آزاده صالحی:
نخستین نمایشگاه هنرهای تجسمی با مضمون آزادگان، 26مردادماه در مرکز فرهنگی- هنری صبا افتتاح شده است. این نمایشگاه در شاخه‌های مختلف تجسمی مانند نقاشی، تصویرگری، عکس و هنرهای جدید، آثار هنرمندان را به معرض نمایش گذاشته است. هنرمندان در هر یک از این آثار کوشیده‌اند به نوعی منعکس‌کننده درونمایه آزادگی و پایداری باشند. 8 سال دفاع مقدس و بعد از آن اسارت تعدادی از رزمندگان موجب شده هنرمندان، جنگ را به عنوان دستمایه‌ای برای الهام موضوعی کارهایشان انتخاب کنند. در نمایشگاه اخیر نیز ردپای این مضامین در تمام ژانرهای هنر تجسمی به خوبی مشهود است.
ادای دین به رزمندگان
غلامعلی طاهری که دبیری این جشنواره را برعهده دارد در این باره معتقد است: اساس این جشنواره مبین این مساله است که برنامه‌هایی از این دست می‌تواند یک جور ادای دین به رزمندگان اسلام و همین‌طور افرادی که 8 سال صادقانه در جبهه‌های حق علیه باطل به جنگ پرداختند به شمار رود. تصور من بر این است، نگاه هنرمندان به مساله آزادگی در این نمایشگاه، خاصه در بخش نقاشی توانسته منجر به خلق آثار ناب و تازه‌ای شود.
رقابتی و غیررقابتی شدن در بخش نقاشی
امسال این جشنواره در 2 بخش رقابتی و غیررقابتی برگزار شده است. دبیر جشنواره در این باره نیز می‌گوید: بر اساس فراخوانی که منتشر کردیم، آثار زیادی به دبیرخانه ارسال شد و داوری و گزینش همه آثار تا 14 مردادماه به پایان رسید. به این ترتیب در بخش رقابتی، تعدادی اثر در قالب یک کارگاه آموزشی ارائه شدند. این کارگاه در دانشگاه شاهد برگزار شد. به طور کلی، 25 نفر در این بخش شرکت کردند که از این میان 35 اثر به معرض نمایش گذاشته شد. نحوه برپایی این جشنواره به صورتی بود که عده‌ای از طریق مطلع شدن از بخش رقابتی شرکت کردند و عده‌ای هم از طریق انتشار فراخوان. در نخستین جشنواره آزادگان، امسال شاهد اتفاقات تازه‌ای هم بوده‌ایم. تمهیداتی از سوی دست‌اندرکاران برگزاری این جشنواره صورت گرفته بود که از آن میان می‌توان به ارائه اثر هنرمندان پیشکسوت اشاره کرد. یعنی به‌طور مشخص، 40 هنرمند شاخص و سرشناس در عرصه هنرهای تجسمی به شکل جدی در این بستر کار کرده‌اند که از میان آنها می‌توان به نام‌هایی چون ناصر آراسته، حبیب‌الله صادقی، حبیب‌الله توحیدی، کاظم چلیپا، احمد وکیلی، محمد معمارزاده، مصطفی گودرزی، غلامعلی طاهری، ایرج اسکندری و... اشاره كرد.
نگاه هنرمندان، نگاهی عام و فراگیر
به گفته طاهری، امسال آثار نقاشی در بخش رقابتی 150 اثر انتخاب شده و در بخش غیررقابتی نیز همان‌طور که پیش‌تر اشاره شد، 40 اثر به نمایش گذاشته شده است. نکته قابل توجه در این جشنواره این است که نگاه هنرمندان به مساله اسارت و آزادگی، نگاهی عام و فراگیر بوده است. آنها نگاه خود را تنها به مساله آزادی اسرای جنگ تحمیلی محدود نکرده‌اند بلکه از جنگ‌هایی چون افغانستان یا عراق نیز مایه‌هایی برای کار کردن گرفته‌اند.
