مسابقات فراوانی در سطح کشور چه در گذشته و چه حال، برگزار شده که از تمام زوایا دچار مشکل و خلل است. این مشکل گاهی اوقات به صورت سر‌بسته و در میان کادر برگزارکننده می‌ماند و در بعضی مواقع عیان شده و شکل رسانه‌ای به خود می‌گیرد. طراحی ساختمان‌های آتی‌سنتر، یادمان ورودی شهر قم، باغ موزه دفاع مقدس، طراحی ساختمان کفش ملی، طراحی ورودی شهر پردیس، سینما آزادی و... بخشی از مسابقات معماری چند سال اخیر هستند که نحوه برگزاری، میزان جایزه و اجرای طرح‌های برگزیده در آن‌ها خیل اعتراضات جامعه معماری کشور را در پی داشته است.
پروژه‌های تهرانی
شهرداری تهران همواره از پروژه‌هایش در سطح ملی یاد می‌کند. اما آیا ضوابط برگزاری مسابقات معماری در این پروژه‌ها رعایت می‌شود؟ به عنوان مثال طرح کنونی سینما آزادی، طرح برگزیده مسابقه سینما آزادی نیست. این طرح، به گفته معماران برای یک مجتمع سینمایی دیگر طراحی شده، اما نفوذ طراح آن در بدنه شرکت‌های مشاور تهرانی سبب شد که سینما آزادی، آن چیزی شود که شما اکنون می‌بینید. باغ موزه دفاع‌مقدس هم یکی دیگر از پروژه‌های شهرداری تهران است که همواره در صدر اخبار قرار دارد.
جالب است که این پروژه نیز در بخش اجرا با اتفاقات و حاشیه‌های عجیب و غریبی رو به رو بوده است. برنده این مسابقه به عنوان یک شخص حقیقی از سوی کارفرما که شرکت توسعه فضاهای فرهنگی شهرداری تهران است، مجاب می‌شود برای اجرای طرحش به یک شرکت مشاور ملحق شود. این شرکت مشاور نیز که از سوی کارفرما انتخاب شده تغییرات اساسی در طرح اولیه ایجاد و طرح را متحول می‌کند. نتیجه کار چنان اسفناک است که طراح و برنده مسابقه از ادامه کار انصراف می‌دهد و در نهایت شرکت مشاور در زمین‌های عباس‌آباد یک‌تنه به پیش می‌تازد.
طراحی یادمان ورودی شهر قم
با اینکه اکثر مسابقات معماری کشوری به صورتی برگزار می‌شود که شرکت‌کنندگان مسابقه از موقعیت سایت، نیازمندی‌ها و ویژگی‌های محیط اطراف اطلاعات کاملی ندارند، اما مسابقه طراحی یادمان ورودی شهر قم (در میدان 72 تن) که در قالب یک سایت اینترنتی نیازها و خواسته‌های مسابقه را در اختیار متقاضیان قرار داد از برگزاری یک مسابقه اصولی در وادی معماری کشور خبر می‌داد.مرتضی نیک‌فطرت، کارشناس معماری، معتقد است، مدیریت غیراصولی مسابقه باعث شد که برگزارکنندگان به نتیجه‌ای که در پی آن بودند نرسند. وی می‌گوید: «این سایت در مراحل بعدی تنها در همان حد اطلاعات اولیه باقی ماند و هرگز اطلاعات بیشتری از قبیل برندگان و گزارشی پیرامون قضاوت در اختیار عموم قرار داده نشد و پس از گذشت حدود 10 ماه، نتایج تنها در مجله معماری و شهرسازی به چاپ رسید».
طراحی سردر حوزه هنری
برگزارکنندگان این مسابقه مدعی بودند، مسابقه به صورت آزاد و در یک مرحله برگزار می‌شود. مسابقه یک‌مرحله‌ای طبق قانون مسابقه‌ای است که داوری آن در یک مرحله صورت گیرد اما حوزه هنری در دعوت‌نامه خود عنوان کرد که طرح‌ها قبل از ارائه به هیأت داوران توسط دبیرخانه مسابقه بررسی می‌شود و در صورت رعایت شرایط مسابقه و مسائل فنی، برای داوری نهایی به هیأت داوران ارجاع داده خواهد شد.
مجتبی محمدظاهری، کارشناس معماری، در این‌باره می‌گوید: «به وضوح مشخص است که در این روند، دو مرحله داوری صورت می‌گیرد؛ اولی از طرف هیأت برگزاری که طبق آیین‌نامه جامع برگزاری مسابقات طراحی معماری و شهرسازی جای اشکال است و بعدی از طرف هیأت داوران. این کار اصولا از اختیارات هیأت برگزاری نیست چون در این آیین‌نامه به وضوح نقش هیأت برگزاری و هیأت داوران از هم تفکیک شده است.» ظاهری به این بند از آیین‌نامه هم اشاره می‌کند که بر اساس آن مدیر نمی‌تواند داور یا عضو هیأت داوری باشد علاوه بر اینکه داوران این مسابقه هم هیچ‌گاه اعلام نشدند!
یک مسابقه خصوصی
چند سال پیش دو قطعه بزرگ از شهرک قدس(غرب) با مساحتی بالغ بر 40 هزار متر مربع برای ساخت مجموعه‌ای با کاربری تجاری، مسکونی، توریستی و تفریحی به مسابقه گذاشته شد. شرکت کارفرمای خصوصی این پروژه پس از برگزاری مسابقه بین 7 شرکت مشاور که خودش انتخاب کرده بود ساخت طرح برنده مسابقه را نوید داد، اما پس از گذشت چند سال از این ماجرا ساخت این اثر هنوز بلاتکلیف است.
کارفرمای این مجموعه در اقدامی منحصر به فرد با فراخواندن ۱۰ شرکت مهندسان مشاور (که بعدا به ۷مشاور تقلیل یافت) و پرداخت ۴۰ میلیون تومان به هریک از این مشاوران، توانست آن‌ها را به شرکت در رقابتی برای طراحی این مجموعه (به شرط اینکه طرح خود را با همکاری یک شرکت غیرایرانی ارائه کنند) ترغیب کند. هیأت داوران این رقابت در روزهای اول، طبق اعلام برگزارکننده، شامل افرادی شاخص مانند: مهدی چمران رییس شورای شهر تهران، علی‌اکبر صارمی معمار و استاد دانشگاه، سیدرضا هاشمی، محسن مصطفوی، ایرج اعتصام، پروفسور فرانچسکو دالکو استاد بزرگ معماری دانشگاه‌های ونیز و میلان و نهایتا معمار بزرگ جهانی رم کولهاس بود. اما این چهره‌ها یکی بعد از دیگری حذف شدند و نهایتا هیأت داوران تنها با حضور سه عضو خود به قضاوت پرداخت و کارنامه نامطبوعی از مسابقات معماری برجای نهاد.