صدرا مظلومي:
«استخوان سبک کردن» عبارت کنایی زیبایی است که همه ما با شنیدن آن یاد زیارت و قرار گرفتن در فضای معنوی صحن و سرای امامان معصوم(ع) و امامزادگان عالیقدر میافتیم. از دیرباز سفرهای زیارتی برای ما ایرانیان جاذبه خاص خود را داشتهاند و هیچ سفری لذت و جذابیت آنها را نداشته و ندارد.
این روزها با آسان شدن سفرها شاید کمی از آداب و رسوم پیش از سفر از قبیل خداحافظی با خویشان و گرفتن سفارش سوغات و تدارک آش پشت پا کاسته شده باشد اما سفر با وسایط نقلیه امروز، اگر به قصد زیارت باشد همان حلاوت و زیبایی سفرهای قدیم را دارد.
مرقد مطهر امامزاده داوود(ع) در شمالغربی تهران هر روز پذیرای زائرانی است که از دور و نزدیک خود را به شوق آستانبوسی به این نقطه کوهستانی میرسانند.
سر بلند و با شکوه
زیارتگاه امامزاده داوود (ع) در کوهپایههای شمال فرحزاد قرار دارد. نسب این امامزاده بزرگوار با پنج پشت به امام زینالعابدین (ع) میرسد. مشهور است که ایشان به همراه خاندانش به قصد همراهی با امام رضا (ع) در گذر از این مسیر در این محل به شهادت رسیده و به خاک سپرده شدهاند. بقعه اولیه بر سر مزار ایشان در زمان صفویه ساخته شده و قدمت حرم فعلی چنانچه از تاریخ ثبت شده که در بیت شعری حک شده بر آن مشخص میشود، به زمان فتحعلی شاه میرسد.
کسانی که از تهران به قصد زیارت امامزاده داوود(ع) راهی میشوند در مسیر از روستاهای زیبای یونجهزار وکیگا میگذرند و میتوانند از آبشار مروارید نیز دیداری داشته باشند. این منطقه سردسیر و ییلاقی و در فصول بهار و تابستان سرسبز است. به دلیل رونق دامداری از دیرباز، محصولات لبنی روستاهای اطراف امامزاده مشتریان فراوانی در میان اهالی پایتخت دارد.
سفر به امامزاده داوود برای اهالی تهران با تجدید خاطره سفرهای قبلی همراه است. دلبستگی و علاقه به این امامزاده والامقام، کرامتهای فراوان مربوط به این زیارتگاه، سرسبزی و زیبایی مسیر و ییلاقی وخنک بودن هوای منطقه از عواملی است که از گذشتههای دور موجب سفر مشتاقان به امامزاده داوود بوده است. حکایتها و روایات شیرینی نیز اطراف اتفاقات جالب و شنیدنی زائرانی که در گذشته راه صعبالعبور این امامزاده را طی کردهاند، وجود دارند و خلاصه سفر به امامزاده داوود خاطره مشترک بسیاری از جوانان دیروز و امروز است. به دلیل خاطرهانگیز بودن همین سفرهاست که بسیاری خوش دارند با تجدید زیارت امامزاده داوود، در سیر رسیدن به آن، خاطرات خوش و شیرین گذشته را در این محیط زیبا و کوهستانی تجدید کنند. از این رو سفر به امامزاده، همراهی با خاطرههای شیرین سفرهای گذشته را نیز به همراه دارد. بازار جنب امامزاده که شکل و شمایل سنتی دارد، قدمهای زائران را به سوی خویش میخواند. بازاری که بوی عطر و ادویه، رنگ و لعاب تسبیحهای آویخته به سردر مغازهها و نقش و نگار سجادههای گسترده به پیشخوانها، تو را به گشت و گذاری سرشار از خاطره در محیطی با صفا دعوت میکند. در این بازار هم مانند همه بازارهای مجاور اماکن متبرکه و مذهبی تا دلت بخواهد جنسهای بستهبندی شده برای کسانی که قصد خرید سوغات دارند، عرضه میشود و در میان آنها نقل و آب نبات، شیرینیهای سنتی، انگشتر، سجاده، مهر، قطبنما و خلاصه هر جنسی که بتوان در چنین بازاری آن را یافت به فروش میرسد.
