حملات اخیر و تمرکز طالبان در پاکستان به جای افغانستان یک تدبیر و اقدام جدید از طرف این نیروها است. البته این اقدام یک عمل غیرقابل پیش‌بینی نبوده بلکه طالبان متناسب با شرایط زمانی خاص به اتخاذ این تاکتیک اقدام کرده است. پاکستان تنها گذرگاهی است که نیروهای ناتو از طریق آن می‌توانند اقدامات لجستیکی و پشتیبانی خود را انجام دهند. با توجه به فشار آمریکایی‌ها در افغانستان علیه طالبان و همین‌طور گسترش دامنه جنگ از افغانستان به مناطق شمالی پاکستان یعنی مناطق قبایلی و ایالت سرحد و بخش‌هایی از بلوچستان که به بسته‌شدن گذرگاه خیبر منجر شد، حمله به عقبه نیروهای ناتو به عنوان یک تاکتیک در اختیار نیروهای طالبان قرار گرفته است.
یکی از مسائل قابل تامل در این قضيه دولت پاکستان است که نهایت تلاش خود را برای حفاظت و حمایت از نیروهای ناتو به کار گرفته و این همان تعهدی است که به آمریکایی‌ها داده است. اما مساله این است که آیا دولت پاکستان می‌تواند این تعهد را عملیاتی کند یا خیر.
تا دیروز، شاید در نتیجه توافق پنهانی که احتمالا میان مشرف و نیروهای طالبان، اعم از طالبان پاکستانی یا افغانستانی شده بود، قلمرو پاکستان قرار نبود عرصه درگیری و منازعه شود. بنابراین نه آمریکایی‌ها به طالبان در قلمرو پاکستان کاری داشتند و نه طالبان در قلمرو پاکستان کاری با آمریکایی‌ها. اما وقتی که دامنه نبرد به خاک پاکستان کشیده شد و دولت جدید این کشور نیز ماموریت پیدا می‌کند که با طالبان محلی و طالبان افغانی مقابله کند، تحت این شرایط، عرصه پاکستان دیگر امن نمانده و به محلی برای درگیری نیروهای طالبان و ناتو تبدیل می‌شود اما لشکر طیبه که مسؤول حملات اخیر بمبئی شناخته شد، نیرویی است که بخش زیادی از بدنه آن کشمیری هستند ولی نیروهایی از پاکستان و سایر کشورها نیز در آن حضور دارند. ماموریت لشکر طیبه که مسؤولیت اصلی آن با ISI است اصولا عملیات برون مرزی است، یعنی لشکر طیبه از ناحیه دولت پاکستان و یا ISI مامور عملیات برون مرزی است. این عملیات می‌تواند در هندوستان، افغانستان، کشمیر یا هر جایی خارج از پاکستان باشد. شکل‌گیری این نیرو به دوره جنگ داخلی افغانستان برمی‌گردد و اکنون نیز بعد از تغییر و تحولات مختلفی، به لشکر طیبه و اخیراً به جماعه‌الدعوهًْ نیز تغییر نام پیدا کرده است.
* كارشناس مسائل شبه قاره