گروه فرهنگی:
غلامرضا اعواني در نشست «ولايت در عرفان مولانا» گفت: مولوي «نبوت» را به «گل» و «ولايت» را به «گلاب» تشبيه ميكند و ميگويد وقتي عصر «نبوت» سپري شد دوره «گلاب» ميآيد. به گزارش فارس وی با طرح مبحثي تحت عنوان «ولايت اوليای خدا در مثنوي معنوي» افزود: مثنوي كتاب منطقه «ولايت» است، شما اگر بخواهيد كتابي را در كل تاريخ جستوجو كنيد كه مساله «ولايت» و احكام و شرايط آن را به درستي وصف كرده باشد مثنوي معنوي است. وي ادامه داد: نخستین شرط رسيدن به ولايت «فقر» است. در واقع اساس رسيدن به ولايت تحقق به مقام «فقر» است. «ولايت» مانند «حكمت» تولد ثاني است. نقل شده است كسي كه 2بار متولد نشده باشد به ملكوت آسمان راه ندارد. ما اكنون زندهايم به عالم «ملك» و اگر زنده شويم بار ديگر در عالم «ملكوت» به «ولايت» رسيدهايم ولي آن كسي است كه در زندگي دنيوي به حيات ابدي و الهي رسيده است.
رئيس موسسه پژوهشي حكمت و فلسفه ايران اظهار داشت: «ولايت» حضور الهي است. در مثنوي «ولي» با «مسجد» مقايسه ميشود. آيا مسجد مقدستر است يا ولي الهي، معناي اين مساله مشخص است چون اوليای خدا مقدستر از مسجداند چرا كه حضور الهي در اوليا بيش از مسجد است. وي ادامه داد: «ولي» اهل معني است اما مردم اهل ظاهرند، هرچه انسان راه ولايت، دين، ايمان و باطن برود از صورت به حقيقت ميرود و به مراتب بالا ميرسد. وقتي انسان راه ولايت را پيمود اهل معنا ميشود و در واقع سعادت واقعي همنشيني با اوليا و بودن با حق است. اين مدرس دانشگاه ادامه داد: «ولايت» بيداري است. همه در دنيا درگير لهو و لعب هستند مگر دوستان و اولياي خدا و آنهايي كه از هواي نفس گذشتهاند. اعواني تصريح كرد: حال انسان چگونه به حق بيدار ميشود. انسان زماني به حق بيدار ميشود كه اقتدا به حضرت رسول(ص) داشته باشد. «ولايت» اقتدا و اتباع است. ائمه ما كه اولياي مطلق بودند در اتباع هم كاملترين بودند. بنابراين «اتباع» انسان را الهي ميكند و از وجود بشري او را گسسته و به صفات الهي میرساند. صفات ما به نوعي الهي است، مانند ديدن، شنيدن و ... اما آگاهي يافتن از اين، يا اينكه بفهميم اين صفات، صفات الهي هم هست و بايد از بالقوه به بالفعل درآيد مسير رسيدن به «ولايت» است. وي در پايان گفت: انسان بايد براي خدا باشد تا خدا هم براي او باشد. اوليا سايه خداوند روي زمين هستند. غلامحســين ابراهيمي ديناني هم با اشاره به ابيات اوليه «مثنوي معنوي» و البته ذكر 2 كلمه «حكايت» و «شكايت» گفت: «ني» بيترديد همان «نفس ناطقه» آدمي است. اصلا نَفس و نَفَس همريشهاند و حيات همين نفس است. «ني» با نفس جان مييابد. در واقع «ني» چوبي است كه با نفس به صدا درميآيد. وي با اشاره به اندكي غمانگيز بودن نواي «ني» گفت: «شكايت» و «حكايت» در اين صدا وجود دارد. حال «شكايت» از چه؟ «شكايت» همان «شكوه» است آن هم از غم فراق. درواقع انسان كمي زندگشاش شكوهانگيز است و به نوعي تراژدي كه از همين شكوه ميآيد در زندگي انسان طنين انداخته است. واژه ديگر «حكايت» است. مساله مهم در اين بيت شايد «حكايت» است اما حكايت چيست؟ ابراهيمي ديناني با اشاره به تفاوتهاي حكايت، روايت، نقل، حديث و موارد اينچنيني كه ذكرش در تاريخ آمده به معناي «حكايت» اشاره كرد و اظهار داشت: ما معناي حكايت را هنوز درست نفهميدهايم. حكايت آن است كه مولانا ميگويد، «حكايت» سخني در قالب خاص است كه از يك جهان بيمثال ميآيد و از جايي خبر ميدهد كه نديدهاي و نميشناسي.
مؤلف كتاب «نصرالدين فيلسوف گفتوگو» درباره اينكه چه كسي ميتواند «حكايت» كند، تصريح كرد: حيوانات حكايت كننده يا راوي نيستند. فرشتگان هم ممكن است نتوانند روايت كنند. چه كسي ميتواند خودش را روايت كند؟ پاسخ اين است كه فقط «انسان»، براي اينكه توانايي «روايت» و در سطحي بالاتر «حكايت» داشته باشي بايد بتواني از خودت فاصله بگيري. اما فاصله گرفتن از خود چگونه است و اساسا چرا بايد از خود فاصله گرفت. دليلش يعني دليل فاصله گرفتن از خود «عقل» است اما نه عقلي كه ما آن را ميشناسيم. عقلي كه همراه معقول ميبيند نميتواند از خودش فاصله بگيرد. عقل وقتي ميتواند فاصله بگيرد كه لحظهاي از معقولش فاصله بگيرد، فاصله گرفتن از خود «ادراك» است و ادراك مجرد است.