۲۰/آبان/۱۴۰۵
|
۰۷:۵۸
رجعت بدون فلسفه رئال به بارسای هلندی

غروب نارنجی برنابئو

فرزان دلجو

«موج نارنجی» در فوتبال اسپانیا از اوایل دهه هفتاد به راه افتاد. زمانی که یوهان کرایف و یوهان نیسکنس 2سمبل«فوتبال کامل» از آژاکس قهرمان اروپا به آبی و ‌‌اناری‌ها پیوستند و خیلی زود «رینوس میشل» مبدع فوتبال شناور هلندی هم رهبری آنها را در نوکمپ برعهده گرفت. از آن پس بارسا به بزرگ‌ترین ویترین «فوتبال شناور» و دیگر سبک‌های مدرن بازی زیبا بدل شد. نقش نمایشگاه نوکمپ در معرفی ستاره‌ها، تئوریسین‌ها و دستاوردهای هلندی‌ها حتی از تیم ملی آنها هم پررنگ‌تر بود. از جمله «نیمه ابتدایی» دهه نود که بازگشت «کرایف کبیر» به بارسا با یک انقلاب دیگر و شکل‌گیری تیم رویایی هم همراه شد. اما در اواخر همین دهه با ورود «لوئیس فنگال» به زمین تمرین «لاماسیا»ی بارسلونا یک موج نارنجی تمام عیار به راه افتاد که حتی ابزار اصلی‌اش را هم از سرزمین‌ لاله‌های نارنجی به خدمت گرفت. فنگال 9 هلندی و در مجموع یازده بازیکن از آژاکس،‌ آیندهوون و فاینورد را آبی و ‌اناری‌پوش کرد و البته لباس نارنجی به پیراهن دوم بارسا بدل شد. اما با حضور این لشکر هلندی اتفاق چندان بزرگی که معادل انقلاب‌های هلندی پیش و پس از فنگال باشد رخ نداد. فنگال رفت اما هلندی‌ها ماندند حتی تا بازگشت مقطعی و مفتضحانه فنگال با شعار جدید فوتبال آنارشیستی. زمانی که رایکارد چهارمین موج نارنجی تاریخ فوتبال کاتالان‌ها را کلید زد هنوز چند هموطنش مثل برونکهورست رایزیگر، دی‌بوئر، کوکو، کلایفرت، اوورمارس و بعدتر داویدز و فن‌بومل برای بارسلونا بازی می‌کردند. اما بارسای رایکارد بدون محوریت هلندی‌ها قله‌های لالیگا و لیگ قهرمانان اروپا را فتح کرد و آبی و‌ اناری‌ها به جذاب‌ترین و محبوب‌ترین طیف فوتبال روز دنیا تبدیل شدند. اما آخرین هلندی نوکمپ هم پس از مدتی به سرنوشت گذشتگان خود دچار شد و نسبت فوتبال ایده‌آلیستی مکتب خود را با بازدهی تیمی و فردی گم کرد. اما به طرز شگفت‌آوری روح هلندی در کالبد دشمنان قدیمی کاتالان‌ها رسوخ کرد تا به حیات خود در لالیگا، مهم‌ترین نمایشگاه فوتبال جهان ادامه دهند. حضور تئوریسین‌های هلندی در اتاق‌های مشاورتی «سانتیاگو برنابئو» چیز تازه‌ای نیست. بیش از یک دهه پیش «گاس هیدینک» به رئال آمد تا از حرکت کرایف در بارسا تقلید کند اما به طرزی خفت‌بار در کمتر از یک نیم‌فصل عذر او را خواستند چراکه فضای باشگاه سلطنتی اسپانیا کماکان آکنده از تفکرات سنتی دهه‌های پنجاه و شصت بود که روزگار باشکوه ققنوس‌ها در آنها رقم خورده بود. این یک حقیقت است که رئال مادرید تا همین اواخر هیچ سبک بخصوصی را در فوتبال دنبال نمی‌کرد. پشت عنوان پرافتخارترین تیم اسپانیا و اروپا ذهنیت کاملا یک‌طرفه «نتیجه‌گیری» و «پیروزی به هر قیمت»‌ با لباس سفید تیم تاج‌ نشان مادرید نهفته بود که سمبل سیاسی و اجتماعی حکومت پادشاهی اسپانیا محسوب می‌شود. اگر بارسلونا از دهه هفتاد فوتبال شناور و تمام هجومی را به‌عنوان سبک بازی خود برگزید و هویت جدیدش را حول آن شکل داد در مادرید از این