۲۰/آبان/۱۴۰۵
|
۱۶:۵۰

4 عکس فوری از جشنواره تئاتر فجر

چيستا يثربي

 

1- سال 1374- جشنواره سراسری تئاتر فجر

هنوز بین‌المللی نشده بود، اما سراسری بود و مهم‌ترین جشنواره رسمی تئاتر کشور. یادم است که مردم برای خرید بلیت تئاتر مورد علاقه‌شان گاهی از نزدیک سحر جلوی گیشه‌های تئاتر شهر صف می‌کشیدند. آن سال‌ها، سال‌های شور و شکفتن بود. تئاتر فجر می‌خواست جای خود را در میان مردم و هنرها پیدا کند. همه چیز ساده برگزار می‌شد ولی برای ما به شگفتی قصه‌های پریان بود. خبری از طراحی صحنه‌های عجیب و غریب و نورپردازی‌های ویژه و میهمانان خارجی نبود. اما همان روزها بود که عشق تئاتر به گونه‌ای وصف‌ناشدنی ما را تسخیر کرد و همان سال بود که در اختتامیه جشنواره، در کمال ناباوری سه بار اسم نمایش من؛ «سرخ سوزان» شنیده شد. برای بهترین متن، بهترین کارگردانی و جایزه مقام سوم بازیگری مرد، یک دختر 25 ساله بودم. شوک آنچنان شدید بود که حتی نمی‌توانستم از جایم بلند شوم و جایزه‌ام را از ایرج راد بگیرم. در آن جشنواره بود که یک نفر به عنوان بازیگر اول مرد خوش درخشیده بود. تقریبا هم‌سن و سال من بود اما نمی‌شناختمش. کنجکاو بودم ببینم او کیست که همه از بازیگری‌اش تعریف می‌کنند؟ بالاخره نام او خوانده شد و مرد جوان لاغراندام روشن گیسویی، روی صحنه رفت. تازه فهمیدم نامش‌ «حسین پارسایی» است و از بچه‌های تئاتر قم، او همان قدر شیفته و جوان بود که گروه ما، رئیس نبود، حتی هنوز حرفه‌ای هم نبود، فقط یک عاشق ساده تئاتر بود که مطمئنم با همان نان خالی‌ها و پیراشکی‌های ما، هفت ساعت در روز در اتاقی کوچک در قم تمرین کرده بود و حالا جایزه اول بازیگری را در دست داشت. این نخستین دیدار من از حسین پارسایی بود.

2- سال 1381 - جشنواره بین‌المللی تئاتر‌فجر

«زنان مهتابی، مرد آفتابی...» حالا وقتی نامم را به‌عنوان نویسنده اول خواندند، دیگر دخترم پنج ساله بود، و «زنان مهتابی، مرد آفتابی» به کارگردانی کوروش زارعی و به سرپرستی حسین پارسایی (گروه تئاتر آیین– قم) همه جوایز اصلی را به خود اختصاص داد. از یاد نمی‌برم بازی عجیب وفا طرفه، همسر کوروش زارعی را که می‌گفت: «آقا بگذارید به من بخندند، اگر عشق من به شما باعث خنده مردم می‌شود، پس بگذارید چیزی این مردم دلمرده را شاد کند»؛ صدایش عجیب تاثیرگذار بود. حالا من و حسین پارسایی دیگر دو جوان شیفته تئاتر نبودیم، راهمان را می‌دانستیم و جایگاه‌مان را پیدا کرده بودیم، تئاتر به مثابه زندگی...

