بسم الله الرّحمن الرّحیم
الحمد لله ربّ العالمین و الصّلاهًْ و السّلام على سیدنا محمّد و آله الطّاهرین
و لعنهًًْ الله على اعدائهم اجمعین.
قال الله الحکیم فى کتابه:
«هو الّذى انزل السّکینه فى قلوب المؤمنین لیزدادوا ایمانا مع ایمانهم و لله جنود السّموات و الارض و کان الله علیما حکیما. لیدخل المؤمنین و المؤمنات جنّات تجرى من تحتها الانهار خالدین فیها و یکفّر عنهم سیئاتهم و کان ذلک عندالله فوزا عظیما. و یعذّب المنافقین و المنافقات و المشرکین و المشرکات الظّانّین بالله ظنّ السّوء علیهم دائرهًْ السّوء و
غضب الله علیهم و لعنهم و اعدّ لهم جهنّم و ساءت مصیرا. و لله جنود السّموات و الارض و کان الله عزیزا حکیما».(1)
صدق الله العلىّ العظیم
اولا خیلى متشکریم از آقایان محترم، برادران مکرم و اعضاى این جلسه و هیات فخیم در نظام جمهورى اسلامى که این اجلاس را تشکیل دادید و این مطالب قابل توجه را مطرح کردید. از بیانات رئیس محترم و نایب رئیس محترم هم تشکر می‌کنم که ما را در جریان اجمالى مسائل این اجلاس قرار دادید.
خصوصیت این اجلاس این بار شما نزدیکى به ماه مبارک رمضان است، ماه عبودیت، ماه اخلاص، ماه اتصال به معدن عظمت و قدرت و ماه اطمینان و سکینه ناشى از ذکر، که فرمود: «الا بذکر الله تطمئنّ القلوب».(2) باید یکى از بهره‌هاى مهم این ماه شریف براى ما این باشد که تلاطم‌ها و اضطراب‌ها و ناآرامى‌هایی که در دل‌هاى ما به وجود مى‌آید، ما را به این طرف و آن طرف می‌کشاند، آرام بگیرد و سکینه الهى بر قلب ما نازل بشود که اگر این سکینه را خداى متعال عنایت کرد و مرحمت کرد، عمق ایمان و عشق و محبت به خداى متعال هم بیشتر می‌شود، «لیزدادوا ایمانا مع ایمانهم».
مردم خوشبختانه در این ماه رمضان در این عید فطر بهره خوبى بردند، انسان مى‌بیند. گزارش‌هاى متعدد از سرتاسر کشور براى ما
آمد - گزارش‌هاى مستند، مصور - از حالات مردم، توجهات مردم، شب‌هاى احیا، غیر از شب‌هاى احیا، روز قدس، مردم بحمدالله خوب بهره بردند بویژه جوان‌ها. معنویت این ماه مثل یک شعاع درخشنده‌اى، با یک نگاه دل‌ها را روشن کرد و با نگاهى مثل یک ابر پربرکتى باران‌ها را بر دل‌هاى مردم، بر جان‌هاى مردم فروریخت، خوب بود. خدا کند که ما هم از این قافله عقب نمانیم، ما هم بهره‌اى از این ماه مبارک ببریم.
حوادث بيداركننده
البته این توجهات عمومى، این تفضلات الهى که به انواع و اقسام انسان مشاهده می‌کند، از نزدیک انسان در گفت‌وگوى با مردم، در معاشرت با مردم، در اظهاراتى که می‌شود، مى‌بیند، اینها نباید ما را غافل کند، اینها خرسندکننده است، وضع عمومى بحمدالله خرسندکننده است، منتها از مکر الهى نباید غافل شد. غفلت از آنچه که ممکن است پیش بیاید و خطایی که ممکن است سر بزند و مجازاتى که خداى متعال ممکن است بر ناسپاسى‌ها متوجه یک ملت و یک امت کند، خطر بزرگى است.
خوشبختانه حوادث بیدارکننده‌اى هم وجود داشته است و دارد. این حوادث گوناگون، هجمه‌هاى مختلف، همین حادثه ننگین اهانت به قرآن شریف و عزیز در کشور آمریکا، حوادث بیدارکننده است، اینها آن زنگ‌هایى است که می‌خورد تا انسان در خواب غفلت فرونرود، خواب انسان سنگین نشود، از پیرامون خود غافل نشود، این نعمت بزرگى است. ما در طول تاریخ و در طول انقلاب از اینگونه حوادث داشتیم و افراد مومن و بصیر و هوشیار از این استفاده کردند؛ از دشمنى دشمن‌ها استفاده کردند.
معروف بود، ما شنیده بودیم- حالا من یادم نیست جایی هم این را خوانده‌ام یا نه اما از قدیم در دهن‌ها بود- که این کتاب «فجرالاسلام» را که احمد امین مصرى نوشت که تهمت‌هاى زیادى و اهانت‌هاى زیادى در این کتاب به شیعه کرده است- که بعد هم «ضحى‌الاسلام» و «ظهرالاسلام» و «عصرالاسلام» را نوشت و همینطور در همه اینها همین اهانت‌ها تکرار شده- وقتى منتشر شد، موجب شد که تعدادى از بزرگان و روشنفکران حوزه علمیه نجف به فکر بیفتند و پاسخ عملى بدهند، لذا مرحوم آشیخ آقابزرگ‌تهرانى کتاب «الذّریعه» را نوشت، مرحوم سیدمحسن جبل‌عاملى کتاب «رجال» معروف خودش را و «اعیان‌الشیعه» را نوشت، مرحوم صدر کتاب «تأسیس‌الشیعه لفنون الاسلام» را نوشت، اینها دفاع کردند، دفاع عملى. یعنى یک کتاب
400- 300 یا 300 - 200صفحه‌اى فجرالاسلام موجب شد چند دایرهًْ‌المعارف بزرگ در شیعه به وجود آمد. این، زنگ بیدارباش بود خورد، این طرف بیدار شد و کارى که باید بکند، انجام داد.
در گذشته هم همین جور بوده. شما نگاه کنید اول کتاب «مبسوط» شیخ (رضوان‌الله علیه)- که در اُخریات حیات مبارکشان این کتاب را نوشتند- ایشان می‌گوید که ما زیاد می‌شنویم که مخالفین ما فقه ما را تحقیر می‌کنند، «یستحقرونه و یستنزرونه»- یعنى یستقلّونه- و می‌گویند فقه شما فروع ندارد، چه ندارد، لذا من این کتاب را نوشتم. کتاب مبسوط به این عظمت، با این همه فروع، که خود ایشان می‌گوید که من در هیچ‌یک از مذاهب اسلامى تاکنون کتابى در همه ابواب فقه که با این همه فرع نوشته شده باشد، ندیدم، این را شیخ، خودشان در اول کتاب بیان می‌کنند. یعنى یک اهانت، یک طعن، موجب پدید آمدن یک چنین حادثه شیرینى می‌شود.
