مرجان فاطمی:
لایحه جدید فرزندخواندگی که چند وقت پیش برای تصویب به مجلس ارائه شد، خوشحالی زیادی را میان خانوادههای متقاضی فرزند برجا گذاشت.
در این لایحه به این امر اشاره شد که درصورت رضایت فرزندخوانده، خانواده جدید میتواند بدون در نظر گرفتن شناسنامه پیشین او، برای گرفتن شناسنامه جدید اقدام کند. در این صورت عنوان «فرزند خوانده» از صفحه اول شناسنامه حذف میشود و دختر یا پسر میتواند بدون داشتن سوابق پیشین به زندگی ادامه دهد. اما بنا به گفته اخیر رئیس سازمان بهزیستی، این لایحه که با عنوان «فرزندخواندگی» در کمیسیون اصلی لوایح دولت قرار گرفته، با ایرادهای جدی از قبیل «نسبت»، «محرمیت»و شناسنامه روبهرو است.
ابوالحسن فقیه معتقد است که با تغییر شناسنامه، فرد دیگر اطلاعاتی از خانواده اصلی خود ندارد و این امر موجب بروز مشکلاتی در وضعیت محرمیت آنها در خانواده جدید میشود. فقیه با بیان اینکه برخی میگویند این وضعیت از نظر اجتماعی و روانی در بزرگسالی برای کودک اشکال ایجاد میکند، میگوید: از طرف دیگر اگر توضیحی در مورد هویت فرزندی در شناسنامهاش عنوان نشود، مشکلاتی از نظر شرعی و دینی پیش میآید.
فقیه میافزاید: پس از بحث و گفتوگو با مراجع و فقها هنوز نتوانستهایم درباره احتمال شکلگیری مسائلی مانند ازدواج فرزند با خواهر، پاسخی پیدا کنیم. قائممقام معاونت امور اجتماعی سازمان بهزیستی کشور نیز معتقد است: اجبار به جاری شدن صیغه محرمیت بین دخترخوانده و مرد یا پسرخوانده و زن از سوی دستگاه قضایی یا سازمان بهزیستی بسیاری از خانوادههای متقاضی را از قبول فرزندان بهزیستی به فرزندخواندگی منصرف کرده است. نبیاللهعشقیثانی ادامه میدهد: مساله محرمیت و محرم شدن دختر یا پسر به زن یا مرد که حکم مادرخوانده یا پدرخوانده کودک را پیدا میکنند، یک مساله شرعی است که به هیچ وجه از سوی سازمانبهزیستی به خانوادهها به جز موارد قانونی تکلیف نمیشود. ما هیچ اجباری برای خانوادهها قائل نمیشویم چون معتقدیم که مسائل شرعی در اختیار خانواده است.
ولیالله نصر، مدیرکل دفتر امور شبهخانواده سازمان بهزیستی کشور با بیان اینکه در روند قبلی واگذاری فرزندخوانده به خانواده، پس از گذشت دوره آزمایشی شش ماهه، خانواده میتوانست درخواست صدور شناسنامه برای فرزند با نام خود کند، میگوید: سیاست اصلی بهزیستی حفظ هویت افراد است، چرا که هویت در آینده برای کودک به عنوان سرمایهای گرانبها به شمار میرود. چندین ماه از تقدیم لایحه «فرزندخواندگی» به مجلس میگذرد. بحث و تبادل نظرها زیاد است اما هنوز هیچ کس به درستی نمیداند کودکان بیسرپرست و خانوادههایی که مدتها در غم بیفرزندی به سر میبرند، چه سرنوشتی خواهند داشت.