هرودوت در كتاب تاريخ خود از قومي سخن به ميان آورده به نام «سايسيا». او مي‌نويسد: «سايسياها نوعي برگ را مي‌سوزانند و دود آن را فرو مي‌دهند تا از خود بي‌خود شوند».بوميان آمریکا تا پيش از آنكه اروپايي‌ها به سرزمينشان پا بگذارند، توتون را از طريق لوله‌هايي دراز تدخين مي‌كردند. كلومت (Calumet) يا لوله آرامش، ابزار تدخين آنها بود كه براي بستن پيمان‌ها و محكم كردن قول و قرارها هم مورد استفاده قرار مي‌گرفت. در آثار هنري كه از اقوام «مايا» بر جاي مانده و به 1500 سال پيش بازمي‌گردد، رد پاي استعمال توتون به چشم مي‌خورد. ماياها دود كردن توتون را برانگيزاننده نيروهاي جادويي در بدن مي‌دانستند و براي قرباني كردن در مجالس و آيين‌هاي معنوي خود و همين‌طور براي جادو از آن استفاده مي‌كردند. در ميان شواهد باستان‌شناسي برگرفته از يك سايت كاوشي در «يوآكساوتون» در گواتمالا، يك كاشي به چشم مي‌خورد كه روي آن تصوير مردي نقش بسته كه دارد يك سيگار برگ ابتدايي را دود مي‌كند. در اصل لغت سيگار (Cigar) نيز از كلمه مايايي «سي‌يار» (Siyar) به معني توتون و تنباكو گرفته شده است. دود كردن توتون براي بوميان آمریکا جنبه تفريحي و تفنني نداشت. شمن‌هاي باتجربه (جادوپزشک) و جادوگران، از توتون با مقدار و دوز بسيار بالا به عنوان ابزاري براي ايجاد حالت جذبه استفاده مي‌كردند. نخستين مبلغان مذهبي اروپايي كه به آمریکا سفر كرده بودند، بسيار در نوشته‌هاي خود از دگرگوني‌هاي روحي ناشي از مصرف تنباكو خبر داده‌اند. اغلب كريستف كلمب، كاشف قاره آمریکا را ناقل توتون و دود كردن آن به اروپا مي‌دانند. گفته مي‌شود 2 تن از ملوان‌هاي كريستف كلمب در سفر سال 1492 ميلادي پس از رسيدن به كوبا، توتون پيچيده در غلاف ذرت را دود كردند و از همين رو آنها را نخستين اروپايي‌هايي مي‌دانند كه توتون استعمال كرده‌اند. به تدریج تنباكو به يكي از محصولاتي بدل شد كه آينده استعمار شده آمریکاي جنوبي را رقم زد. اين ماده يكي از عوامل اصلي رواج برده‌داري نيز بود. نخستين گروه بردگان سياه آفريقايي در سال 1619 به جيمز تاون آورده شدند تا در آنجا مشغول كار در مزارع كشت توتون و تنباكو شوند. واردات تنباكو به اروپا به‌راحتي صورت نمي‌گرفت. حتي در قرن هفدهم ميلادي نيز واردات اين ماده با مخالفت‌هايي روبه‌رو بود. جيمز اول، شاه انگلستان مشاجره‌اي قلمي با عنوان «جوابيه‌اي به توتون» دارد كه در سال 1604 نوشته شده است. در زمان او قانوني وضع شد كه طبق آن تعرفه‌هاي سنگيني بر تنباكوهاي وارداتي بسته مي‌شد. سپس در قرن هجدهم ميلادي و در آسيا بود كه ترياك كه پيش از آن تنها مصرف خوراكي داشت، با توتون تركيب شد و به صورت تدخيني مورد استفاده قرار گرفت؛ ماداك (Madak) يعني همان تركيب ترياك و توتون بسيار اعتيادزاتر از استفاده خوراكي ترياك بود. در قرن نوزدهم يعني هنگامي كه سيگارهاي معمولي هنوز كمياب بود، دود كردن سيگار برگ همگاني شده بود. مردان پس از شام براي بحث در باب مسائل مهم به «اتاق تدخين» مي‌رفتند. در آن زمان تجارت سيگار به صنعتي مهم تبديل شد.