بیشتر فروشندهها از اهالی روستاهای اطرافند و این را از حالت چهره و نوع گویش آنها میتوان فهمید.
روزهای ابری و بارانی که عطر خاک باران خورده باغهای اطراف امامزاده در چهار سوی بازار جاری است، خرید پس از زیارت، حلاوت شیرینیهای خوشرنگ داخل بستههای نایلونی را که برای خود مشتریان بههمراه دارد.
جای خالی جنس ایرانی
با اینکه شاید باور آن سخت باشد ولی دامنه تولید و صادرات اجناس چینی به کالاهای مذهبی هم کشیده شده و امروز تسبیح و پارچههای سبز چینی و البته قطبنمای چینی هم در همین بازار بومی و سنتی وجود دارد. علاوه بر آن بازاری که میتواند با عرضه کالاهای سنتی و دستساز و محصولات غذایی و کشاورزی در خدمت رونق اقتصاد روستاهای همجوار باشد، پراز محصولات و منسوجات و البسه خارجی است. کفش، کاپشن، تک پوش، جوراب و پیراهن چینی به همراه کلی وسائل تزئینی و لوکس و البته کم یا بیکیفیتی که از این کشور به ایران میآید، گنجه مغازههای این بازار را در اشغال خود دارند.
بازار امامزاده داوود مشتریان فراوانی دارد و میتوان با ایجاد شوق و انگیزههایی در فروشندگان از این بازار و دیگر بازارهای مجاور اماکن مذهبی به عنوان ظرفیت عظیم اقتصادی برای رونق عرضه و تقاضای اجناس ایرانی بهره برد.
کو جای پارک!
تا چند دهه پیش جاده مالرویی که در بعضی نقاط، عرض آن بسیار باریک بود استرهای حامل زائران را به امامزاده میرساند. با ساخت جاده آسفالته سفرها راحتتر شد و سفر راحت و کم دردسر با خودرو به قصد امامزاده روبه فزونی گذاشت اما با همه اینها، هنوز هم پس از گذشت سالها، پارکینگ امامزاده توسعه چندانی نیافته است و بویژه در روزهای تعطیل و مناسبتهای مذهبی که زائران بیشتری به امامزاده میروند کمبود جا برای توقف خودروها محسوس است بهطوری که موجب بلاتکلیفی و سرگردانی زائرانی که با خودروهای شخصی به زیارت آمدهاند، میشود.
توسعه این پارکینگ میتواند موجب رفاه خانوادهها و زائرانی باشد که در روزهای شلوغ برای یافتن جای پارک مجبورند در فاصله زیادی دورتر از امامزاده توقف کنند و مسیری طولانی را که در فصلهای سرد سال برفگیر و لغزنده است پیاده طی کنند تا خود را به این زیارتگاه برسانند. از سوی دیگر افزایش گنجایش پارکینگ از راهبندان و ترافیک در مسیرهای نزدیک امامزاده نیز میکاهد. در دیگر امکانات رفاهی نیز همین نیاز به گسترش یا حتی ایجاد دیده میشود.
منطقه کوهپایهای و دنجی که این امامزاده در آن قرار دارد به خوبی ظرفیت ساخت و ایجاد امکاناتی مانند اقامتگاه، مراکز فروش کالاهای فرهنگی و فضاهای ورزشی را دارد. با بهسازی مسیر این امامزاده نیز میتوان به دسترسی راحتتر افراد سالخورده، جانبازان، معلولان و همه کسانی که محدودیتهای حرکتی دارند، کمک کرد. امامزاده داوود در آینده نیز همچون گذشته زیارتگاه مشتاقان فراوانی خواهد بود که سهولت سفر و افزایش جمعیت، تعداد آنها را روزافزون ساخته است، از اینرو جا دارد با تخصیص امکانات بیشتر زمینه راحتی و رفاه زائران را بیش از پیش فراهم کرد.