آقای وزیر! برای شروع بفرمایید کدام‌یک از اهداف وزارت ارتباطات در بخش تلفن همراه در سال جاری محقق شده است؟
امسال قرار بود سرویس GPRS تلفن همراه را راه‌اندازی کنیم و اینترنت را روی موبایل در اختیار مشترکان همراه اول قرار دهیم که الحمدلله این مهم انجام شد و در حال حاضر مشترکان در تهران و کرج می‌توانند از این سرویس استفاده کنند. این سرویس اینک در استان‌های خراسان رضوی، آذربایجان شرقی، فارس، قزوین و چند استان دیگر نيز راه اندازی شده است .
زمان قطعی ارائه این سرویس به تمام کشور چه زمانی خواهد بود؟
مابقی استان‌ها نیز در حال رفع مسائل فنی‌شان هستند و پیش‌بینی‌مان این است که تا پایان سال تمامی مشترکان از این سرویس بهره‌مند شوند.
سرویس MMS چه زمانی در اختیار مشترکان تلفن همراه قرار می‌گیرد؟
رفع مشکلات سرویس MMS و نیز تدوین آیین‌نامه استفاده مناسب از این سرویس از دیگر برنامه‌های وزارت ارتباطات در سال جاری بود که هم‌اکنون انجام شده است، به نحوی که آیین‌نامه آن پس از تصویب از سوی مراجع ذیصلاح به اپراتورها ابلاغ شد و اپراتور اول و دوم آمادگی دارند این سرویس را در اختیار مشترکان قرار دهند.
انتخاب برنده مزایده اپراتور سوم نیز یکی دیگر از برنامه‌های سال جاری وزارت ارتباطات بوده است، در این زمینه اقدامات انجام شده را توضیح دهید.
در حال حاضر بحث ارزیابی اولیه مدارک و اسناد واجدان صلاحیت مطرح است و در حال بررسی آن هستیم که کدام شرکت‌های داخلی و خارجی توان مالی سرمایه‌گذاری در این پروژه بزرگ را دارند.
استقبال شرکت‌های خارجی از مزایده چگونه بوده است؟
در این مرحله معلوم نمی‌شود که کدام شرکت‌های خارجی مطرح هستند، اگر چه به نظرم وضعیت خوب است. قاعده بر این است که شرکت‌هایی که می‌خواهند در این مزایده حضور داشته باشند باید برای خود شریک خارجی و نیز سرمایه‌گذار خارجی انتخاب کنند و شرکت‌های خارجی نیز همین‌طور؛ باید با کنسرسیوم‌های داخلی وارد مذاکره شوند تا شرکای داخلی خود را برگزینند. در عین حال استقبال بسیار خوب بوده است و به نظر می‌رسد به خوبی انجام شود.
وزارت ارتباطات در این مرحله چه اقداماتی را انجام می‌دهد؟
ما با 9 شرکتی که اسناد و مدارک خود را تحویل داده‌اند تعامل کرده‌ایم و فرصتی به آنها داده‌ایم تا بعد از مرحله ارزیابی اولیه، نسبت به انتخاب سرمایه‌گذار و شریک خارجی خود بیشتر تلاش کنند تا در مرحله بازگشایی «الف و ب و ج» پیشنهادهای نهایی خود را اعلام کنند.
فکر می‌کنید اپراتور سوم چه زمانی سیم‌کارت‌های خود را وارد بازار کند؟
پس از آنکه برنده مزایده انتخاب شد، شرکت اصلی با مشخص کردن سهام داخلی، خارجی و سرمایه و میزان سهام، طبق مقررات ثبت خواهد شد و بعد از دریافت مجوز سرمایه‌گذاری با انجام یک سری مقدمات اداری- مکاتباتی می‌تواند کارش را شروع کند.
این مقدمات چه مقدار زمان خواهد برد؟
من فکر می‌کنم اگر در دی‌ماه برنده مزایده مشخص شود و اپراتور سوم در عرض دو ماه نیز مقدمات شروع به کار خود را نهایی کند، سیم‌کارت‌های این اپراتور لااقل در سه شهر در بهار ارائه شود و در بدبینانه‌ترین حالت تابستان 88 باید شاهد حضور این سیم‌کارت‌ها در بازار باشیم.
در حال حاضر با وجود اپراتورهای اول، دوم و تالیا، بازار از سیم‌کارت اشباع است، آیا اپراتور سوم در این بازار می‌تواند به سوددهی برسد؟
مسلما بله، چون بازار هنوز رقابتی نشده است، اپراتور اول با توجه به مکانیزم‌های دولتی نتوانسته وارد مسائل رقابتی شود و از این طریق مشتری جذب کند. اگر اپراتور اول خصوصی و اپراتور سوم نیز در این فضا وارد شود به طور حتم بازاری رقابتی به وجود می‌آید.