جدال طبيب با توتون
اولين‌بار يك پزشك انگليسي به نام «جان هيل» بود كه در سال 1761 مقاله‌اي را با عنوان «هشدارهايي درباره انفيه كردن بيش از حد گرد توتون» منتشر كرد. هيل در آن مقاله هشدار داد كه كساني كه گرد توتون را انفيه مي‌كنند، در معرض ابتلا به سرطان بيني قرار دارند. «ساموئل توماس ون‌سوئمرينگ» آمریکايي نيز در سال 1795 ميلادي مواردي از شيوع سرطان لب در ميان استفاده‌كنندگان از پيپ را گزارش داد. دكتر «ايساك آدلر» آمریکايي نخستين كسي بود كه در سال 1912 بشدت بر ارتباط ميان استعمال سيگار و ابتلا به سرطان ريه تاكيد كرد. در سال 1929 «فريتز ليكينت» آلماني براي نخستين بار آماري در باب ارتباط سرطان با سيگار منتشر کرد كه مبتني‌بر مطالعاتي بود كه نشان مي‌داد بيشتر كساني كه از سرطان ريه رنج مي‌بردند، سيگاري بوده‌اند. ليكينت همچنين استدلال كرد كه استفاده از توتون، باعث مي‌شود مردان 4 تا 5 برابر بيش از زن‌ها به سرطان ريه مبتلا مي‌شوند. در طول جنگ اول جهاني و سال‌هاي پس از آن، كشيدن سيگار به عنوان بخشي از يك زندگي گيرا و سرخوشانه تبليغ شد و از همين رو براي زنان نيز پذيرش اجتماعي يافت. در سال‌هاي دهه 30 مسؤولان بهداشت در ارتش آمریکا بيشتر از گذشته نسبت به ضررهاي احتمالي سيگار درباره سلامتي نگران شدند و پژوهشگران آنها، نخستين كساني بودند كه اين ارتباط را به اثبات رساندند. در سال 1950 دكتر «ريچارد دال» تحقيقي را در شماره سال 1950 ژورنال «بريتيش مديكال» به چاپ رساند كه نشان مي‌داد رابطه نزديكي ميان كشيدن سيگار و ابتلا به سرطان ريه وجود دارد. «لوتر ال.تري» در سال 1964 گزارشي را در «كميته گزارش در باب كشيدن سيگار و سلامتي» منتشر کرد. اين گزارش كه مبتني بر 7هزار مقاله علمي بود، رابطه سيگار با ابتلا به سرطان و ديگر بيماري‌ها را اثبات می‌کرد. انتشار اين گزارش، وضع قانوني را در پي داشت كه به موجب آن شركت‌هاي توليدكننده توتون ملزم مي‌شدند روي توليدات خود برچسب هشدار نصب كنند. اين قانون همچنين محدوديت‌هايي را در باب تبليغات مربوط به سيگار با خود به همراه آورد. از سال‌هاي دهه 50 توليدكنندگان سيگار محصولات خود را فيلتردار كردند تا به اين وسيله بخشي از قطران و نيكوتين موجود در دود سيگار را مهار كنند. از آن پس، سيگارهاي «سالم‌تر» (Safer) و «كم‌اثرتر» (Potent Less ) يا «سبك» (Light) به بازار آمد اما در ابتدا چندان با اقبال عمومي مواجه نشد چون به نظر استفاده‌كنندگان، اين نوع سيگارها نياز آنها به نيكوتين را برآورده نمي‌كرد. در واقع ايده سيگار «سبك» به عنوان سيگار «سالم‌تر» (يعني سيگارهايي كه در بردارنده قطران و نيكوتين كمتري هستند) بيش از يك رويا نيست چه استفاده‌كننده از اين سيگارها يا تعداد سيگار خود را افزايش مي‌دهد يا دود اين سيگارها را بيشتر در ريه خود فروداده و كام‌هاي عميق‌تر مي‌گيرد تا خون او مقدار مورد نیاز از نيكوتين را به دست آورد.