ظهر جمعه بود و از کوچه صدای دویدن و فریاد بچهها میآمد که به هوای بوی قورمهسبزی مادربزرگ دنبال هم میکردند تا زودتر به خانه او برسند. وارد خانه که میشدی سفرهای در سرتاسر اتاق پنجدری پهن بود و تمام بچهها دور تا دور سفره مینشستند.
اعضای یک خانواده در کنار یکدیگر از حال هم باخبر میشدند و بلندبلند با هم میخندیدند، ولی اکنون سالها گذشته و به قول قدیمیها دیگر زمانه عوض شده است. زندگی شهرنشینی و صنعتی مدتهاست که طعم کنار هم بودن را از بین برده است. در حال حاضر کمتر کسی پیدا میشود که مثل گذشته به زندگی نگاه کند.
مطالعات انجام شده روی تاثیرات کنار هم غذا خوردن نشان میدهد فرزندانی که در هفته 5 بار یا بیشتر در کنار اعضای خانواده شام میخورند در مقایسه با کودکانی که 2 بار در هفته یا کمتر این کار را انجام میدهند، در انجام فعالیتهای درسی موفقتر هستند و کمتر به سیگار و بزه روی میآورند.
روانشناسان عقیده دارند، دور هم بودن اعضای خانواده هنگام صرف شام موجب تقویت پیوندهای عاطفی میشود، زیرا ممکن است اعضای خانواده در طول روز به دلیل مشغله زیاد وقت کافی برای صحبت و تبادل نظر با یکدیگر نداشته باشند اما موقع صرف شام میتوانند با یکدیگر صحبت کنند.
البته تمامی موارد عنوان شده در صورتی محقق میشود که زمان مناسب برای صرف شام انتخاب شود یعنی نه آنقدر زود که افراد تمایلی برای خوردن غذا نداشته باشند و نه آنقدر دیر که بسیار خسته و خوابآلود باشند.
خیلی سخت نگیرید
اگرچه غذا خوردن در کنار خانواده مطمئنترین و بهترین روش داشتن یک تغذیه سالم است، اما به نظر هاتف شجاعی، متخصص تغذیه، یک غذای خانوادگی لزوما به معنی این نیست که همیشه پدر و مادر و بچهها راس یک ساعت معین در تمام روزهای هفته دور میز کنار هم بنشینند و غذا بخورند.
با وجود اینکه گفته میشود مصرف غذا در مقابل تلویزیون میتواند مضراتی مانند پرخوری را به دنبال داشته باشد، ولی تحقیقات نشان داده است بچههایی که در خانه و حتی جلوی تلویزیون غذا خوردهاند، از بچههایی که در تنهایی غذا خوردهاند زندگی سالمتری داشتهاند. اهمیت این موضوع در این نکته اساسی است که وقتی اعضاي خانواده در کنار هم غذا میخورند و وقتی احساس غذا خوردن در کنار یک جمع به کودک دست میدهد، او بهتر و سالمتر غذا میخورد، حتی اگر غذای مصرف شده از غذاهای آماده مثل پیتزا باشد، اثر کاملا متفاوتی از خوردن یک پیتزا در تنهایی دارد.
شجاعی پیشنهاد میکند حتی اگر پدر و مادرها وقت غذا درست کردن ندارند و غذای آماده تهیه کردهاند، اضافه کردن کمی سالاد، سبزی خوردن یا چند افزودنی سالم و سرو کردن آن میتواند مانند یک غذای خانگی آثار مثبتی داشته باشد. وی گفت: در خانواده باید به نکاتی دقت کرد که کمک شایانی در ایجاد روحیه خوب بین افراد میکند. شجاعی این موارد را اینگونه بیان میکند: به موضوع غذا خوردن دور یک میز اهمیت دهید. اگر لازم بود برای جمع شدن همه افراد منتظر بمانید و در شرایط و مواقع بحرانی با هم بودن را به غذا خوردن در ساعت و زمان مشخص ترجیح دهید. محیطزیست و فضای شاد و مثبتی برای جمع شدن افراد خانواده دور یک میز فراهم کنید. برای بچهها بشقاب و لیوان و ظروفی با طرح و رنگ مورد علاقهشان بخرید. امروز تلویزیون جزء مهمی از لوازم خانگی ما شده است، طوری که در بیشتر شهرها و روستاها نمیتوان خانهای را یافت که در آن تلویزیون وجود نداشته باشد. تلویزیون خیلی چیزها را در زندگی ما تحت تاثیر قرار داده است. ما حتی جای وسایل و دکوراسیون خانه را هم براساس محل تلویزیون تعیین میکنیم. میز غذاخوری را جایی میگذاریم و سفره را طوری پهن میکنیم که همه بتوانند تلویزیون تماشا کنند و کسی مجبور نباشد برای دیدن آن خود را اذیت کند یا لحظهای از آن را از دست بدهد.
راهکار چیست؟
اگر والدین بدانند چرا و چگونه تماشای تلویزیون به سوءتغذیه و چاقی کودکان منجر میشود، بچهها را به خوردن میوه و سبزی بیشتری تشویق میکنند. آنها میتوانند برای بچهها سرگرمیهای دیگری مانند کتاب خواندن نیز فراهم کنند تا توجهشان کمتر به تلویزیون جلب شود و از غذا خوردن لذت بیشتری ببرند.