یکبار دیگر قصه قدیمی «بیمه زنان خانهدار» به نقل از روابط عمومی و امور بینالملل سازمان تامین اجتماعی روی خروجی خبرگزاریهای کشور رفت. این بار بهانه عید قربان بود تا شاید به میمنت این روز فرخنده، بار دیگر امید ناامید زنان خانهدار به حقوق بازنشستگیشان به بار بنشیند. طرح بیمه زنان خانهدار در سال 81 با هدف حمایت از زنانی که همواره سالها کار در منزلشان نادیده گرفته شده است به تصویب رسید. قرار بود با اجرای این طرح، کار در منزل و رسیدگی به امور فرزندان هم تا حدودی مهم تلقی شود و زنان هم به خاطر سالها تلاش در خانه از حداقل حقوق یک شهروند برخوردار شوند. این در حالی است که متاسفانه در نیمه راه این طرح هم رها شد و مسؤولان با همان پاسخهای کلیشهای و همیشگی در این گونه موارد امید این افراد را ناامید کردند. عدم تخصیص اعتبارات کافی و اجرای نادرست آن، از دلایل رها شدن این طرح عنوان شد و پاسخ کسانی که چرا تا قبل از تامین اعتبارات و نهایی شدن آن طرحی آغاز میشود، بیپاسخ ماند. اما در ادامه و در مدت 3 سال اجرایی شدن این طرح حدود 30 هزار زن خانهدار در برخی از استانها بیمه شدند. بر اساس این طرح سازمان بهزیستی موظف بود 50 درصد هزینه بیمه زنان خانهدار را پرداخت کند و برای بیمه هر زن خانهدار ماهانه 5هزار تومان و سالانه 60 هزار تومان بپردازد. بیمه شده هم موظف بود ماهیانه 5هزار تومان حق بیمه پرداخت کند. این حق بیمه باید به مدت 20 سال پرداخت شود تا بیمه شده بتواند از مزایای مستمری بازنشستگی آن استفاده کند. اختصاص بودجه سالانه از سوی دولت در سالهای نخست سبب شد تا گروهی از زنان بیمه شوند، اما با کاهش مبلغ مشکلات این نوع بیمه افزایش یافت. ولی در دولت جدید و با تغییر ریاست سازمان بهزیستی، این طرح جدیتر پیگیری شد تا اجرای آن به واقعیت نزدیکتر شود. براساس گفتههای عبدالرضا مصری با راهاندازی فاز نخست بانک اطلاعاتی افراد کشور در بهمن ماه پارسال میبایست دولت زنانی را که نیازمند حمایت بیشتر و برخورداری از بیمه زنان خانهدار هستند، شناسایی کرده و نسبت به بیمه کردن آنان اقدام کند.
این در حالی است که امروز بار دیگر و برای چندمینبار این طرح قدیمی نقل مجالس میشود و زنان خانهدار با ناباوری اخبار مربوط به آن را دنبال میکنند و اما اینبار گویی وزارت رفاه، ساماندهی بیمه زنان خانهدار را به متولی اصلی یعنی سازمان تامین اجتماعی سپرده است.
حسین علی ضیایی در این زمینه اعلام کرد: طرح بیمه زنان خانهدار به منظور گسترش و توسعه بیمه به آحاد مختلف جامعه و در اجرای بند 34 مصوبه یکهزار و شصت و دومین جلسه هیات مدیره تامین اجتماعی تدوین و در بخشنامهای جهت اقدام به واحدهای اجرایی این سازمان ابلاغ شد. رئیس هیات مدیره و مدیرعامل سازمان تامین اجتماعی افزود: بر این اساس زنان خانهدار با رعایت شرایط مقرر در بیمه «صاحبان حرف و مشاغل آزاد» از تاریخ صدور این بخشنامه (17آذر ماه جاری)، در زمره مشمولان تامین اجتماعی قرار گرفتهاند و این افراد میتوانند در صورت تمایل به صورت خوداظهاری به عنوان «خانهدار» و با انعقاد قرارداد و پرداخت حق بیمه مقرر، از تعهدات قانونی این سازمان برخوردار شوند.