یا شیخ نجاشى (رضوان الله علیه) در اول کتاب «رجال» که یکى از بهترین و اساسى‌ترین سندهاى رجالى ما از هزار سال به این طرف است که براى ما حفظ شده، می‌گوید که من شنیدم که سیدشریف فرمود- ظاهرا سیدمرتضى را می‌گویند- که مخالفین ما می‌گویند که: «ان لا سلف لکم»، شما گذشته ندارید، «و لا مصَنَّف» یا «مصَنِّف»، علماى مصنِّف ندارید، سلف ندارید، گذشته ندارید. من این کتاب را نوشتم تا ببینند که چرا، ما اینها را داریم.
بايد بيدار باشيم
ببینید، بزرگان از حوادث اینجور استفاده کردند. به نظر من، باید با این چشم به این حوادث تلخ نگاه کرد. نه اینکه اهانت به قرآن کار کوچکى است، خیلى بزرگ است، خیلى زشت است، خیلى ننگین است اما براى ما باید زنگ بیدارباش باشد، باید حواسمان را جمع کنیم، بفهمیم که: «من نام لم ینم عنه»،(3) اگر ما اینجا خواب برویم، جبهه دشمن، پشت سنگر خودش معلوم نیست خواب رفته باشد، او بیدار است و علیه ما توطئه خواهد کرد.
به نظر من، فتنه سال 88 هم همین بود، براى ما یک زنگ بود، یک زنگ بیدارباش بود. بعد از آنى که در یک انتخاباتى، 40 میلیون شرکت می‌کنند و همه ما تا آخر شب، خوشحال و خرسند که پاى صندوق‌هاى راى مردم جمع شدند و تا آخر شب راى دادند- و البته هنوز عدد گفته نشده بود، همه هم لذت می‌بردند- ناگهان از یک گوشه‌اى، فتنه‌اى شروع می‌شود ما را بیدار می‌کند، می‌گوید: به خواب نروید، غفلت نکنید، خطرهایى در مقابل شما وجود دارد و آن خطرها اینهاست. به نظر من، همه حوادث را اینجورى باید نگاه کرد.
در این جلسه محترم و مکرم، یک نگاهى به مسائل جهانى مرتبط با ما بکنیم، یک نگاهى هم به مسائل کشور بکنیم و ببینیم چه نکته‌هایی را می‌شود از اینها یاد گرفت، چه درس‌هایی را می‌شود از آنچه که امروز در دنیا می‌گذرد یا در کشور ما می‌گذرد، فراگرفت.
بيش فعالي دشمن
در مسائل جهانى آن چیزى که از همه واضح‌تر و بارزتر است، بیش‌فعال شدن جبهه مقابل ماست. بیمارى بیش‌فعالى یکى از بیمارى‌هاى کودکان و نوجوانان است. بیش‌فعالى معنایش این است که تحرک، زیاد، کارهاى گوناگون انجام می‌دهند اما تمرکز نیست، هدف نیست، به این در و آن در می‌زنند. تحرک زیاد اما بدون هدف و غالبا همراه با ناکامى. این حالت بیش‌فعالى است. انسان این حالت را امروز در جبهه مقابل دشمن مشاهده می‌کند. مشغول تحرکات گوناگونند: تحریم، قطعنامه، تهمت، جوسازى علیه نظام اسلامى، تقویت معارضان داخلى، به اصطلاح ورزشکارها دوپینگ کردن معارضین داخلى، که اینها را همینطور هى با آمپول‌هاى نیروزا که هیچ تاثیرى هم در تقویت واقعى ندارد و فقط ظاهرا او را فعال می‌کند، هى تزریق کنند.
ماجراي تويتر
پارسال در همان بحبوحه جریان فتنه سال 88 شنیدید که یکى از شبکه‌هاى اجتماعى اینترنتى که در ارتباط با معارضین فعال بود، خبرهاى اینجا را ببرند، دستورهاى آنجا را برسانند، همینطور شلوغ کنند، فضا را چه کنند، می‌خواست موقتا براى تعمیرات کارش را تعطیل کند، دولت آمریکا مانع شد، گفت شما اگر الان، ولو براى تعمیرات تعطیل موقت بکنید، این به معارضان داخل ایران ضرر می‌زند، جلویش را گرفتند یعنى تعطیلى موقت را به این شبکه اجتماعى اجازه ندادند. یعنى کمک‌هاى اینجورى بود و انواع و اقسام کمک‌ها و اعانت‌هایى که به اینها می‌شود.
امروز، همه وسایل ارتباطى را به کار گرفتند، وسایل سیاسى را به کار گرفتند، وسایل فرهنگى را به کار گرفتند، وسایل اقتصادى را به کار گرفتند، براى اینکه تحریم‌ها در حق ایران کهنه نشود و وسط راه از کار نیفتد. دولت آمریکا یک مامور عالیرتبه اقتصادى و پولى خودش را مخصوصا مامور این کار کرده که این همینطور وظیفه‌اش این است که کمیته‌هایی را هدایت کند، به این طرف و آن طرف دنیا مسافرت کند، با سران و رهبران کشورها تماس بگیرد و دائم کشورهاى دیگر را علیه ایران وادار کنند. این بیش‌فعالى نظام استکبار و جبهه مقابل نظام اسلامى، امروز به نظر من بارزترین حوادث است.
دشمن هراسان شده
خب، انسان از این حادثه، چند نکته را استفاده می‌کند؛ نکته اول این است که این، ناشى از قدرت روزافزون بیدارى اسلام است. اینى که انسان مى‌بیند طرف- حریف- دستپاچه شده، تلاش می‌کند، سراسیمه شده، به این در می‌زند، به آن در می‌زند، این فعالیت را می‌کند، آن را مى‌بیند، این را مى‌بیند، این پیداست که این طرف قضیه، قدرتى پیدا کرده است که او را مرعوب کرده، به هراس انداخته و سراسیمه کرده. اگر ما ضعیف بودیم، اگر ما آسیب‌پذیر بودیم، اگر می‌توانستند با یک ضربت ما را به زانو در بیاورند، این همه تلاش لازم نبود. این تلاش، نشانه اقتدار این طرف است و واقع قضیه هم همین است که حالا من اشاره خواهم کرد.