خبرها نبود و تا پیش از ورود «فلورنتینو پرز» هواداران و بازیکنان رئال، نگاه ایده‌آلیستی به «روش بازی» را صرفا یک ژست احمقانه از سوی کاتالان‌ها عنوان می‌کردند؛ اما وقتی «فلورنتینو پرز» روی کار آمد در یکی از نخستین اقداماتش ابرستاره آن روز بارسا را با قیمتی نجومی به برنابئو کشاند. رئال با فیگو به دنبال هدف بزرگ‌تری بود. پرز می‌دانست که رئال مادرید در دوران جدید باید مثل رقیب بزرگش جذابیت ایجاد کند و فوتبالش را در مقیاس وسیع‌ جهانی بفروشد تا بتواند یک قدرت باقی بماند. او تز «تیم کهکشانی» را مطرح کرد و فوق ستاره‌هایی فانتزی مثل زیدان، رونالدو و بکام را به بالاترین قیمت خریداری کرد تا ذهنیت «فوتبال زیبا»ی قابل عرضه در بازر جهانی را در مادرید جا بیندازد. پروژه او در رسیدن به جام‌های رنگارنگ شکست خورد اما رئال مادرید را به ثروتمندترین باشگاه جهان بدل کرد. وقتی کالدرون روی کار آمد در ابتدا برای توجیه حضور خود تنها و تنها به دنبال نتیجه‌گیری بود و با وجود همه اختلافاتی که با کاپلو بر سر نحوه اداره تیم داشت او را تحمل کرد تا به نخستین هدف خود برسد. اما از آن به بعد او هم برای بقای امپراتوری مالی و رسانه‌ای رئال مجبور بود سبکی جذاب برای تیمش انتخاب کند که بفروشد. خورشید نارنجی در نوکمپ غروب می‌کرد، پس وقت آن بود که در برنابئو طلوع کند و کرد. رئال مادرید چهار ستاره هلندی دیگر را به فن‌نیستلروی افزود و شوستر را که یک آلمانی بود و زبان و فرهنگی نزدیک به لژیونرهای هلندی داشت بر نیمکت نشاند. نتیجه موفقیت‌آمیز بود اما مساله اصلی به قوت خود باقی بود اینکه فضای باشگاه سلطنتی «سبک‌ناپذیر» می‌زد و هیچ‌ تئوریسینی مثل
«کرش» و «لوگزامبورگو» نمی‌توانست در این فضا تاب آورد. با خرید درنته، فن‌در فارت و حالا هانتلار آنها به حرکت بارسا در سال‌های پایانی دهه نود رجعت کرده‌اند در حالی که حتی ردپایی کمرنگ از ذهنیت فوتبال هلندی هم در این تیم مملو از هلندی‌ها به چشم نمی‌خورد. حرف‌های آرین روبن در این‌باره قابل تامل است. وقتی از او سؤال می‌شود که آیا حضور این همه هلندی در رئال به معنای رجعت سپیدها به موج نارنجی اما سپری شده آبی و ‌اناری‌هاست یا خیر، او چنین پاسخی می‌دهد: «نمی‌دانم که حقیقتا چنین اتفاقی افتاده یا نه، چون ممکن است این فقط یک حادثه بوده باشد نه اینکه بگوییم حضور پنج هلندی در اینجا از پیش برنامه‌ریزی شده باشد. البته آنها بازیکنان بسیار
باکیفیتی هستند...». ناهمگونی این گروه جدید با اهداف و انگیزه‌های جدی باشگاه رئال مادرید در جمله بعدی او آن هم درست در آستانه «ال‌کلاسیکو» کاملا به چشم می‌آید: «بارسلونا؟ این فقط یک بازی دیگر است. فقط کمی جالب‌تر است. آنها می‌آیند تا از ما انتقام بگیرند اما از نظر من شرایط عادی است!» این دیدگاه‌ نشان می‌دهد که هلندی‌ها تنها تکنیسین هستند نه جنگجویان مورد نظر هواداران رئال. با چنین دیدگاهی هیچگاه نمی‌توان انتظار داشت که رئال بتواند قله‌های دیگری را با این لشکر نارنجی فتح کند یا اینکه اصلا این شش هلندی در رئال دوام آورند.

ارسال نظر
captcha
پربیننده