
مشاور سینمایی رئیسجمهور در ادامه، درباره چگونگی مقابله با جریان بیمار روشنفکری در ایران میگوید: در ابتدا باید این بیماری را به خوبی بشناسیم و سپس در بخشهای مختلف مدیریتی، تصمیمسازی و آموزشی و فرهنگی کشور، راه درمان مناسب را پیدا کنیم، البته این کار هم زمانبر است و هم دقت و تخصص زیادی را میطلبد بنابراین کاری سخت است که سرمایهگذاری و برنامهریزی مناسب میخواهد.
سعید ابوطالب، منتقد سینما و مستندساز نیز درباره «ناتوی فرهنگی» اظهار میکند: روزی که مقام معظم رهبری درباره «ناتوی فرهنگی» صحبت کردند، از مجلس مرخصی گرفتم و به سمنان رفتم تا در آن جلسه حضور داشته باشم. آن روز ایشان مقوله «ناتوی فرهنگی» را در حالی مطرح کردند که سال پیش از آن شبیخون فرهنگی را عنوان کرده و در اینباره اعلام خطر هم کرده بودند اما متاسفانه برای مقابله با این موضوع برنامهریزی درستی صورت نگرفت.
ابوطالب میافزاید: همان زمان رهبری اعلام کردند که نکند با مطرح کردن «ناتوی فرهنگی» این مقوله نیز به سرنوشت «شبیخون فرهنگی» دچار شود و کار اجرایی مناسبی درباره آن صورت نگیرد.
این منتقد سینما با اشاره به اینکه رهبر معظم انقلاب، شخصیتی فرهنگی است و جنبههای مختلف روشنفکری را از پیش از انقلاب به درستی میشناسد، میگوید: رهبر معظم انقلاب، از زمان پیش از انقلاب با نویسندگان و شاعران ارتباط داشتند و حوزه فرهنگ را به خوبی میشناسند و بارها به این نکته اشاره کردهاند که از شرایط فرهنگی کشور راضی نیستند.
ابوطالب در ادامه تصریح میکند: امروز میبینیم که پیشرفتهای خوبی در زمینههای علمی، ورزشی، اقتصادی و حتی سیاسی صورت گرفته است اما در حوزه فرهنگ آنچنان که باید، موثر و ماندگار عمل نشده. حتی حملات دشمن که یکبار هم تحت عنوان «شبیخون فرهنگی» از آن یادشده است یا معطوف به عمل نشده یا نتایج پرباری را به همراه نداشته است، بعد از آن نیز مهندسی فرهنگی مطرح شد که تنها در مراحل طرح مباحث نظری باقی ماند و در عرصه عمل و اجرا چندان نمود پیدا نکرد.
ابوطالب در ادامه «فرهنگ» را فضای تنفس جامعه میخواند و میافزاید: اگر قرار است فرهنگ در مسیر اصلاح جامعه قرار گیرد باید همه افراد در همه سطوح حضور داشته باشند زیرا این خطر به شکل جدی وجود دارد که وقتی از عبارت «ناتوی فرهنگی» استفاده میشود یعنی با اقدامی سازمانیافته طرف هستیم که مقابله با آن نیازمند اقدامی برنامهریزی شده است.
نماینده سابق مردم تهران در مجلس شورای اسلامی تصریح میکند: بسیاری از دشمنان سعی میکنند شرایط فرهنگی امروز جامعه را تقابل سنت و مدرنیته جلوه دهند و در نتیجه آن را امری طبیعی معرفی کنند که هر جامعهای میتواند با آن دست و پنجه نرم کند اما وقتی میگوییم «ناتوی فرهنگی» به این معنی است که با جریانی طبیعی مواجه نیستیم. ابوطالب میافزاید: در حال حاضر ما در زمینه موسیقی با موضوعی به نام موسیقی زیرزمینی مواجه هستیم که دور از نگاه خانوادهها و چشمهای ناظر کشوری در موسیقی پاپ ایران وارد شدهاند و در حال شکلدادن به موسیقی امروز کشور هستند، و البته این موضوعی نیست که منحصر به موسیقی باشد بلکه امری اپیدمی است که حوزه کتاب، مطبوعات و حتی فضای سایبر را نیز شامل میشود.