این طرف نسبت به 3 دهه قبلى قوى‌تر، مجرب‌تر و آگاه‌تر شده، دست‌هاى بازترى پیدا کرده و متقابلا دشمن ضعیف‌تر شده است. یک روز همه دنیاى مستکبر، مجتمعا علیه ایران بودند یعنى واقعا یک نقطه استراحتگاه وجود نداشت. در دهه اول انقلاب اینجور بود دیگر. شوروى یک قدرتى بود که فقط یک کشور که نبود، یک مجموعه عظیم از کشورها بود که مرکز، اینجا و در روسیه امروز بود، اروپاى شرقى متعلق به اینها بود، غالب کشورهاى آفریقایی و آمریکاى لاتین با اینها بودند و در آسیا بسیارى از اینها حساب می‌بردند. اینها علیه جمهورى اسلامى بودند. ما آن وقت براى یک سلاح متعارف به هیچ جا نمی‌توانستیم مراجعه کنیم یعنى هیچ کشورى در دنیا نبود که یک سلاح متعارف- مثلا فرض کنید تانک - را 20 تا، 30 تا اگر می‌خواستیم، به ما بفروشند. من همان وقت زمان ریاست‌جمهورى خودم، سفرى کردم به یوگسلاوى که على‌الظاهر خیلى هم ما را تحویل گرفتند و احترام کردند و به‌به و چه‌چه هم کردند اما هرچه اصرار کردیم، اینها حاضر نشدند به ما همین سلاح‌هاى متعارف را بدهند. با اینکه یوگسلاوى جزو کشورهاى مستقل بود، نه جزو غرب بود، نه جزو بلوک شرق بود اما در عین حال حاضر نشدند. دیگران که خب، جاى خود دارند.
آن طرف هم بلوک غرب بود، آمریکا بود، اروپا بود، همین فرانسه امروز که حالا تبلیغات علیه ما می‌کنند و حرف علیه ما می‌زنند، آن روز «میراژ» علیه ما می‌فرستادند، «سوپراتاندارد» علیه ما می‌دادند یعنى حمله آن روز این کشورها علیه ما از حالا خیلى بیشتر بود. امروز آلمان‌ها فرض کنید که یک حرفى در تبلیغاتشان- صدراعظمشان یا دیگرى- می‌زند، آن روز سلاح شیمیایی به صدام می‌دادند، کارخانه سلاح شیمیایی برایش درست می‌کردند یعنى دشمنى‌ها آن روز عملى‌تر و فعال‌تر بود.
سلطه غرب متزلزل شده است
امروز، این حرف‌ها نیست، این خبرها نیست، یعنى نمی‌توانند، زمینه‌اى براى آنها وجود ندارد، نه اینکه امروز نجیب‌تر شده‌اند، بهتر شده‌اند، نه، مى‌بینند که نمی‌شود کارى‌اش کرد، یعنى این حجم عظیم، روزبه‌روز پرمغزتر هم شده، قوى‌تر هم شده. و غرب، امروز- این نکته مهمى است- احساس می‌کند که سلطه قدیمى‌اش بر دنیاى اسلام متزلزل شده، یعنى اینهایی که در کشورهاى اسلامى و عربى بى‌هیچ مانعى و رادعى می‌تاختند و جلو می‌رفتند، امروز مى‌بینند نمی‌شود، نمی‌توانند. این موج اسلامى آنها را وادار کرده، حتى تجدیدنظر می‌خواهند بکنند، آن هم برایشان مشکل شده. در بعضى از کشورها که وابستگى آنها به غرب واضح و آشکار است- مردمشان هم این را می‌دانند و ناراضى هستند- می‌خواهند یک تجدیدنظرهایی بکنند بلکه بتوانند اوضاع را روبه‌راه بکنند، نمی‌توانند، براى آنها یک راه بن‌بست است. امروز غرب در یک چنین موقعیتى است. خب، این ضعف طبعا نتیجه‌اش همین است که بیایند سراغ این چیزها و قطعنامه صادر کنند. قطعنامه، یکى، 2 تا، 5 تا، 10 تا. قطعنامه‌اى که دل ملت‌ها حتى دل دولت‌ها هم با او همراه نیست؛ همین دولت‌هایی که بعضى‌ها خودشان عضو شوراى امنیتند و این قطعنامه‌ها را امضا می‌کنند، ما اطلاع داریم که حتى بعضى از خود این دولت‌ها راضى به این تحریم‌ها نیستند، براى آنها یک عمل قسرى است و یک عمل جبرى است، یک رودربایستى سیاسى است. وضع این است.
بنابراین، حوادثى از قبیل آنچه در این مدت براى ما اتفاق افتاده است- چه قطعنامه 1929، چه این مساله اهانت به قرآن کریم، چه اظهارات صریحا خصمانه‌اى که علیه جمهورى اسلامى می‌کنند، چه آنچه که در سال 88 گذشت، که این هم بلاشک و به طور واضح دست دشمنان مستکبر در این جریان عیان بود- اینها همه‌اش به خاطر این است که آن طرف احساس می‌کند که این طرف قوى شده است. این قدرت و قوت و استحکامى که در این طرف به وجود آمده، آن طرف را می‌ترساند. این در اظهارات خودشان هم هست و دارند می‌گویند: اگر این کار را نکنیم، ایران قدرت اول خاورمیانه می‌شود، اگر این کار را نکنیم، نفوذ ایران در خاورمیانه زیاد می‌شود، از این حرف‌ها می‌زنند. این نکته اول.
نکته دوم این است که این حوادث باید ما را بیدار نگه دارد. نباید چرت بزنیم، باید نخوابیم، خوابمان نبرد. اگر این حوادثى که من ترسیم می‌کنم، این قوت و قدرت و استحکام روزافزونى که در جبهه اسلامى و نظام مقدس جمهورى اسلامى مشاهده می‌شود، ما را خاطرجمع کرد، بى‌دغدغه کرد، موجب خواب‌آلودگى ما شد، موجب غرور و غفلت ما شد، خواهد شد خطر، این خطر است. باید این زنگ بیدارباش همیشه در چشم ما باشد.
اصلاح دائمي، وظيفه دائمي
چه کار باید بکنیم؟ باید درون خودمان را اصلاح کنیم. اصلاح دائمى جزو وظایف دائمى ماست. درون را چه جورى اصلاح کنیم؟ اول از خودمان شروع کنیم. بنده، شخص حقیر مذنب عاصى از خودم شروع کنم. دیگران هم همین جور. اول رابطه خودمان را با خداى متعال درست کنیم، اصلاح کنیم و به آنچه که خداى متعال از ما سوال خواهد کرد، بیندیشیم: «و استعملنى بما تسألنى غدا عنه».(4) این، از جمله چیزهایی است که باید دائم در ذهن ما باشد. نمی‌گویم خودمان که کاملا اصلاح شدیم، بعد به اصلاح مردم بپردازیم- که حالا ممکن است این به این آسانى‌ها هم به دست نیاید- وقتى شروع به اصلاح خود کردیم، آن وقت اصلاح جامعه هم براى ما آسان خواهد شد و او- اصلاح جامعه– آسان‌تر از اصلاح نفس است. انسان مى‌بیند دل‌هاى مستعد را، دل‌هاى آماده را، حرف‌پذیر و منطق‌پذیر را در این جامعه بزرگ ایرانى خود ما، این جوانان ما، این مرد و زن مومن ما در اقصى نقاط کشور، از فرزانه‌ترین و باسوادترین و فهمیده‌ترین‌شان تا طبقات پایین در اکناف گوناگون کشور، انسان مى‌بیند که اینها حرف‌شنوى دارند، ما اگر بگوییم، اینها گوش می‌کنند. اگر گوش کردند، به احتمال زیاد، متاثر خواهند شد و آن تأثر در عملشان ظاهر خواهد شد. یکى، این است مساله، مساله اصلاح درون.
