۲۰/آبان/۱۴۰۵
|
۰۰:۳۳
درباره کتاب «من قاتل پسرتان هستم»

ج مثل جنگ

نوشته احمد دهقان

 

 

آزاده صالحی:

«در این لحظه یکی از سربازان دشمن را دیدم. آمد روی دژی که سنگرهایشان پشت آن بود. مشکوک شده بود. فرمانده‌مان آمد نزدیک‌تر و با تحکم گفت صدایش را خاموش کنم. متوجه منظورش نشدم. فرمانده دوباره گفت صدایش را ببرم. پرسیدم چطور؟ گفت سرش را بکن زیر آب». این جملات، بخش‌هایی از داستان «من قاتل پسرتان هستم» است؛ اثری نوشته احمد دهقان که توانست به محض انتشار، جایگاه ویژه‌ای در زمره ادبیات داستانی دفاع مقدس بیابد. دهقان در این اثر ضمن روایت زندگی و مرگ «محسن» و همینطور اشاراتی به تقسیم شدن بچه‌ها و راهی شدن هریک برای انجام عملیات در طول جنگ، دست به تابوشکنی در این حیطه زد که پیش از او کمتر کسی این کار را کرده بود. هرچند او در مقام نویسنده‌ای متعهد و وفادار به 8 سال دفاع مقدس، قلم را بعد از «من قاتل پسرتان هستم» زمین نگذاشت و دامنه آن را تا نگارش رمان ماندگار «سفر به گرای 270 درجه» نیز امتداد داد. نامه‌ای که راوی داستان یعنی «فرامرز بنکدار» به پدر محسن می‌نویسد و به نوعی با شرح ماوقع مرگ محسن خود را از شر عذاب وجدانی طولانی که کابوس روح و جمسش شده می‌رهاند، هسته اصلی داستان را تشکیل داده است. او در نامه برای پدر پیر محسن شرح می‌دهد که محسن توسط دشمن در جنگ به شهادت نرسیده است بلکه بنکدار به دستور فرمانده به واسطه فاش نشدن عملیات، او را که از ناحیه گلو زخمی شده است، به زیر آب می‌کشد و خفه می‌کند. تراژدی‌ای که دهقان در «من قاتل پسرتان هستم» ارائه می‌دهد، آه از نهاد هر خواننده‌ای که این داستان را می‌خواند و خود را به نحوی شریک رنج‌های ذهنی راوی و مرگ خاموش محسن می‌کند برمی‌آورد. «فرمانده‌مان گفت سرش را بگیر و خودش چسبید به هر دو پای محسن. با هم رفتیم زیر آب. محسن اول آرام بود ولی بعد شروع کرد به تقلا و دست و پا زدن...» (بخش‌هایی از اثر). شاید بتوان بارز‌ترین مولفه کتاب را گریز نویسنده از کلیشه‌نویسی در دایره ادبیات دفاع مقدس که در برهه‌ای شایع‌ترین نوع نوشتن بود، قلمداد کرد و همین‌طور پشت پا زدن او به پاره‌ای از ایهامات و استعارات دست و پاگیر ادبی. دهقان در تراژدی‌ای که می‌آفریند و آن را با تمام حس‌ها و فراز و فرودهای داستانی به مخاطبش منتقل می‌کند، ضمن چینش کاراکترهایی چون فرمانده، محسن و حتی بنکدار، چارچوب‌های تکراری را کنار می‌گذارد.

 

ارسال نظر
captcha
پربیننده