ابوطالب در ادامه اظهار میکند: وقتی میگوییم با اقدامی سازمانیافته روبهرو هستیم به معنی این است که عناصر اصلی آمریکا و نظام سلطه و کشورهای قدرتمند نشستهاند و برای متلاشی کردن شرایط فرهنگی کشورمان برنامهریزی میکنند و متاسفانه در داخل کشور کار اجرایی مناسب و صحیحی صورت نمیگیرد، نه اینکه کاری نکنند بلکه حرکتهایی که برای مقابله با این جریان میشود، کافی نیست.
ابوطالب در ادامه اذعان میکند: امروز اینطور نیست که بگوییم بهخاطر تلاشهای دشمن برای تغییر شرایط فرهنگی کشور با خطر شکاف بین نسلی مواجه هستیم بلکه این شکاف دیگر بهوجود آمده و نسل جدید در مقابل نسل قدیم ایستاده و باور نداشتن جامعه سنتی از سوی نسل نو یک واقعیت است.
ابوطالب با اشاره به پخش سریال «مرگ تدریجی یک رویا» اظهار میکند: به نظر آنچه در این سریال مطرح شده است نادرست است و شکلی غلو شده و اغراقآمیز دارد، اما این نوع معضل میان همه اقشار جامعه از قبیل ورزشکار، اهالی موسیقی، بازیگران، نویسندگان، جوانان و همه کسانی که به نوعی به اطلاعات دسترسی دارند وجود دارد. این مستندساز افزود: در حالی که مسؤولان فرهنگی گاهی حقایق جامعه را انکار میکنند و فکر میکنند نباید معضلات مطرح شود اما با انکار آنها این معضلات از بین نمیرود، بلکه آنها وجود دارند و این افکار به معنی وجود نداشتن مشکلات نیست. وی در ادامه، وزارت آموزش و پرورش را یکی از اصلیترین دستگاههای متولی امر فرهنگ اعلام میکند و میافزاید: آموزش و پرورش همواره یکی از مراکز فرهنگ بوده است، چرا که شاکله عقیدتی دانشآموزان و جوانان از همین پایگاه شکل میگیرد و چهبسا جوانان بعد از ورود به دانشگاه از آموزهها تاثیر چندانی نگیرند، البته این موضوعی نیست که بخواهیم بگوییم مربوط به عملکرد وزیر امروز یا وزیر دیروز است بلکه به این دلیل است که وزارت آموزش و پرورش همیشه وزارت دستهدومی یا دستهسومی بوده است. ابوطالب در پایان تاکید میکند: امروز باید قبول کنیم که ما آسیب دیدهایم، نباید بگوییم خطر نزدیک است بلکه شاید لازم باشد بگوییم باید جراحی کنیم و علت را میتوان اینطور برشمرد که تاکنون مدیریت سطوح فرهنگی هیچگاه به دست خود اهالی فرهنگ و هنر نیفتاده است!