تقویت روحیه داخلى
تقویت روحیه داخلى . یکى از مسائل مهم، مساله تقویت روحیه داخلى است- که اگر حالا صحبت طولانى نشود، مزاحمت زیاد نشود، من بعد این را عرض خواهم کرد- این جزو وظایف ماست. تقویت روحیه جزو چیزهایی است که از وظایف اصلى ماست، چه به حیث مسؤولان، چه به حیث روحانیون و معممین، این جزو چیزهایی است که باید هیچ‌وقت این را فراموش نکنیم.
اتحاد حقیقى. آقایان همه دم از اتحاد و وحدت می‌زنند و می‌زنیم، همه‌مان می‌گوییم وحدت اما وحدت را باید در عمل تحقق ببخشیم. وحدت این است که مشترکاتمان را که بیشتر از موجبات مفرّق هست، تقویت کنیم و اینها را جلوی چشم نگه داریم. اینجور نباشد که دلخورى از یک نفر آدم، ما را وادار کند عملى بکنیم، حرفى بزنیم، اقدامى بکنیم که برخلاف مصالح کشور باشد، که گاهى انسان مشاهده می‌کند! از یک نفر به خاطر یک کارى، به خاطر شخصش، به خاطر یک اظهارى، یک دلخورى‌اى پیدا می‌کنیم، بعد این دلخورى سایه مى‌افکند بر همه رفتار ما، این درست نیست. باید مشترکات را نگاه کرد، نقاط اصلى را باید پیدا کرد. بعضى از این مسائلى که ماها مطرح می‌کنیم و رویش تکیه می‌کنیم، حقا و انصافا مسائل اصلى نیستند، اینها مسائل اصولى نیستند. مسائل اصولى‌ترى وجود دارد که بر آنها باید تکیه کرد. مى‌بینید دشمن چه چیزى را هدف قرار داده است، که حالا این را هم عرض می‌کنم.
مهم‌ترين اقدامات دشمن
سومین نکته‌اى که از این وضعیتى که وجود دارد، استفاده می‌شود، شناسایی دشمن و شیوه‌هاى او و کارى است که دارد انجام می‌دهد، دشمن الان چه کار دارد می‌کند؟ یکى از مهم‌ترین یا شاید بتوانم بگویم مهم‌ترین کارى که دشمن می‌کند، 2 قلم کار است: یک قلم، جدا کردن مردم از نظام، یک قلم جدا کردن مردم از بینات دین و اصول دین و واضحات احکام اسلامى و شریعت اسلامى است. این 2 تا قلم کارى است که اینها دارند انجام می‌دهند. درست هم فهمیده‌اند، چون پشتوانه نظام، مردمند. می‌دانند که اگر مردم را از نظام جدا کردند، نظام بى‌پشتوانه خواهد شد، لذا سعى می‌کنند مردم را از نظام جدا کنند. چه جورى؟ بى‌اعتماد کنند. یک کار واضح، بى‌اعتماد کنند، مردم را به مسؤولان بى‌اعتماد کنند. مسؤولان هرچه کار بکنند، هرچه تلاش بکنند، هرچه تحرک نشان بدهند، هرچه کارهاى خوب بکنند، یک تفسیر بدى در رادیوهاى بیگانه و در تبلیغات بیگانه وجود دارد که اگر انسان این رادیوها را نگاه کند، این به طور واضح مشاهده می‌شود. البته این همیشه بوده.
اقدام امام در مقابل اقدام دشمن
همیشه و در همه دوره‌ها یکى از کارهاى دشمن، جدا کردن و بى‌اعتماد کردن مردم به مدیران و کارگزاران بوده. در همه این دوره
20 ساله، 21 ساله بعد از رحلت امام و در دوره حیات مبارک امام (رضوان الله تعالى علیه)، این یکى از کارها بوده، لذا بود که در آن زمان، امام بزرگوار با وجود اعتراض‌هایی که به بعضى از عملکردهاى مسؤولان و کارگزاران کشور داشتند، همیشه در موضع مدافع آنها قرار می‌گرفتند. این معنایش این نبود که امام از جزئیات کارها دفاع می‌کند، نه. اما امام سینه سپر می‌کرد. در مقابل کارگزاران و مسؤولان نظام اگر کسى سنگ‌اندازى می‌کرد، موجب بى‌اعتمادى مردم به اینها می‌شد، امام مى‌ایستادند. بنده هم همین جور. بنده هم از همه دولت‌ها به این حیث، دفاع کردم، باز هم دفاع می‌کنم. نباید به خاطر یک عملکردى در یک گوشه‌اى، مسؤولان نظام را اعم از قوه مجریه یا قوه مقننه یا قوه قضائیه، در چشم مردم بى‌اعتبار کرد. چون مردم اگر چنانچه احساس کردند که این دستگاه‌هاى عظیم نمی‌توانند مورد اعتماد قرار بگیرند، امید مردم از بین خواهد رفت. فکر این را باید بکنند. انصافا خلاف حق هم هست یعنى این چیزهایی که گاهى اوقات گفته می‌شود، خلاف حق است. خب ما داریم مى‌بینیم اوضاع و احوال را و از بطون کار آشنا هستیم، خیلى تلاش دارد می‌شود؛ تلاش مومنانه و مخلصانه، انسان این را مشاهده می‌کند. پیشرفت‌هایی هم که مشاهده می‌شود- هى گفته می‌شود: پیشرفت‌هاى کشور، پیشرفت‌هاى کشور- اینها همینطور با نشستن کنج خانه و بیکارى مسؤولان که به دست نمى‌آید، با تلاش مسؤولان اینها به دست مى‌آید.