آقای دکتر! فکر می‌کنید کشور به چه تعداد سیم‌کارت دیگر نیاز داشته باشد؟
تجربیات دیگر کشورها و نیز بررسی طرح‌های تجاری نشان می‌دهد که الان باید 60 میلیون سیم‌کارت در کشور داشته باشیم در صورتی که الان 41 میلیون سیم کارت داریم؛پس اپراتور سوم واقعا برای فعالیت جا دارد خصوصا که می‌خواهد نسل سوم موبایل را ارائه کند.
به نظر شما نسل سوم موبایل در میان مردم ما که اکثرا از ارتباطات صوتی تلفن همراه استفاده می‌کنند طرفدار خواهد داشت؟
نسل سوم، مشترکان خاص خود را خواهد داشت، عمده جمعیت کشور را جوانان تشکیل می‌دهند که علاقه‌مند به تکنولوژی‌های نوین و سیستم‌های متنوع هستند پس به طور حتم این اپراتور بازار خوبی را در میان جوانان خواهد داشت.
به عقیده جنابعالی آیا رقابت میان اپراتورها می‌تواند موجب کاهش قیمت سیم کارت در کشور شود؟
فکر می‌کنم این اتفاق بیفتد، به نظر من اپراتورها باید به حالتی برسند که بتوانند سیم کارت را به صورت رایگان و مجانی در اختیار مردم قرار دهند چرا که رقابت باید در بحث سرویس‌های ارزش افزوده و کیفیت صورت گیرد.
آیا در این بازار اپراتور چهارم هم جایی خواهد داشت؟
الان خیر، تا زمانی که اپراتور سوم راه نیفتد، نمی‌توانیم راجع به اپراتور چهارم بحث کنیم اما پیش‌بینی می‌شود در 10سال آینده با توجه به افزایش جمعیت، نیازها و کاربردهای جدید این تکنولوژی، کشور را به سمت ایجاد اپراتور چهارم سوق دهد. با درنظر گرفتن حدود 38 میلیون مشترک برای اپراتور اول و نیز تعداد مشترکان اپراتور دوم و سوم، کشور ما باید در چهارسال آینده نیاز به حضور اپراتور چهارم را بررسی کند.
آقای وزیر! وضعیت کیفیت شبکه تلفن همراه از دید مشترکان رضایتبخش و مطلوب نیست، چه باید کرد؟
یکی از بحث‌هایی که در رقابت بین اپراتورها مطرح می‌شود،کیفیت است. تاکنون اپراتورها از لحاظ کمی شبکه خود را توسعه می‌دادند اما زمانی که رقابت در حوزه قیمت، مشترک و نوع سرویس‌دهی شکل بگیرد، می‌رسیم به مرحله‌ای که دیگر قیمت تاثیری ندارد و اپراتورها سیم‌کارت را مجانی در اختیار مردم قرار می‌دهند، اینجاست که دیگر کیفیت، حرف اول را می‌زند و اپراتورها مجبور خواهند بود در حوزه کیفیت با یکدیگر رقابت جدی داشته باشند.
شما برای مرتفع شدن بحث کیفیت شبکه تلفن همراه قول چه زمانی را به مشترکان می‌دهید؟
من فکر می‌کنم در اواخر سال 88 یا اوایل سال 89 وضعیتی شکل گیرد که اپراتورها مجبور شوند روی مسائل کیفیتی شبکه، سرمایه‌گذاری و تلاش بیشتری کنند، به طور قطع با تدابیر و نظارت و نیز حمایت و هدایتی که دولت از اپراتورها خواهد داشت تحقق‌پذیری این امر، ساده خواهد بود.
از تلفن همراه که خارج شویم در بخش تلفن ثابت چطور؟ آیا اقدامات وزارت ارتباطات در این حوزه کافی است؟
اگرچه وزارت ارتباطات از نظر کمی به رقم برنامه چهارم در حوزه تلفن ثابت نرسیده است اما باید توجه داشت که اهداف برنامه در این نوع توسعه‌ها در واقع رفع نیاز است، آنچه مهم است و تحقق پیدا کرده این است که در همه شهرهای کشور واگذاری تلفن ثابت به‌روز خواهد بود.
تقاضا برای دریافت خط تلفن ثابت چگونه است؟
چون تلفن ثابت در کشور به حد اشباع رسیده تقاضا برای آن کم است. الان اگر در سطح کشور، مشتری 3میلیون خط ثابت بخواهد، شرکت مخابرات ایران می‌تواند تا پایان سال، این نیاز را برطرف کند. البته اشباع شدن بازار در این حوزه طبیعی است چرا که ضریب نفوذ تلفن ثابت نسبت به خانوار ایرانی بیشتر از صددرصد است، به این معنی که حدود 17 میلیون خانوار در کشور وجود دارند و 24 میلیون خط تلفن ثابت، پس ضریب نفوذ تلفن ثابت خانگی رقمی حدود 140 درصد خواهد بود.