حضور پیشکسوتان و ارائه 40 اثر
با دبیر جشنواره این سوال را در میان می‌گذارم که اصلا مهم‌ترین ضرورت رقابتی و غیررقابتی شدن در بخش نقاشی جشنواره آزادگان چه بوده است. او پاسخ می‌دهد: اگرچه شخصا با دوگانگی برگزاری نمایشگاه به این شکل موافق نیستم بویژه در جریان برگزاری بی‌ینال‌ها و دوسالانه‌ها. تصور من بر این است که همه باید در بخش رقابتی شرکت کنند اما در جشنواره‌هایی از این دست، هنرمندان پیشکسوتی که در عرصه هنر دوره‌های مختلف را سپری کرده‌اند و به دانش جامعی رسیده‌اند، حضورشان در بخش رقابتی چندان جالب نیست. در واقع، حضور یک هنرمند در بخش رقابتی انگیزه قوی به شمار نمی‌رود. نکته دیگر این است که در حیطه هنرهای تجسمی، این اصل جاافتاده که پیشکسوتان باید حتما دعوت داشته باشند. البته طبعا حضور آنها می‌تواند به ارتقای سطح کیفی کمک کند. روی این اصل است که بخش رقابتی در این جشنواره در نظر گرفته شده است.
شیوه‌هایی که در ارائه اثر در جشنواره آزادگان به کار رفته است، متکی بر انواع و اقسام تکنیک‌های خلاقانه است. این‌طور به نظر می‌رسد که دست‌اندرکاران برگزاری این جشنواره، هنرمندان را در ارائه اثر آزاد گذاشته‌اند و سبک و سیاق خاصی را به آنها دیکته یا تحمیل نکرده‌اند. از این رهگذر است که می‌توان به ارتقای هنر در این جشنواره پی برد زیرا همان‌طور که بزرگان عرصه هنرهای تجسمی معتقدند، در عرصه هنر می‌توان از مجرای آزادگی ذهن هنرمند و امتحان کردن تکنیک‌های مختلف کاری به سطحی جهانی دست یابیم. پرسشی که درباره نخستین جشنواره تجسمی آزادگان به ذهن می‌رسد این است که آیا جشنواره‌هایی از این دست می‌توانند با حرکت مستمر و مداوم، نقش مطلوبی در اشاعه فرهنگ ایثار و آزادگی داشته باشند. طاهری در پاسخ به این سوال نیز می‌گوید: بی‌تردید نقش این آثار پررنگ است. با توجه به اینکه چنین جشنواره‌ای به همت بنیاد شهید و امور ایثارگران برگزار شده و معاونت پژوهشی و ارتباطات فرهنگی بنیاد شهید به نوعی متولی اصلی این جشنواره به شمار می‌رود و اداره کل تبلیغات هم مجری آن است، به جرات می‌توان گفت نقش معاونت پژوهشی در اشاعه چنین فرهنگ و مولفه‌های ارزشی قابل مشاهده است. در واقع، برپایی این جشنواره به هر شکلی موجب می‌شود ویژگی‌هایی چون شهادت، ایثار، آزادگی، مقاومت و... به عناصر ماندگاری در چارچوب‌های هنر مبدل شوند. ما در سال‌های گذشته، شاهد نمونه‌های خوبی از این دست بوده‌ایم، چنانچه جشنواره فجرآفرینان و جشنواره ایثار از این قبیل بوده‌اند. طاهری برپایی این جشنواره را اقدامی شایسته و برگزاری مداوم آن را تقویت ارزش‌ها قلمداد می‌کند. او بر این باور است که برپایی چنین جشنواره‌هایی سبب رونق هنرهای تجسمی نیز می‌شود و از همه مهم‌تر به توسعه و ترویج هنر انقلاب و دین نیز می‌انجامد.