انصافاً تلاش مي‌شود
تلاش دارد می‌شود، انصافا تلاش می‌شود. دشمن می‌خواهد این حالت را از بین ببرد. دشمن می‌خواهد این حالت اعتماد مردم به مسؤولان نظام را سست کند تا مردم احساس کنند نمی‌شود به دولتشان اعتماد کنند، به قوه قضائیه‌شان، به مجلسشان نمی‌شود اعتماد بکنند، اینها را در چشم مردم خراب کنند. این خطاست. این یک قلم کار دشمن است که این را باید فهمید. نباید با دشمن همصدا شد، نباید جدول دشمن را پر کرد، پازل دشمن را تکمیل کرد، صداى دشمن را در داخل بازتاب داد، اینها را باید مراقبت کرد. یکى هم مساله دین و بینات اسلامى و انقلاب اسلامى است. از توحید و نبوت و امامت و ولایت و از اینها بگیرید تا احکام و حجاب و حدود شرعیه و بقیه چیزها، دائم دارد شبهه‌پراکنى می‌شود. باید حواسمان باشد که اینها روش دشمن است. باید در مقابل اینها تدبیر داشت، باید کار کرد. البته در اینجا و در این شبهه‌هایی که به طرق مختلف مطرح می‌شود، همه وظیفه دارند که در برابر این هنجارشکنى‌هاى دینى که در این سایت‌ها و در این اظهارات مشاهده می‌شود و این فرقه‌سازى‌هایی که وجود دارد و این هنجارشکنى‌هاى اخلاقى و جنسى که انسان مشاهده می‌کند و از این قبیل چیزها بایستند. اینها کارهایی است که نه اینکه همه این کارها را دشمن دارد از خارج می‌کند، نه، انگیزه‌هاى داخلى هم وجود دارد اما دشمن تقویت می‌کند، جهت می‌دهد، کمک می‌کند و اینها را هل می‌دهد به جلو و دشمن از این چیزها خرسند است. باید این را مواظب باشیم. باید مواظبت کنیم. مسؤولیت برعهده کیست؟
فقط دولت مس‍ؤول نيست
آیا برعهده دولت است؟ به تنهایی، نه. دولت البته مسؤولیت‌هایی دارد. من خودم بارها به شوراى انقلاب فرهنگى در دوره‌هاى مختلف گفتم که شما نمی‌توانید خود را از متدین کردن مردم و وظیفه‌اى که در این راه دارید، برکنار نگه دارید. اینها مخالف بودند. آن جریان‌هاى بداخلاق مخالف بودند، می‌گفتند نه، این دین دولتى می‌شود. من معتقدم دولت در این زمینه وظیفه دارد اما وظیفه دولت چیست؟ وظیفه دولت درست کردن عقاید مردم است؟ نه، وظیفه دولت زمینه‌سازى است، وظیفه عملیاتى و میدانى برعهده روحانیت است، برعهده زبدگان است، برعهده نخبگان حوزه و دانشگاه است. این وظیفه میدانى است. من امروز نگاه می‌کنم جاى این مجموعه مکرم دینى و علمى را در خیلى جاها خالى مى‌بینم.
ما اگر چنانچه به دستگاه‌هاى تبلیغاتى‌مان اعتراض می‌کنیم، مى‌بینیم اینها گاهى اوقات به خاطر اعتراض و تشرى که ما می‌زنیم، یک حرکتى دینى هم انجام می‌دهند، بد از آب درمى‌آید، یک کارى هم انجام می‌دهند، محتواش خراب در مى‌آید، این به خاطر این است که اشراف علمى که فقط مختص روحانیت است در این مورد وجود ندارد.
حوزه‌هاي علميه فعال شود
حوزه‌هاى علمیه نقش‌شان در صدا و سیما فقط این نیست که یک واعظ خوش‌زبانى بیاید آنجا مردم را نصیحت کند، نه، حوزه علمیه باید کمیته‌ها تشکیل بدهند، مجموعه‌ها تشکیل بدهند، اتاق فکرهاى دینى تشکیل بدهند، راجع به مسائل گوناگون بنویسند، بحث کنند، تحلیل کنند، تحقیق کنند و محصولات اینها را بدهند بیرون. فضا وقتى که درست شد، طبعا اثر می‌گذارد. روى بازى هنرمند هم اثر می‌گذارد.
300 -200 نفر از هنرمندهاى مطرح کشور در بخش‌هاى مختلف اینجا آمدند- پارسال بود یا کى بود- و با من ملاقات کردند. یک مقدارى آنها صحبت کردند، یک مقدارى ما صحبت کردیم. بعد من به نکته‌اى توى همان مجلس توجه کردم و همانجا هم گفتم اگر شماها که فیلمسازید یا هنرمندید یا بازیگرید یا کارگردانید، از من بپرسید که ما می‌خواهیم فیلم دینى درست کنیم، درباره چه موضوعى فیلم دینى درست کنیم؟ فرض کنید در باب حجاب می‌خواهیم مثلا فیلم بسازیم، محتواى این چه باشد، از کجا شروع کنیم، چى بیان کنیم به مردم؟ اعتقاد مردم را درباره مساله توحید یا مساله نبوت یا مساله ولایت یا مساله ولایت فقیه یا مساله امام (رضوان‌الله علیه) می‌خواهیم تقویت کنیم، موضوع و محتوا چه باشد؟ این آدمى که در محیط غیردینى پرورش پیدا کرده، هرگز علم دین نخوانده، خیلى‌شان با قرآن آشنا نیستند، با نهج‌البلاغه و حدیث آشنا نیستند، چه می‌دانند چه باید بیاید در محتواى این فیلم‌ها. ما که می‌دانیم، باید آماده کنیم و کمک کنیم. وقتى ما توانستیم این فکرها را منظم کنیم، مرتب کنیم، منطقى کنیم، قابل فهم کنیم، باورپذیر کنیم، آن را در مجموعه‌هایی در اختیار گذاشتیم، این هنرمند وقتى می‌خواند، خودش تحت تاثیر قرار می‌گیرد، لذا هنرمندى که سابقه دینى و ریشه دینى دارد، انسان مى‌بیند فیلم خوبى هم اتفاقا می‌سازد، که البته به‌ندرت مواردى پیش مى‌آید. پس کار ماست، کار روحانیت است که در این زمینه این کمبودها را برطرف کند.
این نکات درباره مسائل خارجى که عمده مساله آن جبهه‌بندى بیش‌فعال شده خصم است در مقابل ما، نکته‌هایی هم در آن هست و کارهایی که دارند می‌کنند. البته در این زمینه حرف زیاد است که حالا اگر انسان بخواهد مطلب بگوید و حرف بگوید، حرف هست.
