ياسر حسني:
90 در آغاز دومین دهه حیاتش کم‌کم همان کارکردی را پیدا میکند که اصغر پورمحمدی، رئیس فعلی شبکه سوم سیما از زمانی که هنوز تنها مدیر ورزش شبکه 3 بود آرزویش را داشت، یعنی کارکردی محوری برای گردآوردن هفتگی خانواده بزرگ فوتبال. امروز پورمحمدی می‌تواند به خود ببالد که با ابزاری به نام «عادل فردوسی‌پور» به این هدف رسیده است اما با روشی کاملا غلط چرا که با شروع یازدهمین راند از رینگ خونین 90، این برنامه و تریبون تک‌صدایی‌اش، «عادل فردوسی‌پور»، رسما تبدیل به دشمن مشترک خانواده بزرگ فوتبال شده‌اند. از این رهگذر است که 90 همه فوتبال ایران را علیه خود برانگیخته و در آوردگاهی کم‌سابقه در قالب دشمنان قسم‌خورده «فردوسی‌پور» گردهم جمع کرده است. حالا دیگر فرقی نمی‌کند که برنامه 90 در شکل‌گیری این اتحاد بی‌سابقه نقش «محور همبستگی» را بازی کند یا «محور شرارت»، چون به هر حال پورمحمدي، پاسخ نیت قلبی صادقانه یک دهه پیش خود را گرفته است. در روزهایی که همه ما از شدت گرفتن بداخلاقی، فساد پشت و روی پرده و هزار مرض دیگر نگران هستیم که از عوارض توسعه سرطانی فوتبال در سال‌های گذشته بوده‌اند، ناگهان خانواده در حال فروپاشی فوتبال، دشمن مشترک خود را بازمی‌شناسد و با تحریم آن دست به یک حرکت اخلاقی و صنفی می‌زند تا حتی در سیاه‌ترین روزهایش هم هویت همبسته مشترک خویش را به رخ كسي بکشد که بیش از یک دهه است عادت دارد هفته‌ای یک شب (و اخیرا 2 شب) چهره‌ها و شخصیت‌های مستطیل سبز را از خانواده بزرگ فوتبال جدا کند و تک و تنها به مسلخ شبانه ببرد و اغلب آنها را در صندلی متهم بنشاند و مقابل سایر خانواده و مردم به هیجان آمده از این شبه‌دموکراسی عوام‌فریبانه قرار دهد و در نهایت با لذتی بي‌مثال جلوی چشم مردم قربانی‌شان کند، آن هم بدون محاکمه‌ای (بخوانید نقد فنی یا ژورنالیستی) اصولی بر پایه محکمات منطقی، فوتبالی، حقوقی و... . چند صباحی می‌شود که دلسوزانی پی به انگیزه‌های روانی کاملا انفرادی این شخص برده‌اند اما تا همین اواخر تنها توجیه پورمحمدی، آقا زمانی، ذکایی و دیگران این بوده که 90 یکی از بزرگ‌ترین عوامل جذب مخاطب توسط رسانه ملی است و البته هیچگاه هیچ یک از مسؤولان رسانه ملی حاضر به توضیح این موضوع نشدند که به فرض قائل شدن تعریف «برنامه ملی» برای 90 آیا مجری آن هم الزاما در این تعریف می‌گنجد و «شخصیت ملی» قلمداد می‌شود و مصونیت می‌یابد؟ پورمحمدی و دوستانش به‌خوبی می‌دانند که نمی‌توانند از ملی بودن چهره عادل فردوسی‌پور دفاع کنند چون او واجد بسیاری از ویژگی‌های ظاهری و باطنی متناسب با ارزش‌های والای حاکم بر جامعه ما نیست، پس آنها صرفا بر طبل پر سر و صدای مخاطب‌پسند بودن 90 می‌کوبند تا صدای نقدهای راستین نسبت به خودکامگی مخرب فردوسی‌پور در این برنامه شنیده نشود. اما آیا واقعا لازم به یادآوری است که تا پیش از انقلاب شکوهمند اسلامی 1357، پرمخاطب‌ترین برنامه‌های رادیو و تلویزیون آن موقع چه نوع برنامه‌هایی بود؟ این می‌شود که امروز کار به جایی می‌رسد که قربانیان 90 که حالا شاکله اصلی خانواده فوتبال را تشکیل می‌دهند، سرانجام به اعلام جنگ فردوسی‌پور پاسخی جمعی می‌دهند و دست به تحریم 90 می‌زنند تا انتقام سیبل شدن انفرادی تک‌تک‌شان توسط آقای تک‌تیرانداز برج عاج‌نشین و جام‌جم‌نشین را با سیبل مشترک ساختن او بگیرند. علی فتح‌الله‌زاده سرپرست موقت باشگاه استقلال آخرین چهره شاخصی است که به تحریم 90 می‌پیوندد و رسما اعلام میکند که هیچگونه شأن حقوقی برای این برنامه قائل نیست. برنامه‌ای که حالا به لطف مجری‌اش براحتی به هر حوزه‌ای سرک می‌کشد به جز «متن و فن فوتبال». آخرین گریزهای این شخص به سینما بود و البته مساله حقوق مالکیت کمپ باشگاه استقلال. پس از آنکه روزنامه «استقلال جوان»، ارگان باشگاه استقلال که البته روزنامه‌ای خصوصی و متعلق به شخص فتح‌الله‌زاده است، صفحه 11 شماره دیروز خود را به پاسخگویی محترمانه و حقوقی نسبت به حسن روشن پیشکسوت آبی‌ها و دیگر منتقدان وضعیت مالکیت زمین کمپ استقلال اختصاص داد، بسیاری از اهالی رسانه تصور کردند که فتح‌الله‌زاده از در افتادن مستقیم با فردوسی‌پور که خطرناک‌ترین تریبون فوتبال را در اختیار دارد پرهیز میکند چرا که در شماره دیروز استقلال جوان، نه تنها نام برنامه 90 به‌عنوان عامل اصلی تشکیک درباره کمپ استقلال جای خود را به نام یک پیرمرد حاشیه‌نشین به نام حسن روشن داده بود كه نویسندگان این روزنامه هم که نفوذ زیادی روی طیف هواداران آبی دارند تنها به یک انتقاد کوچک نسبت به نظم برنامه فردوسی‌پور با عنوان «هرم وارونه در 90» بسنده کرده بودند اما دکتر فتح‌الله‌زاده این احتیاط شغلی همکاران طبقه پایینش در ساختمان لارستان را برنتابید. او که چند صباحی است به دکترای روزنامه‌نگاری از باکو مفتخر شده، تیزهوشی رسانه‌ای‌اش را بار دیگر برملا کرد و نشان داد که چطور در همه این سال‌ها به عنوان یک مدیر و یک چهره رسانه‌ای توأمان در فوتبال ایران دوام آورده، او که همواره یک استقلال هجومی را می‌پسندد، خود نیز دست به حمله به دشمن فعلی استقلال زد و در گفت‌وگو با فارس اعلام کرد که باشگاهش قصد دارد در نامه‌ای به سازمان صداوسیما اعلام کند برنامه 90 حق ندارد از این پس وارد مسائل حقوقی باشگاه‌ها شود: «منافع باشگاه استقلال به خودمان مربوط است. معتقدم سازمان صداوسیما حق ندارد در برنامه‌های خود، افراد را بدون سند و مدرک محکوم کند. با فردوسی‌پور هم مشکلی ندارم اما برنامه او جایگاه رسیدگی به مسائل حقوقی نیست و از بابت چنین مسائلی 90 تحریم است». پس از محمد مایلی‌کهن (به نمایندگی از سایپا)، اصغر مدیرروستا (به نمایندگی از پاس همدان) و امیر قلعه‌نویی (به نمایندگی از سپاهان)، علی فتح‌الله‌زاده چهارمین چهره شاخص فوتبال است که در رأس دومین باشگاه پرطرفدار ایران از تحریم 90 سخن می‌گوید. او همچنین به کنایه یک بحث حقوقی جدید را درباره این برنامه باز میکند که می‌تواند مورد توجه منتقدان سیما قرار بگیرد: «هرگاه من به استخدام برنامه 90 درآمدم، آقای فردوسی‌پور می‌تواند درباره این مسائل حرف بزند». در واقع اگر 90 تنها یک نمایش یک‌نفره نبود و مثل برنامه‌های مشابه در جهان رسانه‌ها از کارشناسان معتبر و مورد قبول جامعه در حوزه‌های مختلف فوتبال استفاده می‌کرد (نه فقط در داوری)، آن وقت شاید می‌توانست ورود خود به حوزه حقوقی را هم نزد افکار عمومی توجیه کند اما با شکل فعلی این برنامه، گویا چاره‌ای جز اتحاد علیه فردوسی‌پور برای اهالی فوتبال باقی نمانده است.