اتحادیه بین‌المللی نجوم سال ۲۰۰۹ را با شعار «جهان، برای کشف از آن تو» به عنوان سال جهانی نجوم برگزیده است. سال جهانی نجوم ۲۰۰۹ یادبودی از چهارصدمین سالگرد نخستین مشاهده نجومی به‌وسیله تلسکوپ است که توسط گالیله انجام شده است. این یک جشن جهانی نجوم، تأثیرگذار روی جوامع و فرهنگ با تأکید جدّی بر آموزش، مشارکت عمومی و به‌کارگیری جوانان و با رویدادهایی در سطح ملّی، منطقه‌ای و جهانی در تمام طول سال ۲۰۰۹ خواهد بود. سال جهانی نجوم ۲۰۰۹ توسط سازمان ملل به‌منظور سرپرستی به یونسکو واگذار شد که مورد تأیید این سازمان نیز قرارگرفت. این، منظور از پیشنهادی است که در پایان سال ۲۰۰۷ برای تصویب به رأی‌گیری در مجمع عمومی سازمان ملل گذارده شد. نجوم یکی از قدیمی‌ترین علوم پایه است. این علم به‌جد مبین هوش بشری بوده و اثر عمیقی روی فرهنگ ما داشته است. در چند دهه اخیر پیشرفت عظیمی در این علم رخ داده است. یکصد سال پیش ما اندکی درباره ماهیت کهکشان راه‌شیری خودمان می‌دانستیم. امروزه می‌دانیم که جهان ما از میلیاردها کهکشان راه شیری تشکیل شده و در حدود 7/13 میلیارد سال پیش به‌وجود آمده است. یکصد سال پیش نمی‌توانستیم بگوییم که آیا منظومه‌های خورشیدی دیگری نیز در جهان وجود دارد اما امروزه بیش از 200 سیاره را اطراف دیگر ستارگان کهکشان‌مان، راه شیری، می‌شناسیم و به‌سوی درک این مطلب پیش می‌رویم که چگونه حیات برای نخستین بار می‌تواند شکل بگیرد. صد سال پیش ما تنها به‌وسیله تلسکوپ‌های نوری و صفحه‌های عکاسی روی آسمان مطالعه می‌کردیم. امروزه ما جهان را از زمین و فضا، از امواج رادیویی تا پرتو‌های گاما و با فناوری پیشرفته روز مشاهده می‌کنیم. رسانه‌ها و علاقه عمومی نسبت به نجوم هرگز تا این حد زیاد نبوده است و اکثر کشفیات صفحه اول اخبار را در سرتاسر جهان به‌خود اختصاص داده است. سال جهانی نجوم 2009 پاسخی است به تقاضای عمومی، هم در زمینه آگاهی‌ها و هم مشارکت عمومی.
برنامه‌های سال جهانی نجوم در ایران
در ایران برای هماهنگی و اطلاع رسانی برنامه‌های سال جهانی نجوم، انجمن نجوم و شاخه آماتوری انجمن نجوم ایران سایت http://astronomy.ir/ را راه اندازی کرده است. این سایت شامل لیست همه برنامه‌های سال جهانی نجوم در ایران و همچنین مقالات آموزشی، علمی و خبری متنوع در زمینه نجوم است. اگر شما هم علاقه‌مندید در برنامه‌های سال جهانی نجوم فعالانه شرکت کنید و بخشی از برنامه‌های بین‌المللی طراحی شده را طی این سال در منطقه خودتان اجرا کنید، می‌توانید سراغ پروژه‌هایی بروید که سال جهانی نجوم یا هماهنگ‌کننده ملی ایران معرفی کرده‌اند. برای اطلاع از پروژه‌های سال جهانی می‌توانید به وب سایت
www. iya2009. org سری بزنید. برخی از پروژه‌های موجود در این وب‌سایت مانند TWAN این امکان را فراهم می‌کند تا در صورت تمایل برنامه‌هایی برای شما در منطقه‌تان اجرا کنند. از سوی دیگر شما می‌توانید به عنوان مخاطب درگیر پروژه‌های دیگری مانند 100 ساعت نجوم شوید. در عین حال شاخه آماتوری انجمن نجوم ایران نیز اعلام کرده است آمادگی کاملی برای پاسخگویی به پرسش‌های شما در این زمینه خواهد داشت. در ایران نیز برخی از پروژه‌ها به صورت ملی برگزار خواهد شد. انجمن نجوم ایران با همکاری سازمان صلح آسمان‌ها، پروژه‌ای به نام صلح ستارگان را برگزار خواهد کرد؛ پروژه‌ای که با هدف ترویج نجوم و ترویج ایده آسمان بدون مرز سعی می‌کند رصدهای منظمی را در مناطق مرزی سراسر جهان برگزار کند. می‌توانید از طریق سایت http://www.starpeace.org از جزئیات این پروژه آگاه شوید. ضمن اینکه این رقابت امسال به صورت بین المللی انجام می‌شود تا امکان مشارکت همگان در آن فراهم شود. اگر پروژه‌ها یا برنامه‌هایی دارید که نیاز به اطلاع‌رسانی دارد، ضمن اینکه بخش ویژه‌ای از سایت انجمن نجوم ایران برای این کار در نظر گرفته شده است، می‌توانید با شبکه ۴ سیما، برنامه آسمان شب، مکاتبه کنید تا پروژه‌تان از طریق این برنامه منتشر شود. مثلا ممکن است شما علاقه‌مند به برگزاری شبی نجومی باشید، اما با محاسبه امکانات می‌بینید توان انجام آن را در مقیاس وسیع ندارید، اما شاید بتوانید در آپارتمانی که زندگی می‌کنید شبی همسایه‌هایتان را دعوت به پشت‌بام کنید و پس از آنکه مطمئن شدید این دعوت شما موجب آزار دیگر همسایه‌ها نمی‌شود، تلسکوپ خود را به پشت‌بام برده و به همسایه‌های خود زیبایی‌های آسمان را نشان دهید. مطمئن باشید اگر این کار درست انجام شود ارزش آن هیچ‌گاه کم از ارزش پروژه‌ای بزرگ نیست. اگر دیدید توان سخت‌افزاری و اطلاعاتی لازم را دارید، می‌توانید کارتان را گسترش دهید و در این راه از یاری سازمان‌هایی که می‌توانند کمک کنند نیز بهره‌مند شوید؛ جاهایی مثل شهرداری‌ها، شوراهای محلی، سازمان‌های مرتبط و حتی افراد خیر که علاقه به کمک در زمینه رشد علمی دارند، اما تنها زمانی باید سراغ جلب کمک عمومی بروید که از دقت طرح خود و شفاف بودن آن اطمینان کامل حاصل کنید. کمک به گروه‌های دیگری که در حال برگزاری برنامه‌ها هستند، می‌تواند نقش مهمی در برگزاری موفق این سال داشته باشد. برای اطلاع بیشتر، سایت انجمن نجوم ایران
http://asi.ir و سایت شاخه آماتوری انجمن نجوم ایران ir http:// asiac. را ببینید.