زینب سلحشور دختر کارگردان سریال پرحاشیه «یوسف پیامبر(ع)» است. او اگرچه امروز (و در شرایط خاصی که گفتهها و فعالیتهای پدرش فراهم آورده است) نامش رسانهای میشود، اما یک دهه است که از اهالی سینمای ایران به شمار میرود: «نزدیک به 10 سال است که وارد سینما شدهام. کارم را با دستیاری کارگردان و برنامهریزی آغاز کردم و تا امروز هم در پروژههایی مثل شهرآشوب (یدالله صمدی)،
امام حسین(ع) (کار نیمهتمام شهریار بحرانی) و سریال یوسف پیامبر(ع) حضور داشتهام».
اختلاف هست اما...
سلحشور در توضیح حرفهایی که درباره اختلافات او با پدرش برای کار در سینما مطرح شدهاست، به «وطنامروز» میگوید: تا پیش از برگزاری سومین جشنواره فیلم پلیس و دریافت جایزه ویژه کارگردانی در میان تولیدات ناجا، پدرم از فعالیتم بیخبر بود. اختلاف نظرات من و پدرم خیلی زیاد است اما این از جنس همان اختلافنظری است که شاید میان بسیاری از والدین و فرزندان وجود داشته باشد؛ این اختلاف کاملاً طبیعی است.
وی تأکید میکند: بالاخره پدر من هم نگرانیها و تجربههایی دارد که منتقل میکند. من هم از آنها استفاده میکنم اما اینکه میگویم پدرم از کارگردانی این فیلم بیاطلاع بود از سر اختلاف با او نیست، بلکه من اصلاً به هیچکس درباره این فیلم حرفی نزده بودم؛ نه به پدرم نه به مادرم و نه حتی به آقای(محسن) علیاکبری که از دوستان نزدیک خانواده ما هستند و اتفاقاً در آن مقطع هم چند ماهی در دفترشان مشغول بودم. من چون خودم از کیفیت روند تولید این فیلم راضی نبودم (و الان هم از نتیجه کار اصلاً راضی نیستم و هرچقدر هم جایزه تندیس بگیرد نمیتوانم آنرا فیلم خوبی بدانم!) نمیخواستم دیگران را در استرسهایم شریک کنم، برای همین کل روند تولید را به طور مستقل و بدون اطلاع دیگران دنبال کردم و به انتها رساندم. زینب سلحشور میگوید: من در حال حاضر زندگی کاملاً مستقلی از خانوادهام دارم. به سه دلیل خیلی ساده زندگی مستقل از خانوادهام را انتخاب کردهام؛ اول اینکه خانه پدری ما همیشه پر از میهمان و آمد و شد است و برای همین کارکردن در آنجا برایم دشوار بود(واقعاً هم نمیدانم پدر چطور میتواند در آن شرایط کار کند!) دومین دلیلم، حساسیتهای خاصی بود که تمامی والدین روی کیفیت فعالیت فرزندانشان دارند و این برای من که به عنوان مثال در پنج شبانهروز شاید با 2 وعده غذا هم بتوانم کار کنم کمی نامطلوب بود و جلوی کارکردنم را میگرفت (چرا که این غذا نخوردن اصلاً برای والدین نمیتواند معقول باشد) سومین دلیل هم این است که میخواهم اگر به جایی میرسم خودم رسیده باشم نه بهواسطه نزدیکان و درسایه پدرم.
سلحشور درباره حضور در پروژه یوسف پیامبر(ع) میگوید: به اصرار جناب آقای حسن نجاریان و در جایگاه برنامهریز وارد پروژه یوسف پیامبر(ع) شدم و در این باره هم از رابطه پدرم استفاده نکردم. حتی تجربه همکاری با پدر، خیلی هم برایم مطلوب نبود چرا که نمیخواستم احساس شود که با اسم پدرم به جایی میرسم.
وی میافزاید: من یکی از منتقدان جدی سریال یوسف پیامبر(ع) هستم. به عقیده من مشورت نگرفتن با اهل فن موجب شدهاست که برخی نقاط ضعف جدی در این مجموعه به وجود بیاید. هرچند که برخی پارامترها مانند طراحی لباس و برخی دکورها به جذابیت مجموعه کمک کرده است و میتواند مخاطب را به سریال جذب کند.
در مورد سینما هیچگاه به تفاهم نخواهیم رسید
زینب سلحشور میگوید: من و پدرم هیچگاه در مورد سینما به تفاهم نرسیدهایم و فکر هم نمیکنم هرگز برسیم چراکه من مثل پدرم فکر نمیکنم.