مدیرعامل سازمان تامین اجتماعی، ضوابط بیمه شدن این افراد را با شرایط صاحبان حرف و مشاغل آزاد یکسان اعلام کرد و افزود: بر اساس قوانین تامین اجتماعی، صاحبان حرف و مشاغل آزاد به افرادی اطلاق میشود که برای انجام حرفه و شغل مورد نظر با داشتن کارگر (کارفرما) یا خود به تنهایی (خویش فرما)، با استناد مجوز اشتغال صادره از سوی مراجع ذیصلاح یا به تشخیص سازمان تامین اجتماعی به کار اشتغال داشته و مشمول مقررات حمایتی خاصی نباشند. ضیایی تصریح کرد: طبق قانون تامین اجتماعی صاحبان حرف و مشاغل آزاد میتوانند، از سه طریق حق بیمه پرداخته و از مزایای بیمه این سازمان برخوردار شوند. وی نرخهای پرداختی حق بیمه را 14، 16 و 20 درصد اعلام کرد و گفت: متقاضیان بیمه حرف و مشاغل آزاد با پرداخت 20 درصد سهم حق بیمه که 18 درصد آن سهم بیمه شده و دو درصد سهم دولت است، علاوه بر برخورداری از مزایای بیمه بازنشستگی و فوت مشمول قانون از کار افتادگی نیز میشوند.
مدیرعامل سازمان تامین اجتماعی اظهار کرد: ضمن آن که متقاضیان میتوانند علاوه بر پرداخت حق بیمه با نرخهای اعلام شده، با پرداخت حق سرانه درمان مصوب هر سال، طبق مقررات مربوطه از خدمات درمانی سازمان تامین اجتماعی نیز بهرهمند شوند. ضیایی «شرایطسنی» برای بیمهشدن زنان خانهدار را نیز مشابه قانون صاحبان حرف و مشاغل آزاد دانست و خاطر نشان کرد: سن متقاضیان بیمه زنان خانهدار که فاقد سابقه پرداخت حق بیمه به این سازمان هستند در هنگام درخواست نباید از 45 سال تمام بیشتر باشد و در صورتی که سن آنها بالاتر از سال عنوان شده باشد، در صورت داشتن سابقه پرداخت حق بیمه قبلی، به ازای نصف مدت سابقه به سقف سنی مجاز آنها اضافه میشود. همچنین درخواست برای متقاضیانی که دارای حداقل 10 سال سابقه حق بیمه هستند، بدون شرط سنی پذیرفته میشود. امیدواریم از این پس شاهد خبرهای تکمیلی اجرای این طرح باشیم و چند سال بعد مجبور نباشیم باز هم بنویسیم این طرح به مناسبتی با اهداف زیر اجرا میشود.
«كارگران باربر» بيمه ميشوند
مديركل تامين اجتماعي تهران بزرگ اعلام كرد: «كارگران باربر» تنها با پرداخت 15 هزار و 375 ريال و بدون داشتن كارفرما، تحت پوشش تامين اجتماعي قرار ميگيرند. به گزارش ايسنا، عادل علايي گفت: تمامی كارگران باربر ميتوانند، تنها با پرداخت هفت درصد حق بيمه مشمول قانون تامين اجتماعي شوند. وي افزود: 20 درصد مابقي حق بيمه سهم كارفرمايي كه براساس حداقل حقوق 439 هزار و 200 ريال است، از سوي دولت پرداخت ميشود. وي تصريح كرد: كارگران باربر اغلب از اقشار آسيبپذير و محروم جامعهاند و اجراي اين سياست از سوي دولت، در راستاي محروميتزدايي و با حمايت مديرعامل سازمان تامين اجتماعي به اجرا درآمده است. علایی درباره مدارك لازم برای بيمه كارگران باربر، عنوان كرد: تمام كارگران باربر ميتوانند با معرفي مراجع ذيصلاح همچون شهرداريها، فرمانداريها، تشكلهاي صنفي كارگري و كارفرمايي در ميادين ميوه و تربار، بازار و... به شکل گروهي يا انفرادي بر اساس بيمه صاحبان مشاغل آزاد تحت پوشش حمايتهاي كوتاهمدت و بلندمدت سازمان تامين اجتماعي قرار گيرند. اعلايي درباره راهاندازي و بهرهبرداري از شعبه اقماري ميدان مركزي ميوه و تربار، بيان كرد: ازاين شعبه به منظور تسهيلات لازم جهت ارائه خدمات بيمهاي به يك قشر خاص از كارفرمايان و بيمهشدگان كه در اين محدوده مشغول فعاليتند، بهرهبرداري شد.