حملاتي كه به جمهوري اسلامي شد
یک نگاه هم به وضعیت داخلى خود ما، یعنى وضعیت جمهورى اسلامى، چه در داخل، چه در خارج. به نظر من در این 3دهه پرافتخارى که بر نظام جمهورى اسلامى گذشته است، حملات زیادى به ما شد، حملات ساختارشکنانه، حملات معارضه جدى با هویت اسلامى، روح اسلامى، روح انقلابى. خیلى در این 30 سال به ما حمله شده. به شعارهامان دست‌اندازى کردند، شعارهامان را تحریف کردند، خیلى اوقات شعارهامان را غلط معنا کردند. خیلى اوقات تلاش شد– تلاش‌هاى سازماندهى شده، نه تلاش فردى- براى اینکه مردم را نسبت به اصل انقلاب مساله‌دار کنند. در آن گذشته‌اى که چندان هم از ما دور نیست، بارها قانون‌شکنى کردند، بارها براى قانون‌شکنى‌ها عناوین و ظواهر و بهانه‌هاى موجه درست کردند، تراشیدند، کارهاى گوناگونى انجام گرفت.
و اما مردم
ولى مردم و انقلاب ایستادند، انقلاب ایستاد، مردم ایستادند، مسؤولان مؤمنى که در میان این مجموعه عظیم حضور فعالى داشتند، ایستادند، روشنگرى کردند و بحمدالله انقلاب پیش رفت و نتوانستند کارى انجام بدهند، لذا شما ملاحظه کردید مردم در این انتخابات اخیر به حرف‌هاى داراى صبغه‌هاى غیراسلامى و غیردینى دل ندادند. اینها خیلى مهم است. مردم رفتند سراغ آن کسى که شعارهاى انقلابى می‌داد، شعارهاى اسلامى می‌داد، شعارهاى ضدتجملگرایی می‌داد، شعارهاى عدالت اجتماعى می‌داد. این نشان‌دهنده بیدارى مردم است. مردم اینها را دوست دارند. مردم به ما احترام می‌گذارند چون اسلام را دوست دارند، ما را مظهر اسلام و مبین اسلام می‌دانند.
این خصوصیت مردم ماست. این خیلى اهمیت دارد. سى و یکى، دو سال دائم علیه انقلاب کار شده، در عین حال مردم ایستاده‌اند و شعارهاى انقلاب، امروز زنده است. حرف‌هاى امام، امروز حرف‌هاى رايج است، سکه رايج است. کسانى که می‌خواهند در بین مردم سرى بلند کنند، حرف‌هاى امام را تکرار می‌کنند، خودشان را مستند به امام نشان می‌دهند. یک روز خلاف این بود، یک روزى که چندان دور نیست از ما، کسانى بودند که تظاهر می‌کردند به مخالفت با امام، رفتند گفتند انقلاب دفن شد! صریحا اعلام کردند. عده‌اى گفتند که باید مردم را از خدا جدا کرد! اینها را صریح پشت بلندگو آن روز می‌گفتند. امروز جرأت نمی‌کنند اینها را بگویند. امروز آن کسانى که با مردم می‌توانند حرف بزنند، تریبون دارند- یا از هر وسیله‌اى استفاده می‌کنند- دم از امام و دم از انقلاب و دم از شعارهاى امام می‌زنند، حالا با شیوه‌هاى خاص. این خیلى مهم است. این نشان‌دهنده این است که سکه رايج در کشور و روش مقبول، روش امام است و راه انقلاب است. این خیلى چیز بزرگى است.
9 دي و 22 بهمن
خب، البته گفتیم مردم ایستادند، آخرین نمونه‌اش هم همین فتنه سال 88 بود، مردم ایستادند. همان کسانى که به کسان دیگرى غیر از منتخب رأى داده بودند، همان‌ها هم در مقابل آنها ایستادند، لذا دیدید در 9 دى، در 22 بهمن، همه شرکت کردند، همه آمدند. این نشان‌دهنده این است که فتنه‌گران و فتنه‌انگیزان یک اقلیت معدودند، منتها دروغ گفتند، خواستند مردم را دنبال خودشان بکشانند. اولِ کار موفق هم شدند، بعد که چهره‌شان آشکار شد، نقابشان در خلال حرف‌ها و کارهاى گوناگون افتاد، مردم از اینها رو برگرداندند. بنابراین مردم ایستاده‌اند. خب، این یک نکته است در وضع کشور.
كشور در حال پيشرفت است
یک نکته دیگر پیشرفت کشور است. حالا پیشرفت‌هاى علمى را که بارها گفتند و گفتیم و دیگران گفتند و خود شماها هم می‌دانید. حقیقتا در زمینه‌هاى علمى، در زمینه‌هاى فناورى، پیشرفت‌هاى شگفت‌آورى شده. بعضى از این چیزهایی که در تلویزیون به‌آسانى از آن عبور می‌کنند که فلان کار شد و فلان چیز افتتاح شد، پشت صحنه این را که انسان نگاه می‌کند، خیلى کارهاى مهمى است، خیلى تلاش، خیلى عمق علمى، خیلى توانایی پشت سر این پدیده خوابیده که حالا رسیده به اینکه مثلا فلان چیز به وجود آمده یا فلان شیئی اختراع شده یا تولید شده، در زمینه‌هاى گوناگون صنعتى و فناورى و علمى. اینکه حالا مسلم است ليکن آنچه از این پیشرفت‌هاى علمى و فناورى به نظر من بالاتر است، عبارت است از روحیه ثبات و احساس توانایی که در ملت بیدار شده، در کسانى که باید این کار را بکنند، این روحیه بیدار شده.
این جلسات ماه رمضان ما، یکى از برکاتش براى خود من همین بود؛ دانشجو بود، استاد بود، فرزانگان و نخبگان بودند، مسؤولان و کارگزاران بودند، صنعتگران بودند، فعالان گوناگون کشور بودند و کسى هم به اینها نمی‌گفت که شما چه بگویید، می‌گفتند بیایید حرفتان را بزنید. حرف‌هایی که می‌زدند، نشان‌دهنده روحیه خودباورى، اتکا به نفس، اعتماد به اینکه می‌توانند آنچه را که تا حالا انجام دادند، چندین برابر او را انجام بدهند، بود. این خیلى چیز مهمى است. این همان روحیه‌اى است که امام (رضوان‌الله علیه) می‌خواست آن را در ماها بیدار کند. این روحیه در مردم بیدار شده. جوان‌ها مى‌آیند حرف می‌زنند. یک جوانى آمد صحبت کرد، گفت، من یک نقشه جامع علمى نوشتم که این را می‌دهم به شما، آن نقشه جامع علمى که در شورایعالى انقلاب فرهنگى تهیه شده، ایراد دارد. این خیلى روحیه خودباورى بزرگى است. خیلى من لذت بردم. ممکن است آنچه که او تهیه کرده، آنچنان که خودش خیال می‌کند، صددرصد مورد قبول نباشد اما این روحیه که یک جوان دانشجو با 3-2 نفر همکار دانشجو بنشینند نقشه جامع علمى کشور را تنظیم کنند، بعد هم نه اینکه یک گوشه‌اى بگذارند، در ملأعام بیاید به من بدهد، بگوید این را من می‌دهم به شما، بسیار مهم است. اینچنین روحیه‌هایی وجود دارد، هم در دانشجوهاى ما، در جوان‌هاى ما، هم در اساتید خوب ما، مؤمن ما، این چیزها وجود دارد. اینها مهم است.