3- سال 1383- جشنواره بین‌المللی تئاتر فجر

یلدا! (چشمهایش می‌خندد)، این بار من در مقام نویسنده و حسین پارسایی در مقام کارگردان، شاید تصادفی بود. این گروه از قم به کارهای من علاقه پیدا کرده بودند و شاید هم نزدیکی افکار و سن و سالمان بود که یکی دیگر از کارهای مرا هم حسین پارسایی روی صحنه برد. در اتاقی با هوای خفه در حوزه هنری تمرین می‌کرد. عرق از سر و صورت همه‌شان جاری بود. بسیار تلاش می‌کرد که متن را با کمک من برای بازیگرانش توجیه کند، وقت کم بود و متن پیچیده. افسر اسدی بی‌نظیر بود. دیدار رزاقی و فرزاد حسنی هم تلاش خود را می‌کردند. سارا پارسايي 8ساله تمرين را براي نماز اول وقت رها مي‌كرد. با تمام مشقات كار به جشنواره رسيد. پارسایی به من گفت، برای اجرای عمومی روی آن کار می‌کنیم، تو بخشی از متن را بازنویسی کن و بهترش می‌کنیم اما دیگر هرگز اجرای عمومی در کار نبود. حسین پارسایی طی یک حکم ناگهانی به ریاست تئاتر شهر منصوب شد و رئیس تئاتر شهر انصاف نمی‌دید کار خود را در مجموعه زیردست خودش اجرا کند.

4- سال 1387- جشنواره بین‌المللی تئاتر‌فجر

حالا دیگر به او می‌گویند حاج‌آقا. چون به تازگی از حج واجب برگشته است و رئیس مرکز هنرهای نمایشی است یعنی همه چیز تئاتر در دست او... نه او دیگر آن پسر باریک و روشن‌گیسوست که مشتاقانه تندیس جشنواره را در دست خود گرفته بود، و نه من آن دخترک جوان و پرشور که فکر می‌کردم تئاتر همه زندگی ا‌ست. حالا همه می‌دانیم که گاهی باید مکث کرد؛ مکث برای حرکت بعدی. من سال‌های زیادی به مکث کردن عادت کردم، هفت سال به خاطر دخترم کارگردانی نکردم تا به کلاس اول رفت. بعد هم دو سال رئیس وقت مرکز هنرهای نمایشی یادش نمی‌آمد که من کارگردانم و من باید حافظه‌اش را سرجایش برمی‌گرداندم. حسین پارسایی هم بارها و بارها شاهد تبعیض‌ها و بارها در مقام کارگردان و بازیگر کارهای زیادی را روی صحنه و به خارج از کشور برده بود. زنان مهتابی، مرد آفتابی، لیاقت‌ آن را داشت که به جشنواره‌های مختلف برود، چون بشدت کار ایرانی، بومی و ‌آیینی بود، برگرفته از عطار... هر دو سکوت کردیم حالا دیگر سکوت برای من دشوار شده است. نقد می‌کنم، اعتراض می‌کنم و مجبورم یادم نرود که قرار است تئاتر شغل اصلی زندگیم باشد اما این بار گاهی اعتراض‌های من متوجه همه چیز و همه کس است، حتی کسانی که واقعا برای تئاتر تلاش می‌کنند. مثل همان حاج‌آقا پارسایی که الان دیگر همه راه‌ها به اتاق او ختم می‌شود. کار من هنوز نوشتن است، کارگردانی و نقد کردن، اما کار او دشوارتر؛ صبر کردن، سکوت کردن و در آرزوی حضوری دوباره به روی صحنه... گاهی که شکایت‌های ما را می‌شنود چشم‌هایش درخشیدن می‌گیرد و من اگر چه ظاهرا (در مقام یک منتقد) در اتاقش نشسته‌ام اما پشت آن چهره صبور هنوز جوانی پرشور را می بینم که دلش برای بازی و کارگردانی تنگ شده است، این راز زندگی همه ماست. عشق به تئاتر، حتی وقتی مثل حسین پارسایی مجبور باشیم سال‌ها صبر کنیم و حتی ناسزا بشنویم و پشت میزنشین شویم و... شیفتگی به تئاتر، قربانی می‌خواهد. اما آیا بار دیگر او را روی صحنه خواهم دید؟ آیا نمایش نیمه ما، هرگز به پایان خواهد رسید؟ بی‌عدالتی‌ها می‌درخشد...

ارسال نظر
captcha
پربیننده