چندي پيش در ایالات متحده «مواضع دو حزبی» جمهوریخواهان و دموکراتها در جلسهای مشترک شکل گرفت تا مسائل و مبادی مشترک سیاستهای آمریکا مشخص شود.
باراک اوباما بهعنوان رئیسجمهور منتخب مردم، هفته جاری در مصاحبهای مشخص کرد که «مواضع مشترک» سیاستهای آمریکایی بهطور مشخص تدوین و موارد راهبردی و کاربردی آن تعیین شده است. یکی از اصول و مبانی این سیاستها بحث جانبداری از رژیم صهیونیستی و حفاظت و حراست از منافع آن در خاورمیانه است که هر رئیسجمهور آمریکایی اعم از دموکرات و جمهوریخواه به آن پایبند میماند. ازجمله موارد دیگر این توافق مساله ایران است که در ارتباط مستقیم با رژیم صهیونیستی مسائل آن تبیین شد. ایران در شرایطی که به توانمندی هستهای دست یافته، در عمل توازن منطقهای را به ضرر اسرائیل بر هم زده است که به رسمیت شناختن آن مغایر تدابیر كاربردی سیاست خارجی ایالات متحده به شمار میرود. لذا هر دو حزب مقتدر آمریکایی بر سر این مساله همنظر شدند که ایران را به سمتی هدایت کنند که تعلیق فعالیتهای هستهای را بپذیرد و پس از آن نوعی سیستم راستیآزمایی بلندمدت را در ایران پیاده كنند تا بر تحرکات ایران اشراف کامل اطلاعاتی پیدا کنند. این همان بحثی است که از 30 سال پیش آمریکاییها دنبال میکردند تا کشورهای منطقه، اسرائیل را بهعنوان محور اقتدار منطقه خاورمیانه مستقر کنند. آنان همچنین از این موضوع سخن به میان آوردند که با توجه به تغییرات در کاخ سفید باید سیاستهای شکستخورده گذشته را از نو بازسازی کرد تا شکستی متوجه ایالات متحده نشود. آمریکاییها شکستها را چنین احصا کردند که منافع اروپاییان لحاظ نشده است و باید اروپاییان همهجانبه در سیاستها با آمریکا همراه شوند؛ چین و روسیه نیز در موارد متعدد ازجمله بحث استقرار سپر موشکی شرق اروپا از سیاستهای آمریکا بهره نبردهاند. لذا بحث هماهنگی کامل با کشورهای اروپایی و در نظر گرفتن منافع چین و روسیه تا رفع همه نگرانیها ادامه مییابد تا همه آنان در مجامع بینالمللی یکپارچه ایران را تحت تاثیر قرار دهند.
در رابطه با کشور ما نیز چنین مطرح کردهاند که باید اقدامی صورت گیرد که از نظر افکار عمومی کشور این احساس تلقی شود که آمریکا دنبال حل مسائل است و دولت در موضع مخالف نمایانده شود. بدینمنظور آنان بحث «مذاکره» را طرح کردند و هدف آن را چنین طراحی کردند که جمهوری اسلامی را در شرایطی بگذارند که به بنبست رسیدن مذاکرات، نتیجه سرسختی ایران تلقی شود. بحث افزایش تحریمها از بنزین نیز طرح شده است تا همراه بحث تحریمهای بانکی و نفتی برای فشار به ایران مطرح شود و قطعنامههای جدیدتر با هدف تکمیل دایره فشار طرح شود تا فشار بر ایران فقط آمریکایی نباشد و جهان بر جمهوری اسلامی فشار وارد کند.
این مسائل در ذهن سیاستمداران آمریکایی نقش بسته است و کلید شروع آن با مصاحبه اخیر اوباما زده شد. اگرچه با در نظر گرفتن همه موارد فوق، غرب از فشار بر ایران طرفی نبسته است و چنین هماهنگی جهانی برای آمریکا ایجاد نمیشود. طرف ایرانی نیز چندان خام عمل نمیکند که آنان از «تصور فشار ملی» نتیجهای بگیرند. مصاحبه اخیر اوباما یک راه تکرار شده با نسخهای جدید است که با اطلاعرسانی به مردم پیش از هرگونه اقدام، محکوم به شکست است؛ بسیار زودتر از آنکه اوباما بتواند سواره «تغییر» را در جهان نشان دهد.
*عضو مجمع تشخيص مصلحت نظام