سیر کردن شکم بچه‌های قد و نیم‌قد زمانی که به اجاره‌نشینی و خرید رخت و لباس و خرج مدرسه و هزار و یک جور مساله دیگر ضمیمه می‌شود، دیگر رمقی برای ادامه زندگی باقی نمی‌گذارد. چه برسد به زمانی که مرگ مرد خانواده نزدیک شود و همسر را بدون هیچگونه آمادگی به میدان جنگ با غول بی‌شاخ و دم زندگی بکشاند.
مشکلاتی از این دست فراوانند و دست و پنجه نرم‌کنندگان با آنها هم روز به روز ستون‌های میله‌ای آمار را بالاتر می‌برند. برای همین است که اخیرا انواع و اقسام مراکز مختلف از بهزیستی و کمیته امداد گرفته تا شهرداری و خلاصه هر نوع موسسه خیریه و کمک‌رسان دیگر بسیج می‌شوند تا جاده صاف‌کن زندگی پرمشغله آنها باشند. این خبر که «سالانه هزار زن سرپرست خانواده از طریق بازارچه‌های خوداشتغالی کسب و کار پیدا می‌کنند» جدید‌ترین مطلبی است که در این‌باره از سوی مدیرعامل شرکت خدمات اجتماعی و رفاهی شهرداری تهران به گوش می‌رسد. این درحالی است که براساس تحقیقات یک استاد مطالعات زنان، ۶۹ درصد زنان سرپرست خانوار با حرفه‌ای که بتواند امکان اشتغال آنها را فراهم کند، آشنایی ندارند و تنها ۱۰ درصد آنها شاغل هستند.
عباس سراجان، مدیرعامل شرکت خدمات اجتماعی و رفاهی شهرداری تهران در کنار ابراز این خبر اظهار داشته است که بازارچه‌های خوداشتغالی شهرداری، تمام ماه‌های سال یا به صورت فصلی یا ثابت در بوستان‌های پرتردد شهر برگزار می‌شود. اما نشستن پای صحبت‌های خود این زنان چنین مساله‌ای را نمی‌رساند. خیلی از آنها حاضرند در حد توانشان بابت غرفه‌ها اجاره دهند اما بتوانند محل کارشان را دائم نگه دارند. آنها بعد از چهار ماه مجبور به ترک غرفه‌هایشان می‌شوند و اجناسی که از تولیدی‌ها به امانت گرفته‌اند، تا برگزاری بازارچه بعدی در خانه‌های‌شان تلنبار می‌شود.وی می‌گوید: ما نمی‌خواهیم به گونه‌ای باشد که خانم‌ها احساس کنند غرفه‌ها دائم در اختیارشان قرار دارد، تنها به این دلیل که غرفه‌ها محدود است.
با این اوصاف بازهم عباس سراجان معتقد است که تا سال آینده تعداد بازارچه‌های خوداشتغالی تا اندازه‌ای گسترش می‌یابد که به‌طور متوسط هر سال 2 هزار نفر از این طریق شاغل می‌شوند.
اشتغال به شرط جوانی
پا به سن گذاشتن و رسیدن به مرحله‌ای که عده‌ای اسم آن را کهنسالی می‌گذارند بار بزرگ‌تر و سنگین‌تری بر دوش اینگونه زنان می‌گذارد. آنهایی که تاکنون خرج و مخارج بچه‌ها را به زور در می‌آوردند، حالا باید به جهیزیه و خرید عروسی و آبروداری مقابل عروس و داماد هم فکر کنند. اما قانون خوداشتغالی درست
همین جاست که راه زنان سرپرست خانواده را سد می‌کند چون زنان بالای 60 سال نمی‌توانند غرفه داشته باشند. حالاست که معجون غم نان با ترس از آبرو مخلوط می‌شود و کمر قوی‌ترین‌ها را هم خم می‌کند. هیچیک از مسؤولان تاکنون دلیلی برای شرط سنی شاغلان مطرح نکرده‌اند اما آنچه که از شواهد پیداست بیرون کردن زنان بالای 60 سال از چرخه خوداشتغالی، فقط به دلیل ایجاد فرصت برای زنان جوان فاقد شغل است.
فروکش آسیب‌های اجتماعی در سایه خوداشتغالی
اولین روزهایی که طرح گشایش بازارچه‌های خوداشتغالی در قالب خبرهای گوناگون به گوش رسید همه آنها در یک چیز اشتراک داشتند، اینکه «فرصت شغلی برای بانوان برای کاهش آسیب‌های اجتماعی ایجاد خواهد شد».
اما هیچ کدام از اینها اشاره‌ای به اینکه کدام نوع از آسیب‌های اجتماعی قرار است در سایه ایجاد چنین بازارچه‌هایی از میان برداشته شود، نکرده‌اند.
گفت‌وگو با یکی دیگر از صاحبان این مشاغل چند ماهه برای ما با یک نتیجه همراه بود: وقتی سرمایه نداشته باشی مجبوری از هزار و یک جا کالا به امانت بگیری. آن موقع است که اگر شانس بیاوری و پول اولیه صاحب‌کار را برگردانی شاید چیزی حدود یکصد هزار تومان در ماه بتوانی به زخم زندگی بزنی! مساله مهم‌تر اینجاست که بازارچه‌های فصلی فقط می‌توانند در ماه‌های گرم سال فعالیت داشته باشند، مثلا کدامیک از شهروندان حاضرند میان برف و باران به بوستان‌ها
سر بزنند و وقتی را به انتخاب و خرید کالاهای دست‌ساز اختصاص دهند؟ این درحالی است که مجتبی عبداللهی، مدیرعامل شرکت خدمات اجتماعی و رفاهی شهرداری تهران، مدت‌هاست که در تشکیل بازارچه‌های خوداشتغالی مشکل خاصی نمی‌یابد و می‌گوید: در راه‌اندازی بازارچه‌های خوداشتغالی، نیازهای اولیه تمام افراد در نظر گرفته می‌شود، همچنین هماهنگی‌های لازم با دیگر معاونت‌های خدمات شهری انجام خواهد شد.
اما براساس شواهد موجود، تاکنون هیچگونه هماهنگی برای اشتغالزایی این افراد در ماه‌های سرد سال صورت نگرفته است. برای سرخ نگه داشتن صورت دختر و پسر کوچک، سیلی تنها راه چاره نیست. برای سیر کردن شکم‌های کوچکشان سه وعده غذا لازم است. برای درس خواندن باید دفتر و کتاب داشت و برای گرم شدن و در امان ماندن از سوز و سرمای زمستان، به پالتو و کلاه مجهز شد. چه کسی می‌تواند ادعا کند که با فروش چند کالای دست‌ساز یا لباس‌های امانت گرفته شده از تولیدی‌های مختلف و درآمد یکصد هزار تومانی در ماه می‌شود کوچک‌ترین نیازها را هم مرتفع ساخت؟