هميشه آدم بد داشته‌ايم
اگر تلخى‌ها را مى‌بینیم، ناکامى‌ها را مى‌بینیم، ضعف‌ها را مى‌بینیم، اینها را هم باید ببینیم، اینها خیلى مهم است، جهت‌دهنده اینهاست و الّا کى بوده که ما تو مجموعه خودمان آدم بد نداشته باشیم، آدم خلافکار نداشته باشیم، آدم ضعیف نداشته باشیم، آدم نق‌زن نداشته باشیم، آدم مخالف نداشته باشیم؟ همیشه خب بوده، اما آن چیزى که کشور را پیش می‌برد، او عبارت است از آن موتور، از آن موتور پیش‌برنده. حالا داخل این قطار ممکن است 4 نفر با همدیگر دعوا هم بکنند، به سر و کله هم بزنند یا پوست پرتقال هم بریزند و فضا را کثیف هم بکنند، اما قطار دارد حرکت می‌کند و جلو می‌رود. این اختلافات هم وجود دارد، خب داشته باشد. بدکارى‌هایی هم هست، یک نفر هم توى قطار دارد نماز شب می‌خواند، نماز جعفر طیار می‌خواند. همه جورش هست، اما حرکت، حرکتِ به جلو، حرکت با امید، حرکت با جهت، حرکت با هدف، اینهاست، اینها را باید دید. کار هست، سازندگى هست، ابتکار هست، روحیه استغناء وجود دارد، انسان این را امروز مشاهده می‌کند. خب، کارهاى مهمى هم انجام گرفته است که به نظر من کارهاى باارزشى است، آن مقدارى که بنده اطلاع دارم، کارهاى بسیار خوبى در کشور دارد انجام می‌گیرد.
حالا بر این تصویرى که بنده نسبت به وضع کشور دارم و به برادران و آقایان محترم عرض کردم و آن چیزى که من از اوضاع کشور می‌فهمم- بنده بى‌اطلاع هم نیستم، از همه این مسائل گوناگونى که گفته می‌شود، مطلعم. خیلى از جزئیات را هم بنده می‌دانم- چند نکته مترتب است:
یکى اینکه فشارهاى دشمن و شرایط سخت، ما را ضعیف نکرده. سختى‌ها و تنگناهایی که در این 30 سال وجود داشته، ما را تضعیف نکرده، بلکه ما را نیرومند و مقاوم هم کرده. امیرالمؤمنین (ع) فرمود: «ألا و انّ الشّجرهًْ البرّیه اصلب عوداً... و اقوى وقوداً»،(5) هم محکم‌تر است، هم وقتى که آن را آتش زدى، آتشش ماندگارتر است. خاصیت شرایط سخت این است. شرایط سخت، شرایط پرچالش، ملت‌ها را مقاوم می‌کند، رؤسا و مدیران و مسؤولان و رهبران کشورها را مقاوم می‌کند، مثل یک ورزش، آنها را تقویت می‌کند، نیروى آنها را مضاعف می‌کند، همت آنها را مضاعف می‌کند، می‌روند دنبال کارهاى بزرگ‌تر و این بحمدالله اتفاق افتاده. این نکته اول.
فشارها محكوم به شكست است
نکته دوم اینکه، این فشارهایی که در دنیا انجام می‌گیرد، اینها محکوم به شکست است، اینها شکست خواهد خورد. این چیزى است که تجربه به ما نشان داده، غیراز وعده الهى که: «و لینصرنّ الله من ینصره»(6) و آیات زیادى که در این جهت هست. فشارها غالبا محکوم به شکست است. یک مدتى فشار مى‌آورند، وقتى که ایستادگى مشاهده شد از این طرف، آن فشار تمام می‌شود. جنگ، جنگ اراده‌هاست، جنگ عزم‌هاى راسخ است، هر که عزمش بیشتر بود، او برنده است. بنابراین اینها شکست می‌خورند. اگر قرار بود نظام اسلامى با این فشارها شکست بخورد، باید همان دهه اول شکست می‌خورد. آن وقت- گفتم- دشمن قوى‌تر بود، ما ضعیف‌تر بودیم، توانایی‌هامان کمتر بود، امکاناتمان کمتر بود، دنیاشناسى‌مان کمتر بود، تجربه‌مان کمتر بود، امروز بحمدالله این کمبودها و کمى‌هاى آن وقت‌ها جبران شده و خیلى از اشکالاتى که آن وقت وجود داشت، وجود ندارد. مردم روحیه‌هاشان هم خوب است. امروز انگیزه‌ها خیلى بالاست. اگر خداى نکرده یک وقتى یک جنگى اتفاق بیفتد که حضور در جبهه را براى مردم و جوان‌ها ایجاب کند، آن وقت خواهید دید که جوان امروز ما که نسل سوم انقلاب است، همتش و فداکارى‌اش از جوان آن روز کمتر نیست، شاید بیشتر هم هست. چنین حالتى وجود دارد. بنابراین، این فشارها محکوم به شکست است، ليکن مهم این است که ما بیدار باشیم. به شرط اینکه ما بیدار باشیم، به شرط اینکه خوابمان نبرد، غفلت نکنیم. این زنگ‌هاى هشداردهنده و بیدارباش، ما را بیدار نگه دارد، این شرطش است.