در حوزه تلفن ثابت روستایی در چه وضعیتی قرار داریم؟
در حوزه روستاها امسال برنامه داشتیم که تمام روستاهای بالای 50 خانوار را دارای تلفن ثابت کنیم. آنچه در برنامه چهارم توسعه پیش‌بینی شده این است که تا پایان برنامه یعنی سال 88 حدود 80 درصد روستاهای بالای 50 خانوار را دارای تلفن خانگی کنیم که ما الان در شرایط بهتری قرار داریم.
چه تعداد روستای دارای 50 خانوار در کشور دارای تلفن ثابت خانگی هستند؟
در 12 استان کشور تمامی روستاهای بالای 50 خانوار از نعمت تلفن ثابت خانگی برخوردارند و در 18 استان دیگر هم بالای 90 درصد روستاهای بالای 50 خانوار دارای تلفن خانگی شده‌اند. پس می‌توانیم بگوییم، تا پایان سال، تمام روستاهای بالای 50 خانوار دارای تلفن ثابت خانگی می‌شوند. در حال رفع کمبودها هستیم و به جرات می‌توان گفت که امسال تلفن ثابت در روستاهای بالای 50 خانوار به‌روز می‌شود.
آقای وزیر! چه زمانی می‌توانیم بگوییم تمام روستاهای کشور دارای ارتباط شدند؟
همانطور که می‌دانید ارتباط‌رسانی به روستاها متفاوت از تلفن خانگی به روستاهاست. در حال حاضر 53 هزار روستای کشور از 56 هزار روستای موجود دارای ارتباط هستند .
در سه سال اخیر، دولت نهم چه مقدار تلفن ثابت در کشور واگذار کرده است؟
بیش از صدسال است که تلفن ثابت به کشور وارد شده است و تا زمان آغاز به کار دولت نهم 18 میلیون تلفن ثابت در کشور دایر شده بود اما در سه سال اخیر این آمار به 24 میلیون افزایش یافت، به نحوی که در دولت نهم حدود 6 میلیون تلفن ثابت در کشور واگذار شده است و این در حالی است که در سال 87 تقریبا تقاضا برای خرید خط تلفن ثابت به یک در صد هزار رسیده است. پس به نوعی می‌توان گفت که پرونده تلفن ثابت با رقم 25 میلیون مشترک بسته می‌شود. اگر نیاز بود و تقاضا برای این نوع تلفن صورت می‌گرفت به‌طورقطع از مرز 27میلیون هم عبور می‌کردیم اما مشکل اینجاست که تقاضایی وجود ندارد. البته خوب است مقایسه کنید که در سال 57 تعداد تلفن‌های کشور 850 هزار خط بود و در طول این 30 سال رفع نیاز شده است و به موقعیت خوبی از این بابت رسیده‌ایم. در هر صورت آمادگی ارائه تلفن ثابت تا 30 میلیون خط وجود دارد.
وضعیت تلفن ثابت در کشور یکی از برگ‌های برنده وزارت ارتباطات در دولت نهم است؟
اینکه دیگر عموم مردم برای دریافت تلفن در صف انتظار نمی‌ایستند شرایط بسیار خوبی است. این نکته هم باید مورد توجه قرار گیرد که در شروع به کار دولت نهم در همین تهران در مناطقی مانند ونک، بازار، دانشگاه تهران و حتی نارمک، تلفن ثابت در بازار آزاد با قیمت یک میلیون و 200 هزار تومان خرید و فروش می‌شد اما الان این رقم در سراسر کشور به 50 هزار تومان رسیده است.
آقای وزیر! با توجه به اظهارات شما و شرایط کشور که نشان از اشباع بازار تلفن ثابت دارد، وضعیت اپراتورهای خصوصی تلفن ثابت که حدود چهارسال است فعالیت خود را در این بازار آغاز کرده‌اند اما موفق نبودند چه می‌شود؟
اینها فرصت را از دست داده‌اند، طبیعتا برای ادامه کار باید تکنولوژی خود را تغییر دهند یعنی به سیستم جدیدی وارد شوند یا اینکه دنبال کاربردهای جدیدی بروند و بازاریابی کنند. به هر ترتیب کارشان آسان نیست.
پس سرمایه‌گذاری کلان این شرکت‌ها چه می‌شود؟
این شرکت‌ها به اندازه‌ای که سرمایه‌گذاری کرده‌اند، توانسته‌اند خط واگذار کنند به نحوی که حدود 200 هزار خط تلفن ثابت در کشور را این بخش خصوصی دایر کرده است اما به طور حتم برای آینده با کمبود بازار مواجه می‌شوند.