وی خاطرنشان میکند: من یک دختر چادری هستم و بارها شدهاست که برای پروژهای دعوت شدهام، اما بعد از اینکه حضوری رفتهام و پوششم را دیدهاند، دیگر تماس نگرفته و به اصطلاح من را پیچاندهاند! اما در عین حال در پروژههایی هم که حضور داشتهام در کمتر از یک هفته توانستهام نظر اطرافیان را نسبت به خودم تغییر دهم و با تمامی عوامل حتی تا مدتها بعد از اتمام کار روابط حسنهام را حفظ کنم. خب اینها در سینما هست اما به نظرم نمیتوان حکم کلی صادر کرد؛ لااقل من نمیتوانم چنین قضاوتی درباره دیگران داشته باشم. سلحشور تأکید میکند: من نمیگویم که همه در سینما طیب و طاهر هستند، چراکه این غیرممکن و در تمامی مشاغل هم اینگونه است. ضمن اینکه سینما به دلیل شرایط خاصی که دارد و نیز نظارتی که نمیتوان به صورت سیستماتیک برآن حاکم کرد، بستر مناسبتری برای بروز برخی مسائل دارد اما با همین شرایط هم، من انسان خوب در این عرصه بسیار دیدهام؛ انسانهایی که حاضرم به سرشان قسم بخورم و نمیتوانم در جایگاه قضاوت و صدور حکم کلی درباره سینما آنها را نادیده بگیرم.
وی میگوید: شاید هم حق با پدرم باشد، اما من نمیتوانم او را درک کنم، در عین اینکه او را محکوم هم نمیکنم و میگویم احتمال دارد اشتباه از من باشد.
منتقد آقای سلحشورم ولی با «پدرم» مشکلی ندارم
دختر فرجالله سلحشور در ادامه صحبتهایش تأکید میکند: من هیچ مشکلی با پدرم ندارم. درست است که به آقای سلحشور(در جایگاه حقوقیاش) انتقاداتی دارم، اما پدرم همیشه برایم «پدر» است و جایگاه ویژه و خاصی هم برایم دارد. وی میافزاید: من به هیچ عنوان نمیتوانم منکر شوم زمانی که چشم به دنیا باز کردم پدرم بالای سرم بوده است و نمیخواهم منکر این باشم که دوستان و حتی حداقل اعتباری که امروز در میان سینماگران دارم را مدیون او هستم. از همان دوران کودکی وقتی تلویزیون میدیدیم حرفهای پدرم درباره قاببندیها، نورپردازی، دیالوگ و... همه برای ما کلاس درس بود و مگر تجربه جز اینهاست؟ من در کنار پدرم بود که فهمیدم دوربین چیست، کادر چیست، دیالوگ یعنی چه و...
سلحشور میگوید: کودکی من سرشار از خاطره تمرینهای تئاتری پدرم در خانه است و حتی روزهایی که «محسن مخملباف» به خانهمان میآمد و میهمان پدرم بود را بهیاد دارم. اینها همه تجربیاتی است که من امروز از آنها بهرهمندم. وی تأکید میکند: من میخواستم سینما را از صفر شروع کنم و از نردبان «نامپدر» استفاده نکنم، اما متأسفانه انگار در کشور ما اینگونه نمیتوان بود. همه به محض شنیدن نامت انتظار دارند تو را در جایگاهی که تصور کردهاند ببینند و بر اساس همان تصورات میخواهند تمام عقبماندگیهایی که در زندگی داشتهاند را با تو تصفیه کنند! این بود که بعد از نزدیک به 8 سال فعالیت در سایه، از 2 سال پیش تصمیم گرفتم وارد عرصههایی چون نویسندگی و کارگردانی شوم و به فعالیتهایم صورتی جدیتر دهم. با خودم گفتم تو که در هر صورت ناسزا میشنوی، لااقل کاری را که دوستداری انجام بده!
سلحشور درباره نخستین تجربه کارگردانیاش هم میگوید: «انتقام بزرگ» فیلمی نیمهبلند درباره قرصهای روانگردان بود که به سفارش ناجا ساختم و خیلی هم تجربه تلخی برایم بود! هیچ وقت فکر نمیکردم کار اولم را در شرایطی کارگردانی کنم که تمام دوستان و همکاران سینماییام مشغول کار باشند و من مجبور شوم به ناچار به کسی اطمینان کنم که هرچه نامردی میتوانست، در حقم کرد؛ البته این هم برایم تجربهای بود که هیچ وقت و تحت هیچ شرایطی با کسی که نمیشناسم، کار نکنم.
وی میگوید: در شب تقدیر در جشنواره پلیس هم، 4 ساعتی که در سالن بودم خبری نشد، اما (شاید از بدشانسی) همان 10دقیقهای که برای نماز سالن را ترک کرده بودم، اسمم را اعلام کردند. حیف شد، چون قصدم این بود که دیپلم افتخار و جایزهام را روی سن به «سید علیرضا علویان» تقدیم کنم که صداگذاری و میکس فیلم را برعهدهداشت. به جرأت میتوانم بگویم او تنها کسی بود که در این تجربه تلخ، از دستش حرص نخوردم و استرس نداشتم! سلحشور درباره ادامه فعالیتش در سینما هم میگوید: دیگر سراغ کارهایی چون برنامهریزی و دستیاری نمیروم مگر در مورد عبدالرضا(شاهین) شهباززاده، که جانباز شیمیایی است و به دلیل ارادتی که به او دارم هرگاه در پروژهای مشغول شود حتماً تاجایی که در توانم باشد همراه و کمکحالش خواهم بود. الان هم فیلمنامهای داریم که در مرحله تایید در شبکه دوم سیماست و معلوم نیست چه زمان و در چه قالبی ساخته شود.