به مردم اميد دهيد
نکته سوم، یک کلید اصلى وجود دارد و آن امید دادن و اطمینان دادن به مردم است. این کارى است که برعهده من و شماست: ما معممین، ما مسؤولان، ائمه محترم جمعه، کار باید این باشد که به مردم امید بدهید و اطمینان بدهید. اگر مردم ناامید شدند، اعتماد خودشان را از دست دادند، متزلزل شدند، شکست قطعى است. آن چیزى که جنگنده را، رزمنده را در جبهه نگه می‌دارد، امید است. باید امید داشته باشد، بداند که می‌تواند به پیروزى برسد. این امید را باید زنده نگه داشت. عامل اصلى پیروزى، در صحنه بودن مردم است، عامل در صحنه بودن مردم، امید و اطمینان آنهاست. این امید را باید در مردم تقویت کرد، مردم را نباید ترساند، مردم را نباید بدبین کرد، بى‌اعتماد کرد. در قرآن کریم ببینید: «الّذین قال لهم النّاس انّ النّاس قد جمعوا لکم فاخشوهم».(7) این از طرف دشمن است، بترسید- «قد جمعوا لکم فاخشوهم» نسبت داده شود به دشمن- آیه دیگر: «انّما ذلکم الشّیطان یخوّف اولیائه»،(8) می‌ترساند. «لئن لم ینته المنافقون و الّذین فى قلوبهم مرض و المرجفون فى المدینه لنغرینّک بهم».(9) ببینید، اینهاست. یعنى ترسیدن مردم مذمت شده، مردم را ناامید کردن، مردم را بى‌اطمینان کردن، مذمت شده. متقابلاً، نقطه مقابل: «والعصر. انّ الانسان لفى خسر. الّا الّذین آمنوا و عملوا الصّالحات و تواصوا بالحقّ و تواصوا بالصّبر»،(10) همدیگر را باید وصیت کنیم، توصیه کنیم به صبر، به ایستادگى، به پیروى از حق، همدیگر را نگه داریم. «و المؤمنون و المؤمنات بعضهم اولیاء بعض»،(11) اولیاء یعنى پیوسته‌ها، به همدیگر پیوستند. این وظیفه ماست، بنابراین باید به این نکته امید و اطمینان توجه کرد.
مسائل اصلي و مسائل فرعي
مسائل اصلى را باید شناخت و مسائل فرعى را اصلى نکرد، نه اینکه مطرح نکرد، نه، مسائل فرعى هم باید طرح شود، همه جزئیات باید طرح شود، اما اصلى نشود و ملاک مخالفت و موافقت قرار نگیرد. ملاک موافقت و مخالفت، صراط مستقیم حق است، اسلام است، تشرع است، تدین است، پایبندى به مبانى انقلاب است، پایبندى به آرزوهاى امام و اهدافى است که امام ترسیم کردند، مقابله با مستکبرین است، بدبین بودن به مستکبرین است یعنى بدانیم که دشمن ما کیست. اینجور نباشد که ما با رفیق و برادر خودمان که مثلا اینجا نشسته، بنا کنیم مخالفت اما دلمان با آن مستکبر، با آن بى‌حیاى مخالف همراه باشد، از او کمک بخواهیم، به او اعتماد کنیم، اینجورى نباشد.
مساله مهمى که در ذهن بنده همیشه هست- آنطور که فرمودند، در جلسه هم مطرح شده- و مورد دغدغه افراد است، مساله فرهنگ است، مهم است. مساله فرهنگ از مسائل اقتصادى مهم‌تر است، از مسائل سیاسى مهم‌تر است. فرهنگ چیه؟ فرهنگ عبارت است از آن درک، برداشت، فهم، معتقد و باور انسان‌ها و روحیات و خلقیات آنها در زندگى، آنهایی است که انسان را به کار وادار می‌کند. فرهنگ حاکم بر یک کشور مثلا اگر چنانچه فرهنگ مسؤولیت‌پذیرى بود، این عمل مردم را هدایت می‌کند. نقطه مقابل، حالت بى‌مسؤولیتى است که انسان نسبت به حوادث، نسبت به قضایا، نسبت به آینده، نسبت به دشمن، نسبت به دوست، احساس مسؤولیت نکند. مسؤولیت‌پذیرى، تزریق مسؤولیت‌پذیرى و هدیه کردن او به ارواح مردم، به افکار مردم و روحیات مردم، این تقویت فرهنگ است. ایثارگرى، وجدان کارى، انضباط، تعاون اجتماعى، سازگارى اجتماعى، پرهیز از اسراف، اصلاح الگوى مصرف، روحیه قناعت، استحکام در آنچه تولید می‌کنیم، اینها فرهنگ است. اینها را باید در مردم تقویت کرد. درستکارى، زنده نگه داشتن اندیشه‌هاى امام و انقلاب، روحیه انسجام و اتحاد اسلامى- آن چیزى که قرآن هم ما را به او امر می‌کند، تفکرات ما هم به او امر می‌کند، انقلاب هم ما را به او حمل می‌کند و امر می‌کند- با برادران مسلمان، با هم‌میهنان، حالت اتحاد و انسجام داشتن، تعصب متقابل مثبت نسبت به یکدیگر داشتن، که در عرض گستره امت اسلامى هم همین جور است. اینها فرهنگ است. یکى از آنها هم البته فرهنگ عفاف و فرهنگ ساده‌زیستى است.
این کارها برعهده کیست؟ رسانه‌ها خیلى نقش دارند، اما رسانه‌ها قالبند، محتوا و مضمون، دست ماست، که حالا بحث مفصلى دارد که جایش اینجا نیست. ان‌شاءالله در جاى خودش من راجع به این صحبت خواهم کرد. کارهاى مهمى برعهده ماهاست، برعهده حوزه‌هاى علمیه است که این کارها را باید ان‌شاءالله انجام بدهیم. دیگر صحبت ما طولانى شد. خداوند ان‌شاءالله که همه ما را در راه انقلاب، در راه اسلام نگه دارد، زندگى ما را وقف اسلام بکند، مرگ ما را در راه اسلام و براى اسلام و براى خودش قرار بدهد. آنچه که گفتیم، می‌گوییم، می‌شنویم و می‌کنیم، آن را براى خودش و در راه خودش قرار بدهد.
والسّلام علیکم و رحمهًْ‌الله و برکاته
پي‌نوشت:
...............................................................................................................................................................................................................
* پنجشنبه 25 شهریور 1389
1- فتح:7-4، ترجمه:
او کسی است که سکینه و آرامش را در دل‌های مؤمنان نازل کرد تا ایمانی بر ایمانشان افزوده شود، لشکر آسمان‌ها و زمین از آن خداست و خداوند دانا و حکیم است. هدف (دیگر از این فتح مبین) آن بود که مردان و زنان با ایمان را در باغ‌هایی (از بهشت) وارد کند که نهرها از زیر درختانش جاری است و گناهان آنها را ببخشد و این نزد خدا پیروزی بزرگی است. و نیز مردان و زنان منافق و مردان و زنان مشرک را که به خدا گمان بد می‌برند مجازات کند، حوادث سوئی (که برای مؤمنان انتظار می‌کشند) تنها بر خودشان نازل می‌شود، خداوند آنها را غضب کرده و آنها را از رحمت خود دور ساخته و جهنم را برای آنها آماده کرده، چه بد سرانجامی است. لشکریان آسمان‌ها و زمین تنها از آن خداست و خداوند شکست‌ناپذیر و حکیم است.
2- رعد- 38
3- نهج‌البلاغه- نامه 62
4- صحیفه سجادیه، دعاى بیستم
5- نهج‌البلاغه- نامه 45
6- حج- 40
7- آل‌عمران- 173
8- آل‌عمران- 175
9- احزاب-60
10- عصر- 3-1
11- توبه: 71