خوشههای خاطره/ قاسم جعفری/ بوستان کتاب
الهام صالح:
«خوشههای خاطره»، کتابی است نوشته قاسم جعفری. او در این کتاب به شرح دیدههای خود از جبههها میپردازد تا سالهای سخت مبارزه و جهاد در امتداد خاکریزهای 1200 کیلومتری غرب و جنوب ایران را یادآوری کند. این کتاب، بیانگر وضعیت گروهی از اسیران ایرانی در یکی از اردوگاههای موصل است. «خوشههای خاطره»، دو فصل را شامل میشود. «اسارت تا بازگشت» فصل اول و «مطابقه تطبیقی قوانین بینالمللی درباره اسرا و عملکرد نظام بعث عراق» فصل دوم این کتاب را تشکیل میدهد.
نویسنده که هفدهم بهمن سال 1362 راهی جبهه شده در «خوشههای خاطره» همه آنچه را در مناطق جنگی و اسارت به چشم دیده بیان میکند. این خاطرات از اشتیاق «قاسم جعفری» برای اعزام به جبهه آغاز میشود: «با دیدن نام خود در فهرست گروه اعزامی، جانی دوباره در کالبدم دمیده شد و آشکارا میدیدم که تمام رویاهای گذشتهام در شرف تحقق است و بدینسان ساعت چهار بعدازظهر روز هفدهم بهمن سال 62، ایستگاه مشهد به عنوان وعدهگاه یاران، معین شد». خاطرات «قاسم جعفری» با توصیف فضای جبهه ادامه مییابد و پس از مدتی کوتاه به شرح وقایع اسارت میرسد: «فراموش نمیکنم هنگامی را که افسر عراقی، جوان رشیدی را به جرم محاسن پرپشت و پوشیدن بادگیر، از صف بیرون کشید و به بهانه پاسدار بودن، به قدری کتکش زد که از حال رفت». اما این کتاب فقط بیان خاطرات نیست. در فصل دوم آن، حقوق اسیران جنگی مورد بررسی قرار میگیرد و اطلاعاتی درباره تعالیم و دستورهای اسلام درباره نحوه برخورد با اسیران ارائه میشود. تحول تاریخی مساله اسارت، این نکته که چه افرادی اسیر جنگی محسوب میشوند، وضعیت حقوقی اسیران، تدابیر انضباطی و کیفری درباره آنان، حمایتهای بینالمللی از اسیران و پایان اسارت از مباحث فصل دوم کتاب «خوشههای خاطره» است. پایانبخش «خوشههایخاطره» نیز تصاویری از آزادگان است.