جمال شورجه، کارگردان سینما و تلویزیون نیز با اشاره به توطئههای آمریکا و غرب، بارزترین دشمنی آنها را هشت سال جنگ تحمیلی معرفی میکند و میافزاید: دشمنان در این هشت سال نهال تازه انقلاب را نشانه گرفتند و به شکل مستقیم و غیرمستقیم، به صدام کمک کردند تا انقلاب را از بین ببرند. بعد از جنگ نیز با تغییر آرایش سعی کردند ایران را به انزوا بکشند تا تفکر انقلابی را منکوب کنند و حالا توطئه جدید آنها ناتوی فرهنگی است که مقام معظم رهبری سریعتر از همه مسؤولان متوجه این حربه شدند. شورجه در ادامه میافزاید: آمریکا سعی کرد با استفاده از چهرههای به اصطلاح فرهنگی سیلی خورده از انقلاب، پایههای ثمره خون مردم مبارز را سست کند و حتی برای رسیدن به این هدف، صریحا و رسما بودجه تصویب کرد و سعی کرد این بودجه را به گروهها و جناحهای به ظاهر فرهنگی تزریق کند. این کارگردان سینما با تاکید بر اینکه «ناتوی فرهنگی» دیگر موضوعی پنهان نیست بلکه عیان و واضح شده است، میگوید: آمریکا سعی کرده است جامعه را نسبت به انقلاب بدبین کند و مردم بویژه جوانان را از عقایدشان دور کرده و به سمت سرگرمیهای
خوش رنگ و لعاب غرب جذب کند. شورجه با اشاره به حرکات تاثیرگذار دشمنان در بخش سینما، هنر و فرهنگ اظهار میکند: امروز میبینیم دشمن خارج از کشور برای بسیاری از هنرمندان و جوانان ما دانه میپاشد تا آنها را آلوده کند. در بخش فرهنگ، هنر، سینما و حتی میان سیاسیون نیز چنین موضوعی دیده میشود. در واقع آنها میخواهند با جذب چهرههای شاخص این عرصهها، ستون پنجمی در داخل کشور ایجاد کرده تا اهداف خودشان را محقق کنند.
شورجه درباره کارهایی که تاکنون برای مقابله با هجمههای دشمن انجام شده است، میگوید: به نظرم تا امروز استراتژی محکم، همسو و هماهنگ شدهای در بخشهای مختلف فرهنگ وجود نداشته و برنامهریزی صحیحی برای آن انجام نشده است.
وی تصریح میکند: برنامههای امروز به نحوی انجام شده و برای آن برنامهریزی میشود که اگر صورت هم بگیرند، یا به مقصد نمیرسیم یا دیر به مقصود میرسیم و این درست همان تشبیه گروهها به دسته چوبی است که اگر تکتک کار کنند به آسانی شکسته میشود اما اگر کنار هم و با هم کار کنند، بزرگترین قدرتها نیز نمیتوانند به وحدت و ماهیتشان صدمهای برسانند.
شورجه در ادامه به طعمههای داخلی برای تسریع تاثیر ناتوی فرهنگی اشاره میکند و میگوید: جریان روشنفکری آنطور نیست که کاملا به آن منتقد باشیم بلکه بخشی از آن به شکلی غلط در جامعه ریشه دوانده است، به نحوی که برخی چهرههای فرهنگی در این مسیر غلط پا گذاشتهاند و دشمن به دنبال همین عناصر است تا بتواند به وسیله آنها روی جوانان تاثیر بگذارد و آنها را در تور عقاید خودش بیندازد. این کارگردان سینما در ادامه تصریح میکند: متاسفانه امروز در جوامع دانشگاهی و در شاخههای هنری، افرادی دنبالهروی این تفکر هستند و
آلت دست هدایتکنندگان جریان غلط فرهنگ در جامعه به شمار رفته و به شکلی صریح دامنزنندگان به «ناتوی فرهنگی» محسوب میشوند. وی در ادامه با اشاره به سریال «مرگ تدریجی یک رویا» آن را مطرحکننده موضوعی دانست که یک واقعیت تلخ را نشان میدهد. شورجه در ادامه میافزاید: این سریال نشان داد بسیاری از افراد فرهنگی وابسته به افکار دشمنان، سعی میکنند با تجاوز به زندگی خصوصی جوانان فعال و بااستعداد ایران آنها را با خود همراه کنند. اینها روشنفکرنماهایی هستند که آموخته سمینارها و همایشهای غرب به شمار میروند و میخواهند به نوعی بقبولانند که حتی مردم عادی هم حرف ما را میزنند، در حالی که اینطور نیست بلکه آنها اینطور سعی در نشان دادن آن دارند و اگر غفلت کنیم، این افراد به خواستههایشان میرسند و چیزی از فرهنگ اصیل ایرانی برایمان باقی نمیماند.